‘Thánh phá hoại’ Liên Xô khiến phát xít Đức điên đầu

Đại tá Starinov phá hủy 256 cây cầu và khiến hơn 12.000 toa tàu địch trật bánh nhờ kỹ năng khéo léo, khiến ông được gọi là “thánh phá hoại”.

Đại tá Ilya Grigoryevich Starinov được coi là người không có đối thủ trong Hồng quân Liên Xô khi thực hiện các nhiệm vụ phá hủy cơ sở hạ tầng đối phương trong Thế chiến II. Thành tích của ông nhiều đến nỗi đích thân trùm phát xít Adolf Hitler phải treo thưởng truy nã.

Đại tá công binh Ilya Grigoryevich Starinov được biết đến với nhiều biệt danh như “kẻ phá hoại vĩ đại”, “cha đẻ đặc nhiệm Liên Xô”, “thánh phá hoại” hay “thiên tài tác chiến mìn”. Ông đã giám sát tổng cộng 256 vụ phá hủy cầu và khiến hơn 12.000 tàu địch trật bánh trong suốt Thế chiến II.

Tranh chân dung tô màu của Starinov. Ảnh: RBTH.

Tranh chân dung tô màu của Starinov. Ảnh: RBTH.

Starinov vừa trực tiếp chiến đấu và vừa huấn luyện các đơn vị biệt kích phá hoại. Ông cũng là người thiết kế nhiều loại hàng rào mìn và thiết bị phá hoại được quân đội Liên Xô sản xuất hàng loạt sau này.

Năm 1936, dưới tên giả Rodolfo, ông cùng một nhóm chuyên gia Liên Xô tham gia Nội chiến Tây Ban Nha và bộc lộ tài năng phá hoại trong cuộc chiến.

Starinov luôn thực hiện công việc với độ sáng tạo rất cao. Ông từng giấu thuốc nổ trong bếp dã chiến của đối phương, để nó trên một cây cầu và kích nổ khi quân địch đi qua. Lần khác, thuốc nổ được cấy vào một con la vô chủ. Các binh sĩ Tây Ban Nha dẫn nó về doanh trại Virgen de la Cabeza kiên cố mà không biết điều này. Vụ nổ đã mở đường cho cuộc tập kích của phe cộng hòa thân Liên Xô.

Để vô hiệu hóa một đường hầm quan trọng giữa Pennaroya và Cordoba, Starinov cài mìn vào lốp ô tô và đặt trên đường ray. Đoàn tàu đi qua đã cuốn theo chiếc lốp và đưa nó vào đường hầm. Vụ nổ khiến đạn dược trên tàu phát nổ và bốc cháy trong nhiều ngày.

Tuy nhiên, thành tích được ca ngợi nhất của Starinov ở Tây Ban Nha từng suýt khiến ông trả giá đắt. Khi gài mìn trên đường ray tới Cordoba, nhóm chuyên gia Liên Xô nhầm tưởng sẽ không có tàu chở khách đi qua. Khi lui đến vị trí an toàn, họ phát hiện một đoàn tàu chở khách đang đến vị trí kích nổ và không thể ngăn thảm kịch.

“Đêm đó thật khó khăn với tôi. Tôi không mong đợi điều tốt đẹp gì ở tương lai. Tôi biết không có lý do gì để bào chữa. Toàn bộ chiến dịch chúng tôi dày công xây dựng có thể gặp nguy hiểm”, Starinov viết trong hồi ký. Tuy nhiên, sáng hôm sau họ mới biết đó không phải đoàn tàu dân sự, mà thuộc sở chỉ huy một sư đoàn không quân Italy.

Sau khi bị phát xít Đức xâm lược, Liên Xô nhận thấy học thuyết “đánh địch trên lãnh thổ đối phương với tổn thất tối thiểu” không có hiệu quả. Nhu cầu cấp bách lúc đó là tạo ra mạng lưới du kích giỏi phá hoại sau phòng tuyến địch. Chuyên môn của Starinov rất cần cho hoạt động này.

Tháng 10/1941, giao tranh đẫm máu diễn ra ở Kharkov, trung tâm công nghiệp lớn của Liên Xô. Nhóm của Starinov được giao nhiệm vụ gài mìn thành phố này trong trường hợp nó bị phát xít Đức chiếm. Hơn 30.000 quả mìn chống tăng và bộ binh đã được rải, cùng khoảng 2.000 quả mìn hẹn giờ và mìn bẫy nhằm cầm chân địch, khiến đối phương tốn thời gian xử lý và tiêu hao sinh lực.

Starinov còn bố trí một chiếc bẫy đặc biệt dành cho quân Đức. Ông tin rằng chỉ huy Đức sẽ ở lại trong tòa nhà tuyệt đẹp nằm tại trung tâm Kharkov. Một khối bộc phá nặng 350 kg kích nổ bằng sóng vô tuyến được giấu khéo léo bên dưới sàn phòng có lò sưởi. Ngay trong đống than là một khối thuốc nổ khác nhỏ hơn để làm mồi nhử, không liên quan tới khối bộc phá chính.

Lực lượng rà phá bom mìn Đức phát hiện và vô hiệu hóa quả mìn bẫy, tin rằng căn phòng đã đủ an toàn để tướng Georg von Braun và bộ chỉ huy Sư đoàn bộ binh số 68 ở lại. Lúc 5h ngày 14/11/1941, khối bộc phá được kích nổ bằng sóng vô tuyến từ cách Kharkov 300 km, khiến tướng Georg von Braun và các sĩ quan bên cạnh thiệt mạng.

Adolf Hitler rất tức giận khi biết tin. Sau khi tình báo Đức xác định danh tính người thực hiện vụ nổ là Starinov, đích thân Hitler đã treo thưởng 200.000 mark cho đầu ông.

Tuy nhiên, phát xít Đức không bao giờ tóm được “thánh phá hoại” Liên Xô. Starinov tiếp tục công việc của mình trong suốt cuộc chiến, tổ chức hoạt động phá hoại du kích sau phòng tuyến địch và thiết lập đường dây liên lạc giữa Hồng quân Liên Xô với quân Giải phóng Nhân dân Nam Tư, đồng thời tập trung rà phá mìn các con đường ở Hungary và Đức.

Starinov với quân hàm đại tá và các huân huy chương. Ảnh: Sputnik.

Starinov với quân hàm đại tá và các huân huy chương. Ảnh: Sputnik.

Sau chiến tranh, ông tập trung vào công việc giảng dạy tại Ủy ban An ninh Quốc gia Liên Xô (KGB). Bản thân ông chịu trách nhiệm huấn luyện hàng chục đặc nhiệm chuyên môn sâu, những người gọi ông với tên thân mật là “cha già”.

Trong cuộc đời hoạt động của mình, Starinov được tặng thưởng hàng chục huân, huy chương nhưng chưa từng nhận được phần thưởng cao quý nhất của Liên Xô. Ông ba lần được đề nghị tặng danh hiệu Anh hùng Liên Xô nhưng không một lần được duyệt bởi tính ương ngạnh, ngay thẳng của ông khiến nhiều cấp trên không ưa.

Dù không được thăng quân hàm lên cấp tướng, Ilya Grigoryevich Starinov vẫn tỏ ra không bận tâm về chuyện này. Huyền thoại Liên Xô qua đời năm 2000 ở tuổi 100.

Duy Sơn (Theo RBTH)

Nguồn bài viết

Chia sẻ bài báo