Ox Alpha gây sốt với 16.000 tỉ token, nhưng chưa ai nhận là ‘cha đẻ’
Ngày 20-8, một mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) có tên Ox Alpha bất ngờ xuất hiện trên OpenRouter – một “chợ” mô hình AI phổ biến với giới lập trình viên, dưới nhãn “stealth model” (mô hình ẩn danh). Đơn vị vận hành tự giới thiệu chỉ là “một bên thứ ba chọn giữ ẩn danh trong giai đoạn thử nghiệm”.
Đua nhau đồn đoán tác giả
Theo thông số OpenRouter công bố, Ox Alpha là mô hình suy luận (reasoning model) chuyên về lập trình và các tác vụ AI tự hành (agent) kéo dài, có cửa sổ ngữ cảnh lên tới 1.048.576 token, đầu ra tối đa 131.072 token, chấp nhận đầu vào văn bản, hình ảnh và video. Mô hình được dùng miễn phí trong giai đoạn thử nghiệm, dự kiến kết thúc khoảng ngày 27-8.
Chỉ trong ngày đầu tiên, khoảng 134.000 người dùng đã sử dụng tổng cộng 7.000 tỉ token qua Ox Alpha và đến ngày 23-8 con số này tăng lên khoảng 16.000 tỉ token, với 221.000 người dùng, đưa Ox Alpha lên vị trí mô hình được dùng nhiều thứ hai trên nền tảng lập trình OpenCode.
Việc đơn vị vận hành giữ im lặng hoàn toàn khiến cộng đồng công nghệ đổ xô đi tìm câu trả lời. Theo TechCrunch, phần lớn suy đoán ban đầu hướng về Trung Quốc, cụ thể là Công ty Zhipu AI (thường gọi là Z.ai) với dòng mô hình GLM. Giới kỹ thuật sau đó đưa ra thêm bằng chứng.
Ngày 22-8, một số nhà nghiên cứu độc lập công bố phát hiện dấu vết kỹ thuật trùng khớp với hạ tầng của Zhipu, gồm một đoạn thông báo lỗi hệ thống (stack trace) và mã lỗi giống hệt, cùng tỉ lệ khớp cách xử lý văn bản (tokenizer) gần như tuyệt đối với mô hình GLM-5.3, theo trang phân tích Explainx.ai.
Hồi tháng 2-2026, Zhipu từng thử nghiệm ẩn danh một mô hình GLM khác dưới tên mã “Pony Alpha” nên càng tạo tiền lệ cho đồn đoán lần này.
Vẫn chưa ai xác nhận
Cho đến ngày 25-8, toàn bộ bằng chứng nêu trên đều là suy luận kỹ thuật từ bên ngoài. Đến nay, theo OrcaRouter, chưa có ai tại Zhipu AI hay Z.ai xác nhận hoặc phủ nhận.
Cũng có một giả thuyết khác cho rằng đây là một phiên bản Gemini chưa phát hành, xuất phát từ vài gợi ý của các nhà nghiên cứu DeepMind trên mạng xã hội X, nhưng giả thuyết này chưa có bằng chứng kỹ thuật thuyết phục đi kèm.
Ngoài giả thuyết Zhipu AI, một số phân tích kỹ thuật dựa trên loại tokenizer (cl100k_base) lại chỉ ra khả năng đây là một biến thể chưa phát hành thuộc dòng MAI/Phi của Microsoft.
Theo thống kê của OrcaRouter, đây là mô hình ẩn danh thứ năm trong sáu tháng qua. Bốn lần trước đó đều đi theo cùng kịch bản: ra mắt ẩn danh, gây sốt vì miễn phí, rồi một hãng công nghệ Trung Quốc đứng ra nhận sau ít ngày đến vài tuần.
Đó là Pony Alpha được Zhipu AI nhận là GLM-5, Hunter Alpha từng bị đồn là DeepSeek V4 nhưng cuối cùng được Xiaomi xác nhận là MiMo-V2-Pro hay Elephant Alpha, sau đó được Ant Group nhận là Lingxi Ling-2.6-flash khoảng hai tuần sau khi xuất hiện.
Cho đến khi có xác nhận chính thức, thông tin về Ox Alpha chỉ đang dừng lại ở các thông số kỹ thuật đã kiểm chứng kèm theo suy luận kỹ thuật, chưa kết luận được ai là tác giả thật sự của mô hình AI này.