Thời khắc Ấn Độ tuyên bố độc lập vào nửa đêm 15/8/1947 không chỉ được quyết định bởi các chính trị gia, mà còn chịu ảnh hưởng từ các yếu tố chiêm tinh.
Khi Phó vương Mountbatten đầu tháng 6/1947 tuyên bố Anh sẽ chấm dứt cai trị Ấn Độ vào ngày 15/8 năm đó, quốc gia Nam Á này cuối cùng cũng ấn định được ngày độc lập, chấm dứt thời kỳ thực dân.
Ngay sau tuyên bố của Mountbatten, các nhà chiêm tinh học hàng đầu ở Calcutta, Banaras và miền nam Ấn Độ lập tức xem xét vị trí các vì sao, lập lá số cho thời khắc Ấn Độ “chào đời”, theo ghi chép trong cuốn sách lịch sử Freedom at Midnight (Tự do lúc nửa đêm) của hai tác giả Larry Collins và Dominique Lapierre.
Một trong số đó là nhà chiêm tinh Swami Madananand ở Calcutta. Sau khi nghiên cứu, ông cho rằng vị trí các vì sao cho thấy 15/8/1947 rơi vào khoảng thời gian không may mắn cho Ấn Độ độc lập. Lo ngại này đã thúc đẩy ông viết thư đề nghị Phó vương Mountbatten cân nhắc lại ngày trao độc lập cho Ấn Độ, theo hai tác giả Collins và Lapierre.
“Nếu lũ lụt, hạn hán, nạn đói… xảy ra sau này, điều đó sẽ là vì Ấn Độ được ra đời vào thời điểm như vậy”, Madananand cảnh báo.
Ông Jawaharlal Nehru phát biểu trước quốc hội ở New Delhi ngày 15/8/1947. Ảnh: AFP
Tuy nhiên, vào thời điểm đó, việc thay đổi ngày gần như là điều không thể. Phó vương Mountbatten đã công bố ngày độc lập và công tác chuẩn bị chuyển giao quyền lực cũng đang được gấp rút tiến hành. Giải pháp duy nhất lúc này là tìm kiếm một muhurta (thời khắc hoàng đạo) trong ngày 15/8 để khai sinh quốc gia Ấn Độ độc lập.
Một yếu tố khác được đề cập trong ghi chép của nhà chiêm tinh KN Rao trong cuốn The Nehru Dynasty: Astro-Political Portraits of Nehru, Indira, Sanjay and Rajiv là chòm sao Pushya Nakshatra, vốn được coi là mang lại may mắn cho các khởi đầu quan trọng.
Do đó, trọng tâm tranh luận không còn là việc hoãn tuyên bố độc lập vào ngày 15/8, mà là chọn thời điểm chính xác để Ấn Độ làm việc đó sao cho hợp với lịch Hindu nhất.
Về phần mình, Phó vương Mountbatten có lý do riêng để chọn ngày 15/8. Ban đầu, chính phủ Anh dự kiến chuyển giao quyền lực vào tháng 6/1948, nhưng Mountbatten muốn đẩy thời điểm này lên sớm hơn gần một năm nhằm ngăn chặn bạo lực bùng phát.
Bên cạnh đó, ngày này cũng mang ý nghĩa cá nhân đối với Mountbatten. 15/8 là kỷ niệm hai năm ngày Nhật Bản đầu hàng các lực lượng Đồng minh vào năm 1945, đánh dấu sự kết thúc của Thế chiến II. Với tư cách là Tư lệnh Tối cao lực lượng Đồng minh tại Đông Nam Á, ông Mountbatten đã tiếp nhận tuyên bố đầu hàng của Nhật Bản tại Singapore.
Do Mountbatten không chịu nhượng bộ, Jawaharlal Nehru, lãnh đạo phong trào giành độc lập cho Ấn Độ, đã đưa ra giải pháp là Quốc hội Lập hiến sẽ họp vào chiều 14/8 và kéo dài đến nửa đêm để tuyên bố độc lập cho Ấn Độ vào đúng khoảnh khắc này, theo Rao.
Theo lịch phương Tây, đó là thời điểm đã sang ngày mới 15/8. Còn theo lịch Hindu, ngày mới tính từ lúc mặt trời mọc, nên nửa đêm vẫn thuộc ngày 14/8, giúp làm dịu các yếu tố chiêm tinh. Vào khoảnh khắc nửa đêm này, cung mọc là Kim Ngưu, mang lại sự ổn định cho nền dân chủ, và Mặt trăng đang ở chòm sao Pushya Nakshatra, tượng trưng cho sự thịnh vượng và khởi đầu tốt đẹp.
Phương án này giúp ngày 15/8 vẫn là Ngày Độc lập của Ấn Độ, trong khi việc chuyển giao quyền lực thực tế diễn ra đúng vào nửa đêm, khoảng thời gian hoàng đạo theo lịch Hindu. Phó vương Mountbatten chấp nhận giải pháp đó.
Phó vương Anh Mountbatten (giữa) cùng phu nhân Edwina Mountbatten (thứ hai từ phải sang) và Thủ tướng Ấn Độ Jawaharlal Nehru (phải) chứng kiến lễ thượng cờ tại India Gate, New Delhi ngày 15/8/1947. Ảnh: AFP
Đúng nửa đêm, ông Nehru, người sau đó trở thành thủ tướng đầu tiên của Ấn Độ, đã đọc bản tuyên ngôn lịch sử của đất nước. Gần hai thế kỷ cai trị của Anh khép lại, nhường chỗ cho sự ra đời của một quốc gia độc lập.
“Khi tiếng chuông điểm giờ nửa đêm vang lên, giữa lúc cả thế giới đang chìm trong giấc ngủ, Ấn Độ sẽ bừng tỉnh để đón nhận cuộc sống và tự do”, ông Nehru nói.
Rạng sáng 15/8, bầu không khí tại Delhi tràn ngập niềm hân hoan vỡ òa của công chúng. Đám đông tràn ngập khắp các ngả đường và quảng trường, cờ hoa rợp trời. Những người đã sống nhiều năm dưới sự cai trị của Anh nhận ra họ đang được hít thở bầu không khí của một quốc gia hoàn toàn tự chủ.
Lá cờ Tam tài, mới được Hội đồng Lập hiến thông qua chính thức trước đó vài tuần, đã trở thành biểu tượng rực rỡ nhất cho bước chuyển mình của Ấn Độ.
Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Tshering W. Sherpa gọi đây là “cuộc hẹn với định mệnh” vào lúc nửa đêm. Trong hành trình gần 80 năm kể từ thời khắc đó, Ấn Độ đã “phá vỡ nhiều rào cản, viết lại quy tắc lịch sử, mở ra nhiều hướng đi và trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết trong một thế giới đa cực ngày càng biến động”, Đại sứ W. Sherpa cho biết.
Thanh Tâm (Theo News18, Times of India)