Tàu Danuri của Hàn Quốc và một vệ tinh của Trung Quốc ghi lại những hình ảnh đầu tiên của miệng hố hình thành khi tên lửa Falcon 9 của SpaceX lao xuống Mặt Trăng ở tốc độ gần 8.700 km/h.
Theo Live Science, loạt ảnh chụp từ tàu quỹ đạo Danuri của Hàn Quốc hé lộ một miệng hố nhỏ màu đen sẫm tại vị trí được cho là nơi tầng trên của tên lửa Falcon 9 đâm vào bề mặt Mặt Trăng hôm 5/8. Vụ va chạm xảy ra gần miệng hố Einstein ở phía tây bắc của Mặt Trăng, gần ranh giới giữa vùng sáng và vùng tối. Viện Nghiên cứu Hàng không vũ trụ Hàn Quốc (KARI) chia sẻ các bức ảnh trên mạng xã hội X hôm 6/8.
Miệng hố mới xuất hiện trên Mặt Trăng sau vụ va chạm của tên lửa Falcon 9. Ảnh: KARI
“Danuri bắt đầu quan sát khoảng 30 phút sau vụ va chạm và tiến hành tổng cộng 8 phiên chụp ảnh thông qua điều khiển quỹ đạo để bay qua khu vực miệng hố nhiều lần”, KARI chia sẻ. “Thông qua quan sát, có thể xác nhận những thay đổi về địa hình xung quanh khu vực va chạm và dấu vết phân tán vật chất”.
Theo SCMP, vệ tinh theo dõi rác vũ trụ Gande-1 01 của Trung Quốc phóng hôm 24/7 cũng chụp ảnh miệng hố va chạm do tên lửa Falcon 9 tạo ra. Gande-1 01 trang bị camera độ phân giải cao cho phép vệ tinh nhận dạng chính xác rác vũ trụ trên quỹ đạo Trái Đất.
Theo CBC, do khu vực tên lửa Falcon 9 đâm xuống nằm ở phần sáng của Mặt Trăng, vệt sáng lóe lên từ vụ va chạm không thể nhìn thấy từ Trái Đất. Tuy nhiên, các nhà khoa học tại Đài quan sát Nam Âu sử dụng Kính viễn vọng rất lớn ở Chile để phát hiện bằng chứng về đám mây bụi bốc lên từ bề mặt Mặt Trăng ngay sau vụ va chạm.
Một nghiên cứu sơ bộ trên trang arXir tính toán vụ va chạm tạo ra miệng hố mới trên Mặt Trăng có đường kính khoảng 27 m và sâu 5 m, vết lõm quá nhỏ để quan sát từ Trái Đất dù sử dụng kính viễn vọng tốt. Nhiều khả năng trong vài ngày tới, những tàu vũ trụ khác như Lunar Reconnaissance Orbiter của NASA sẽ đưa ra kết quả đo chính xác hơn về miệng hố.
Tên lửa Falcon 9 gây ra vụ va chạm phóng vào ngày 15/1/2025, chở hai tàu đổ bộ Mặt Trăng. Tàu Blue Ghost do công ty tư nhân Mỹ Firefly Aerospace phát triển hạ cánh thành công vào tháng 3/2025 trong khi tàu Hakuto-R của công ty Nhật Bản iSpace mất liên lạc với Trái Đất và đâm xuống Mặt Trăng vào tháng 6/2025.
Vị trí tầng trên tên lửa Falcon 9 đâm xuống Mặt Trăng theo dữ liệu quan sát của vệ tinh Gande-1 01. Ảnh: QQ
Theo Space, khác với tầng đầu tiên của Falcon 9 có thể quay trở lại Trái Đất để tái sử dụng, tầng thứ hai của tên lửa thường bị bỏ lại trên quỹ đạo. Bộ phận tên lửa này đã trôi nổi gần một năm theo quỹ đạo hình elip quanh Trái Đất trước khi bức xạ Mặt Trời kết hợp với lực hấp dẫn của Mặt Trăng đẩy nó ra xa. Ước tính tầng thứ hai nặng 4 tấn đâm vào Mặt Trăng ở tốc độ gần 8.700 km/h, nhanh hơn nhiều so với vận tốc âm thanh nhưng vẫn chậm hơn so với thiên thạch.
Tầng trên Falcon 9 không phải bộ phận tên lửa đầu tiên đâm vào Mặt Trăng. Tầng thứ ba của tên lửa Trường Chinh 3C do Trung Quốc chế tạo từng đâm xuống bề mặt Mặt Trăng vào ngày 4/3/2022.
Trước đó, nhiệm vụ Vệ tinh quan sát và cảm biến hố va chạm Mặt Trăng của NASA từng phân tích vụ va chạm của tầng trên tên lửa Centaur ở cực nam vào năm 2009, hé lộ lớp băng dưới bề mặt khu vực. Nghiên cứu những vụ va chạm nhân tạo kiểu này có thể tăng cường hiểu biết về thành phần cấu tạo Mặt Trăng, đồng thời giúp quản lý rủi ro tiềm ẩn đối với phi hành gia và căn cứ thường trực trong tương lai.
An Khang tổng hợp