Arab Saudi, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ ký hiệp ước quốc phòng, trong đó cam kết cuộc tấn công vào một nước đồng nghĩa với tấn công vào cả ba.
Hãng thông tấn của Arab Saudi và Bộ Ngoại giao Pakistan hôm nay cho biết Riyadh, Islamabad và Ankara đã ký kết Hiệp ước Quốc phòng chung Mecca, trong đó các bên cam kết “củng cố hơn nữa an ninh tập thể, đồng thời thúc đẩy hòa bình, an ninh và ổn định ở khu vực cũng như trên toàn thế giới”.
Theo Bộ Ngoại giao Pakistan, hiệp ước này đồng nghĩa một cuộc tấn công vào bất kỳ quốc gia thành viên nào sẽ được coi là cuộc tấn công vào tất cả, đồng thời nhấn mạnh thỏa thuận nhằm “tăng cường khả năng răn đe tập thể”.
Từ trái qua phải: Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, Thái tử Arab Saudi Mohammed bin Salman và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif chụp ảnh sau khi ký Hiệp ước Quốc phòng chung Mecca tại Mecca, Arab Saudi ngày 7/8. Ảnh: AFP
Giám đốc Truyền thông Phủ Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ sau đó đăng bài trên mạng X, tuyên bố rằng thỏa thuận này “không nhằm vào bất kỳ quốc gia cụ thể nào”.
Riyadh khẳng định thỏa thuận không đại diện cho nỗ lực thiết lập một khối quân sự hay một liên minh phe phái chính trị nào.
“Thỏa thuận này cũng không liên quan đến bất kỳ tham vọng hạt nhân hay cuộc đua vũ trang nào, mà tập trung vào việc xây dựng các năng lực bền vững”, Thứ trưởng Ngoại giao Rayed Krimly phát biểu trên X.
Kể từ khi xung đột Iran bùng phát, Arab Saudi đã thắt chặt quan hệ hơn với Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Pakistan, những quốc gia đang nỗ lực làm trung gian hòa giải và tìm giải pháp chấm dứt cuộc chiến.
Umar Karim, chuyên gia về chính sách đối ngoại của Arab Saudi tại Đại học Birmingham ở Anh, cho biết hợp tác ba nước này “rõ ràng nhắm vào Iran và để đối phó với chiến lược mở rộng ảnh hưởng trên toàn vùng Vịnh của Tehran”.
Ông cho biết thêm việc Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan có chung đường biên giới với Iran đồng nghĩa với việc họ có thể “tạo ra một dạng đòn bẩy khác” đối với Tehran.
Vị trí Iran, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi và Pakistan. Đồ họa: NPR
Một nguồn tin thân cận với quân đội và chính phủ Arab Saudi nói với AFP rằng thỏa thuận đã được thảo luận từ lâu, nhưng “những diễn biến mới nhất tại khu vực đã đẩy nhanh tiến trình này”.
Andreas Krieg, chuyên gia của Đại học King’s College London, nhận định thỏa thuận thể hiện mong muốn rõ ràng của các nước trong việc đa dạng hóa các liên minh, không chỉ phụ thuộc vào Mỹ.
“Arab Saudi, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan không tìm cách thay thế vai trò của Mỹ. Họ chỉ đang xây dựng năng lực để tự bảo vệ lợi ích của mình trong những trường hợp Washington không thể hoặc không sẵn sàng làm điều đó”, Krieg nói.
Krieg thêm rằng Riyadh thực sự “muốn có nhiều lớp an ninh thay vì chỉ phụ thuộc vào một chiếc ô bảo hộ của Mỹ”, sau cú sốc từ cuộc chiến Iran.
Thanh Tâm (Theo AFP, AP, Reuters)