Bên trong cuộc họp lịch sử giữa lãnh đạo Mỹ – Nga – Trung

Lãnh đạo Mỹ, Nga và Trung Quốc lần đầu ngồi cùng bàn đàm phán trong 90 phút tại Thâm Quyến, phát đi thông điệp chung về trách nhiệm của ba cường quốc.

16h26 ngày 19/11, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin bước lên bục chụp ảnh trong hội trường lớn tại Kỳ Lân Sơn Trang, khu nghỉ dưỡng nằm dưới chân ngọn núi cùng tên ở phía tây bắc thành phố Thâm Quyến.

Phông nền màu xanh lam phía sau họ in dòng chữ “Hội nghị thượng đỉnh Trung – Nga – Mỹ tại Thâm Quyến” bằng ba thứ tiếng. Quốc kỳ các nước đặt ở hai bên. Chủ tịch Tập, lãnh đạo nước chủ nhà, đứng ở vị trí chính giữa, Tổng thống Putin đứng bên phải và Tổng thống Trump đứng bên trái.





Từ trái qua, Tổng thống Nga Vladimir Putin, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump trước khi bước vào cuộc gặp ba bên ở Thâm Quyến ngày 19/11. Ảnh: AP

Từ trái qua, Tổng thống Nga Vladimir Putin, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump trước khi bước vào cuộc gặp ba bên ở Thâm Quyến ngày 19/11. Ảnh: AP

Các nhiếp ảnh gia nhanh chóng chụp ảnh ba lãnh đạo đứng nghiêm nghị trên bục, chỉ có ông Tập nở nụ cười thường thấy. Họ không bắt tay nhau, mà nhanh chóng rời khỏi bục bước vào phòng hội nghị với chiếc bàn tròn khổ lớn đã chờ sẵn.

Bài trí trong căn phòng tạo cảm giác ấm áp, với những chùm đèn pha lê treo rủ xuống từ trần nhà với lẵng hoa màu hồng đặt giữa bàn, phía sau là bức tranh thủy mặc cỡ lớn vẽ cảnh núi non. Quốc kỳ Trung Quốc, Mỹ và Nga được đặt xung quanh bàn, còn các trợ lý lãnh đạo mỗi nước ngồi ở những dãy bàn cách không xa.

Cuộc gặp đánh dấu lần đầu tiên lãnh đạo Mỹ, Nga và Trung Quốc họp mặt theo cơ chế ba bên. Sự kiện gây chú ý bởi đây là ba nước nắm giữ kho vũ khí hạt nhân lớn nhất hành tinh, chiếm ba trong năm ghế ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Và mỗi lãnh đạo, theo những cách diễn đạt riêng, đều nói với hai người còn lại rằng họ gánh vác trách nhiệm đặc biệt đối với thế giới.

Vì vậy, hội nghị thượng đỉnh được dư luận thế giới quan tâm đặc biệt, không chỉ vào thời điểm diễn ra, mà ngay từ khi nó được công bố. Hàng loạt tờ báo, trang tin lớn đều đưa tin trực tiếp, cập nhật diễn biến từng phút cuộc gặp.

Ông Tập: Hội nghị thượng đỉnh Nga - Mỹ - Trung mang ý nghĩa đột phá

Lãnh đạo Nga, Trung Quốc, Mỹ bước vào địa điểm họp và chụp ảnh chung. Video: AFP

Thông điệp cùng gánh vác

Bên trong phòng hội nghị, Chủ tịch Tập dường như vẫn giữ “vị trí trung tâm” trên chiếc bàn tròn. Theo các bức ảnh chụp cuộc gặp, ông Tập ngồi ở chính giữa còn hai lãnh đạo Mỹ và Nga ngồi đối diện nhau, với Tổng thống Putin ở bên phải, còn bên trái là Tổng thống Trump.

Theo Julian Gewirtz, cựu quan chức cấp cao Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng, cách sắp xếp chỗ ngồi như vậy “gợi hình ảnh về một trật tự G3 tiềm năng, trong đó Trung Quốc ở vị trí trung tâm”.

Thuật ngữ G3 thường được sử dụng để chỉ cục diện tam giác chiến lược giữa Mỹ, Nga và Trung Quốc, ba cường quốc có tầm ảnh hưởng quyết định nhất đến an ninh toàn cầu, hạt nhân và cán cân quyền lực thế giới.

Sourabh Gupta, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Trung Quốc – Mỹ, cho rằng việc ông Tập, với tư cách nước chủ nhà, giữ vị trí trung tâm trong cuộc gặp ba bên là “điều hiển nhiên”. Dù vậy, việc Bắc Kinh lựa chọn bàn tròn thay vì bàn tam giác, kiểu bàn vốn sẽ không đặt ai ở vị trí trung tâm, cho cuộc họp dường như là cách phát đi thông điệp về vị thế.

Trên bàn làm việc của ba lãnh đạo đặt biển tên bằng ngôn ngữ của từng quốc gia cùng văn bản phát biểu chuẩn bị sẵn. Các video về hội nghị cho thấy cả Tổng thống Putin và Tổng thống Trump chủ yếu đọc bài phát biểu soạn sẵn trong phần mở đầu.

Theo hãng thông tấn Xinhua, phát biểu khai mạc hội nghị, Chủ tịch Tập khẳng định “việc các lãnh đạo cao nhất của Trung Quốc, Nga và Mỹ lần đầu tiên trong lịch sử cùng tụ họp tại một địa điểm thực sự mang ý nghĩa cột mốc”.

“Thời kỳ thế giới bị chia cắt thành những hòn đảo biệt lập đã qua từ lâu. Tôi thường nói rằng chúng ta đang cùng sống trong một ngôi làng toàn cầu, tất cả cùng thịnh vượng hoặc cùng suy vong. Chúng ta là một cộng đồng chung vận mệnh. Trong ngôi làng toàn cầu này, các nước lớn gánh vác những trách nhiệm đặc biệt”, ông Tập cho hay.

Lãnh đạo Nga - Mỹ - Trung lần đầu họp thượng đỉnh ba bên

Các lãnh đạo phát biểu mở đầu cuộc họp. Video: Fox News

Ông nhấn mạnh việc các nước tương tác tích cực với nhau “không phải lựa chọn mà là điều bắt buộc”, đồng thời thêm rằng Trung Quốc những năm gần đây “luôn thúc đẩy quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện với Nga và phát triển quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng với Mỹ”.

Xinhua đưa tin ba lãnh đạo đã nhất trí về việc các cường quốc cần xem xét nghiêm túc những quan ngại an ninh chính đáng của mọi quốc gia, đồng thời tin rằng bất đồng nên được giải quyết thông qua đàm phán và hợp tác.

“Chỉ cần đối thoại không dừng lại, các cánh cửa vẫn rộng mở thì vẫn còn hy vọng cho hòa bình”, hãng thông tấn Trung Quốc dẫn lời ông Tập nói tại hội nghị. “Những hạt giống được gieo tại cuộc gặp ba bên hôm nay chắc chắn sẽ bén rễ, nảy mầm, đơm hoa và kết trái”.

Tổng thống Trump trong khi đó ca ngợi cuộc gặp “thực sự làm nên lịch sử”, đồng thời gợi ý với Chủ tịch Tập và Tổng thống Putin rằng họ đang cùng nhau tạo ra những thay đổi lớn khi gạt bỏ cách thức giao thiệp “lỗi thời” vốn có giữa các đối thủ.

Nhà Trắng vốn đặt kỳ vọng thấp cho cuộc đàm phán. Tuy nhiên, hôm 19/11, Tổng thống Trump cho rằng đây mới chỉ là bước khởi đầu, mở ra cơ hội thúc đẩy đối thoại nhằm giải quyết một số vấn đề gai góc nhất thế giới.

“Rất nhiều điều tuyệt vời có thể nảy sinh từ cuộc gặp này, hoặc ít nhất là bắt đầu từ đây”, ông Trump nói với người đồng cấp Nga trong cuộc gặp song phương trước hội nghị ba bên.

Tổng thống Mỹ đồng thời nhấn mạnh ba lãnh đạo có rất nhiều vấn đề cần thảo luận, trong đó có xung đột Nga – Ukraine.

“Chúng ta có trách nhiệm đặc biệt trong việc duy trì đối thoại cởi mở, tôn trọng và hiệu quả về những vấn đề không chỉ tác động tới người dân nước mình mà còn tới toàn hành tinh”, ông Trump nói, đồng thời cho biết ba nước cũng cần thảo luận về vấn đề phi hạt nhân hóa.

“Là ba cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới vượt xa phần còn lại, Mỹ, Nga và Trung Quốc có vị thế đặc biệt để thảo luận về cách cắt giảm số lượng vũ khí hạt nhân trên Trái Đất, đồng thời giảm thiểu nguy cơ những loại vũ khí đó bị sử dụng”, Tổng thống Mỹ cho hay, lưu ý rằng từ bỏ vũ khí hạt nhân là “việc không dễ dàng”, nhưng nỗ lực hợp tác giữa các lãnh đạo thế giới là “vô cùng thiết yếu”.





Lãnh đạo ba nước họp bên chiếc bàn tròn bên trong Kỳ Lân Sơn Trang ở thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc ngày 19/11. Ảnh: AP

Lãnh đạo ba nước họp bên chiếc bàn tròn bên trong Kỳ Lân Sơn Trang ở thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc ngày 19/11. Ảnh: AP

Về phía Nga, phát biểu khi hội nghị bắt đầu, Tổng thống Putin nhấn mạnh tầm ảnh hưởng toàn cầu của ba nước. Theo ông, ba quốc gia “gắn kết với nhau không chỉ bởi vị thế là những nước chiến thắng trong Thế chiến II, mà quan trọng hơn cả là trách nhiệm chung trong việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế”.

Ông lưu ý ba nước cũng nằm trong số các quốc gia sáng lập Liên Hợp Quốc, khẳng định “chúng ta gánh vác trách nhiệm bảo vệ và củng cố hệ thống luật pháp quốc tế”.

“Ba nước chúng ta có nhiều lợi ích chung trong việc giải quyết các cuộc xung đột khu vực, tất nhiên kể cả chiến sự ở Ukraine”, Tổng thống Putin nói.

Sau những phát biểu mở đầu này, ba lãnh đạo yêu cầu các phóng viên rời đi để họ thảo luận kín. Đến 17h50, truyền thông Trung Quốc thông báo cuộc họp thượng đỉnh đã kết thúc.

Các phóng viên tập trung bên ngoài, chờ đợi ba lãnh đạo đưa ra thông báo về kết quả cuộc gặp. Nhưng đến 17h57, đoàn xe hộ tống Tổng thống Trump đã bắt đầu lăn bánh ra sân bay Bảo An Thâm Quyến để ông trở về Mỹ.

Khác với những cuộc họp thượng đỉnh trước đây, ông Trump không phát biểu gì với báo chí về nội dung thảo luận. Xinhua sau đó cho hay lãnh đạo ba nước đã ra tuyên bố chung 4 điểm, kêu gọi ngăn chặn chiến tranh hạt nhân, cải cách Liên Hợp Quốc, tăng sản lượng dầu tinh chế vì lợi ích của tất cả quốc gia, cũng như phản đối Tòa Hình sự Quốc tế (ICC) và những cơ quan tương tự “lạm dụng thẩm quyền” trong truy tố quan chức nước ngoài.

Với tư cách nước chủ nhà, Chủ tịch Tập cho hay sự kiện “đã diễn ra theo hướng tích cực, mang tính xây dựng và đạt nhiều kết quả tốt”. Ông cho biết cả ba quốc gia đều có chung quan điểm về duy trì hòa bình thế giới, nhấn mạnh “phải trân trọng nền hòa bình vốn không dễ dàng đạt được này”.

Tuyên bố chung không đề cập gì đến các vấn đề nóng bỏng như chiến sự Ukraine hay xung đột Trung Đông, cũng không nêu các biện pháp tăng cường thương mại hoặc hợp tác công nghệ. Dù vậy, lãnh đạo Mỹ và Nga cùng cảm ơn Trung Quốc vì đã đăng cai sự kiện mà họ mô tả là “hội nghị thượng đỉnh ba bên mang tính lịch sử”.

Vũ Hoàng (Theo AP, AFP, Reuters, NDTV, SBS)




Nguồn bài viết

Chia sẻ bài báo