Berezovska được xác định là nghi phạm ám sát tài phiệt Ukraine ở Monaco, nhưng vài ngày sau, người phụ nữ bí ẩn này bị bắn chết, vùi xác trong rừng gần Kiev.
Một quả bom nổ tung ngay trước nhà tài phiệt Ukraine Vadym Yermolaiev ở Monaco hôm 29/6, khiến ông cùng vợ con bị thương.
Nghi phạm, ban đầu được mô tả là một “nam giới đội mũ màu đen”, đã biến mất không vết tích sau vụ nổ. Ba ngày sau, giới chức Monaco xác định nghi phạm là Anastasiia Berezovska, một phụ nữ Ukraine 39 tuổi có hình xăm con rắn lớn trên cánh tay.
Kể từ thời điểm này, những bí ẩn về Berezovska liên tục tăng lên, bởi người phụ nữ này là một bà mẹ đơn thân, không có tiền án tiền sự, không có mối liên hệ rõ ràng với Yermolaiev và cũng không có động cơ gây án rõ ràng. Một tuần sau, cô được phát hiện đã chết, vùi xác trong một ngôi mộ nông tại khu rừng gần Kiev.
Tài phiệt Ukraine Vadym Yermolaiev. Ảnh: CNN
Nữ nghi phạm bí ẩn
Berezovska từng rời Ukraine đến sống tị nạn tại Hofheim, thị trấn nhỏ gần Frankfurt, Đức. Cô đã ly hôn với người chồng đầu, ly thân với chồng thứ hai và một mình nuôi con trai 7 tuổi, nhưng dường như gặp khó khăn về tài chính.
Theo truyền thông Ukraine, Berezovska đã gửi con trai về nước vài tuần trước khi sang Monaco. Khi đến nơi, cô bắt đầu khảo sát địa điểm và theo dõi mục tiêu, theo giới chức Monaco. Camera an ninh đã ghi lại cảnh cô dừng lại trước nhà Yermolaiev nhiều lần trong thời gian 26-29/6.
Berezovska thường tìm cách che giấu nhân dạng khi xuất hiện gần nhà Yermolaiev, nhưng một lần cô mặc đồ thường ngày, để lộ khuôn mặt và hình xăm đặc trưng, giúp điều tra viên Monaco xác định danh tính.
Nữ nghi phạm trong vụ đánh bom nhằm vào tài phiệt Ukraine Vadym Yermolaiev. Ảnh: Interpol
Nhưng vì sao Berezovska nhắm vào Yermolaiev lại là một câu hỏi lớn. Tài phiệt này phất lên nhờ kinh doanh tại thành phố Dnipro, đông nam Ukraine, từng nằm trong danh sách những người giàu nhất Ukraine.
Ông rời Ukraine và từ bỏ quốc tịch vào năm 2019, nhập tịch Cyprus rồi chuyển tới Monaco sinh sống. Tháng 12/2023, ông bị chính quyền Kiev trừng phạt với cáo buộc kinh doanh tại bán đảo Crimea do Nga kiểm soát. Ông phủ nhận cáo buộc này.
Tuy nhiên, con trai lớn của ông, Artur Yermolaiev, lại là người có ảnh hưởng trong thế giới ngầm ở Ukraine. Artur từng bị bắt tại Cyprus với cáo buộc cầm đầu một đường dây lừa đảo quy mô lớn và bị dẫn độ sang Estonia. Theo hồ sơ tòa án Estonia, Artur hồi tháng 4 đã nhận tội thành lập và vận hành đường dây lừa đảo qua điện thoại.
Yermolaiev tuyên bố ông không liên quan đến mạng lưới lừa đảo trực tuyến này. Ông cũng bác bỏ giả thuyết ai đó trong gia đình đã thuê người ám sát mình. Ông cho biết hầu hết tài sản đều đứng tên các thành viên khác trong gia đình.
Dựa trên hành vi theo dõi của Berezovska, giới chức Monaco nhận định Yermolaiev rõ ràng là mục tiêu chính mà người phụ nữ này nhắm đến. Nhưng câu hỏi lớn nhất đeo bám Yermolaiev nhiều tuần qua là tại sao có người muốn ám sát ông.
“Tôi chưa từng có kẻ thù. Tôi không phải tuýp người thích đối đầu và luôn cố tránh các mâu thuẫn. Tôi thực sự không hiểu tại sao”, ông nói với CNN trong cuộc phỏng vấn đầu tiên sau khi xuất viện.
Cuộc đào tẩu và cái chết trong rừng
Video ghi lại vụ đánh bom cho thấy nghi phạm để lại túi đen ở lối vào nhà Yermolaiev, ngay trước khi tài phiệt này cùng vợ con bước tới. Nghi phạm cầm điện thoại như thể gọi cho ai đó và tiếng nổ lớn vang lên ngay sau đó.
Video ghi lại vụ đánh bom nhằm vào tài phiệt Ukraine ở Monaco ngày 29/6. Video:Ynet Global
Berezovska đã tự quay lại quá trình đánh bom bằng một camera giấu trên đường. Viện Kiểm sát Tối cao Ukraine nhận định cô quay lại cảnh này nhằm “chứng minh đã thực hiện vụ ám sát”. Video đã được các điều tra viên phục hồi dù bị xóa.
Các công tố viên Monaco cho hay cô đã ngồi chờ gia đình Yermolaiev dùng xong bữa tối tại một nhà hàng gần đó trước khi hành động. Trong video thu được, Berezovska đội mũ bucket đen, mặc áo len tối màu dáng rộng.
Vài giờ sau vụ nổ, các điều tra viên bắt đầu rà soát toàn bộ hệ thống camera giám sát trong khu vực để truy tìm hung thủ, nhưng giới chức Monaco cho biết Berezovska đã đào tẩu.
Đầu tiên cô chạy tới biên giới Pháp, nơi cách đó chỉ vài dãy phố. Sau đó, cô thuê xe và lái qua Italy cùng một số nước châu Âu khác để đến Frankfurt, trước khi bỏ lại chiếc xe để tiếp tục lẩn trốn. Berezovska bắt xe khách quay về Ukraine qua Ba Lan và nhập cảnh vào ngày 1/7.
Hiện trường sau vụ đánh bom ở Monaco ngày 29/6. Video: 7 News Australia
Một ngày sau, giới chức Monaco mới xác định được danh tính và khởi tố cô với cáo buộc cố ý giết người cùng một số tội danh khác. Quốc gia này đã phát lệnh truy nã quốc tế và thông báo cho Interpol vào tối 2/7. Chỉ vài giờ sau, tên tuổi và hình ảnh của Berezovska tràn ngập trên truyền thông.
Khi nhập cảnh vào Ukraine, Berezovska đi thẳng về quê nhà ở Horodyshche, ngôi làng gần thành phố Zhytomyr ở miền trung. Mẹ cô sống tại đây, nơi cô đã gửi con trai trước khi sang Monaco.
Sáng 3/7, Berezovska nhờ mẹ chở từ Horodyshche ra một cây xăng gần đó. Berezovska nhờ nhân viên cây xăng gọi taxi và hướng về phía Kiev.
Các công tố viên cho biết đồng phạm đã cung cấp địa chỉ điểm đến cho cô. Tài xế taxi khai rằng Berezovska không nói câu nào suốt chuyến đi 30 phút. Cô xuống xe và được một chiếc BMW màu đen đón đi. Cũng trong ngày hôm đó, Berezovska bị bắn chết.
Những lời khai mâu thuẫn
Bên trong chiếc BMW màu đen là hai người được cho là đồng phạm của Berezovska, gồm Vladyslav Reut và Vitaliy Zhykovych. Các công tố viên Ukraine cho biết Zhykovych và Reut đã liên lạc với Berezovska nhiều tháng trước vụ tấn công, đồng thời thực hiện nhiều giao dịch chuyển tiền mã hóa và chuyển khoản ngân hàng cho cô, với tổng giá trị khoảng 6.000-7.000 euro.
Reut vốn là sĩ quan Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR) tại thời điểm xảy ra vụ đánh bom ở Monaco. Người này thừa nhận có tham gia vào kế hoạch ám sát tài phiệt Ukraine, nói rằng đây là hành động tự phát, không thông qua cấp trên. GUR cũng phủ nhận có liên quan tới sự việc.
Zhykovych là cựu nhân viên Cơ quan An ninh Ukraine. Reut khai Zhykovych gọi anh đến đón Berezovska, nói cô cần trốn vì có nguy cơ bị hại. Trên đường đi, Zhykovych lấy súng từ ba lô, nói mang theo để phòng trường hợp cô “mất kiểm soát”.
Cả ba sau đó đến khu rừng gần làng Yuriv, nơi Berezovska bị bắn nhiều phát vào đầu. Reut ban đầu khai rằng mình đã nổ súng theo lệnh Zhykovych, nhưng sau đổi lời khai, cáo buộc chính Zhykovych là hung thủ.
Vladyslav Reut được áp giải rời tòa án ở Kiev, Ukraine ngày 9/7. Ảnh: Ukrinform
Luật sư của Zhykovych lại cho rằng Reut mới là kẻ chủ mưu và là người đã bóp cò bắn chết Berezovska. Zhykovych nói ông tin mình chỉ hỗ trợ Reut thực hiện nhiệm vụ mật cho tình báo Ukraine, trong đó Berezovska từng là cộng tác viên thu thập thông tin cho họ.
Sau vụ án, hai người chôn xác Berezovska trong rừng, vứt súng và đồ đạc cá nhân xuống hồ, đốt tiền cùng giấy tờ. Ba ngày sau, cảnh sát tìm thấy thi thể Berezovska sau khi Reut bị bắt và chỉ nơi chôn xác.
Yermolaiev cho biết ông hoài nghi khả năng chính quyền Ukraine ra lệnh ám sát mình và tin rằng Reut chỉ hành động độc lập vì mục đích tiền bạc. Ông cũng nói rằng Berezovska không phải người có vai trò chủ chốt, mà chỉ hành động theo yêu cầu của người khác.
“Cô ấy có lẽ bị thao túng để tin rằng mình đang làm một điều gì đó trọng đại, to lớn”, ông nói.
Thanh Tâm (Theo CNN, AFP, Reuters)