Tỷ phú Bill Gates cảnh báo tội phạm mạng có thể dùng mô hình AI tiên tiến để phá vỡ hệ thống tài chính và tống tiền doanh nghiệp.
“Khi thế giới có những kẻ xấu, không có biện pháp bảo vệ, và rồi xuất hiện các mô hình AI mới nhất, đó là lúc chúng ta sẽ chứng kiến nhiều diễn biến tiêu cực ngoài dự đoán trong năm tới, chủ yếu trong lĩnh vực an ninh mạng”, Gates nói với CNN hôm 11/10.
Theo ông, những nguy cơ từ AI như chế tạo vũ khí sinh học phải “mất nhiều năm nữa” mới xảy ra. Mối nguy AI vượt khỏi tầm kiểm soát cũng chưa thể, dù nhân loại buộc phải kiểm soát sớm. Thay vào đó, ông cho rằng an ninh mạng là “mặt trận” lớn nhất.
“Lĩnh vực biến động rõ rệt nhất năm tới là tấn công mạng, vì ở đó tồn tại những mô hình kinh doanh đã được biết đến, mối đe dọa là gì và có ai đó trả tiền. Đó cũng có thể là hành động làm gián đoạn hoặc thay đổi điều gì đó trên thị trường chứng khoán, hay tác động làm thay đổi kết quả một số hoạt động cá cược”, Gates giải thích.
Bill Gates phát biểu tại một sự kiện ở Manhattan, New York, hồi tháng 9/2025. Ảnh: Reuters
Theo NYPost, cảnh báo của Gates được đưa ra trong bối cảnh giới nghiên cứu an ninh mạng liên tục đề cập nguy cơ tấn công do AI “tiếp tay”. Chẳng hạn, Báo cáo về mối đe dọa toàn cầu của CrowdStrike đầu năm cho thấy các cuộc tấn công có yếu tố AI năm 2025 đã tăng 89% so với 2024.
Oliver Libby, chiến lược gia thuộc đảng Dân chủ, đánh giá thông điệp của Bill Gates nhấn mạnh thách thức mà giới lập pháp Mỹ đang đối mặt khi vừa phải duy trì đà tăng trưởng và cạnh tranh vừa bảo vệ an toàn. Ông kêu gọi chính phủ Mỹ có cách tiếp cận quản lý phối hợp nhằm giải quyết các rủi ro an ninh, đồng thời chuẩn bị cho người dân cách đối phó với những hậu quả kinh tế rộng lớn hơn do AI gây ra.
“Thách thức lớn nhất cả với nhà đổi mới lẫn chính phủ Mỹ những tháng tới là cân bằng giữa sự tiến bộ liên tục của AI với việc quản lý thông minh”, Libby nói với Fox News.
Sau cảnh báo của Gates, trên X, CEO Microsoft Satya Nadella cũng kêu gọi cần phát triển hệ thống AI tiên tiến đi kèm cơ chế giám sát độc lập và khả năng cách ly. Ông cũng đề xuất nút “phanh khẩn cấp”, cho phép người có thẩm quyền can thiệp, tạm dừng hoặc vô hiệu hóa mô hình ngay khi hệ thống đang vận hành.
Theo Business Insider, Bill Gates từng lạc quan về AI, nhưng thay đổi quan điểm vào hè năm nay. Trong bài viết hồi tháng 8, ông cho rằng thế giới vẫn chưa có kế hoạch nào để triển khai AI an toàn.
“Tôi tin chúng ta cần thời gian chuẩn bị cho giai đoạn xáo trộn về xã hội, chính trị và kinh tế sắp tới. Nếu ai đó đưa ra được kế hoạch đáng tin cậy để giảm tốc độ phát triển AI toàn cầu, tôi có thể sẽ ủng hộ”, ông nói khi đó.
Nhà đồng sáng lập Microsoft cũng đánh giá các chính phủ trên thế giới chưa sẵn sàng cho AI và kêu gọi đoàn kết. “Có nhiều phim kể về người ngoài hành tinh đến, sau đó Mỹ, Trung Quốc và mọi người cùng nhau giải quyết vấn đề một cách thần kỳ. AI cũng giống với trí tuệ ngoài hành tinh đó. Nó đang ở đây, tốt nhất chúng ta nên hành động như trong những bộ phim”, ông nói với Reuters hôm 15/9.
Cuối tháng 9, ông tiếp tục cảnh báo AI có thể gây hậu quả khủng khiếp nếu rơi vào tay kẻ xấu, kêu gọi chính phủ kiểm soát chặt chẽ hơn.
Bảo Lâm tổng hợp
- Bill Gates: ‘AI đủ mạnh để gây ra những sự kiện khiến một tỷ người chết’
- Bill Gates kêu gọi ‘để dành’ công việc cho con người thời AI