Tại họp báo thường kỳ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quý III, Phó Cục trưởng Cục Điện ảnh Đỗ Quốc Việt đã trả lời các câu hỏi của phóng viên về phim ngắn, phim sử dụng công nghệ AI và việc kiểm tra, giám sát các nội dung này trên không gian mạng.
Theo ông Việt, trước hết cần xác định rõ phạm vi điều chỉnh của Luật Điện ảnh. Khoản 2, Điều 3 Luật Điện ảnh năm 2022, có hiệu lực từ ngày 1/1/2023 đã quy định, giải thích cụ thể khái niệm phim. Vì vậy, không phải tất cả nội dung có hình ảnh động đều thuộc lĩnh vực điện ảnh và chịu sự quản lý theo pháp luật về điện ảnh.
Bên cạnh đó, Khoản 1, Điều 21 quy định về chủ thể được quyền phổ biến phim trên không gian mạng; không phải mọi cá nhân, tổ chức có nội dung liên quan đến phim hoặc tác phẩm điện ảnh đều có thể tự sản xuất rồi đưa lên mạng. Khoản 2, Điều 21 cũng quy định nghĩa vụ của các chủ thể phổ biến phim trên không gian mạng.
Do đó, các tác phẩm điện ảnh khi phổ biến trên không gian mạng đều phải tuân thủ các quy định của pháp luật về điện ảnh. Phim ngắn hay phim sử dụng công nghệ AI cũng không nằm ngoài các quy định này. Dù thời lượng ngắn hay dài, nếu được xác định là tác phẩm điện ảnh và được phổ biến trên không gian mạng thì vẫn phải thực hiện đúng quy định pháp luật.
Luật Điện ảnh năm 2022 khi xây dựng các quy định về phổ biến phim trên không gian mạng cũng đã tính đến sự phát triển của công nghệ, khi số lượng phim được sản xuất bằng các kỹ thuật mới ngày càng gia tăng. Luật quy định trách nhiệm của các chủ thể đủ điều kiện phổ biến phim trên không gian mạng, đồng thời đặt ra cơ chế kiểm tra, giám sát đối với hoạt động này.
Ông Việt cho biết, thời gian qua, cơ quan quản lý đã tiến hành kiểm tra không chỉ đối với phim ngắn mà với các tác phẩm điện ảnh được phổ biến trên không gian mạng nói chung. Qua kiểm tra, đã có một số nền tảng, một số phim phổ biến chưa đúng quy định của Luật Điện ảnh bị xử lý; trong đó có trường hợp được yêu cầu gỡ bỏ. Đồng thời, công tác rà soát, kiểm tra và giám sát hoạt động phổ biến phim trên không gian mạng tiếp tục được tăng cường.
Với số lượng nội dung lớn, việc phát hiện toàn bộ vi phạm ngay trong một thời điểm rất khó khăn. Cơ quan quản lý không phủ nhận những khó khăn trong quá trình phát hiện, kiểm tra một khối lượng phim lớn. Tuy nhiên, hoạt động kiểm tra, giám sát thời gian qua đã góp phần ổn định hoạt động phổ biến phim trên không gian mạng.
Về hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật, ông Việt cho biết, trong thời gian tới, sau khi các nội dung sửa đổi liên quan được ban hành, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục rà soát, điều chỉnh các văn bản dưới luật, gồm nghị định và các thông tư có liên quan trực tiếp đến việc thẩm định, phân loại phim. Mục tiêu là tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, tổ chức phổ biến phim trên không gian mạng nhưng đồng thời các chủ thể cũng phải nghiêm túc thực hiện các quy định pháp luật.
Ông Việt khẳng định, thời gian qua, cơ quan quản lý đã có các văn bản đề nghị phối hợp và yêu cầu thực hiện nghiêm quy định về phân loại, phổ biến phim trên không gian mạng. Đối với phim sử dụng công nghệ AI, đây là lĩnh vực đang phát triển và cũng có khả năng xuất hiện những nội dung không phù hợp, vi phạm quy định. Vì vậy, thời gian tới, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng, trong đó có các cơ quan báo chí, để nâng cao hiệu quả quản lý. Việc quản lý không chỉ nhằm phát hiện, xử lý vi phạm mà còn hướng tới tạo môi trường lành mạnh, trong sạch, có sự điều tiết phù hợp để hoạt động điện ảnh và phổ biến phim trên không gian mạng tiếp tục phát triển.
Việc một đài lớn như HTV công bố dự án phim ngắn AI thu hút sự quan tâm trong dư luận, nhất là trong bối cảnh Cục Điện ảnh yêu cầu các nền tảng khẩn trương kiểm tra thể loại này.
Phim ngắn AI phát triển nhanh đặt Cục Điện ảnh trước yêu cầu mới trong công tác quản lý. Theo Cục, công nghệ có thể thay đổi cách làm phim nhưng không làm thay đổi trách nhiệm khi tác phẩm đến với công chúng.
TS.NSƯT Bùi Như Lai – Hiệu trưởng Trường Đại học Sân khấu & Điện ảnh Hà Nội, Đại tá Đặng Thái Huyền – đạo diễn “Mưa đỏ”, đạo diễn trăm tỷ Võ Thanh Hoà, NSND Trọng Trinh và NSƯT Hồ Phong ‘bắt bài’ phim ngắn AI.
Phim ngắn AI với nội dung vô lý nhưng nhân vật và bối cảnh nào cũng đẹp lung linh, tình huống nhanh và nội dung gây sốc khiến nhiều người bị cuốn vào màn hình, khó dứt ra.