Gần 1/5 thanh thiếu niên và người trẻ tại Mỹ từng tìm đến chatbot AI – Ảnh: RICHARD BAILEY
Gần 1/5 thanh thiếu niên và người trẻ tại Mỹ từng tìm đến chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) để xin lời khuyên về sức khỏe tâm thần, cho thấy công nghệ này đang ngày càng chen sâu vào đời sống cảm xúc của giới trẻ.
Kết quả trên đến từ nghiên cứu công bố trực tuyến ngày trên tạp chí JAMA Pediatrics, dựa trên khảo sát đại diện toàn quốc với 1.009 người Mỹ từ 12-21 tuổi thực hiện vào tháng 11-2025.
Sau khi áp trọng số dân số, nhóm nghiên cứu ước tính 19,2%, tương đương khoảng 8,2 triệu người, từng sử dụng chatbot AI để xin lời khuyên về sức khỏe tâm thần.
Khái niệm này được hiểu khá rộng, gồm việc tìm đến AI khi cảm thấy buồn, tức giận, lo lắng hoặc căng thẳng, chứ không đồng nghĩa tất cả người dùng đều mắc hay đã được chẩn đoán một rối loạn tâm thần.
Con số 19,2% cũng tăng đáng kể so với 13,1% trong một khảo sát tương tự năm 2024, dù nhóm tác giả lưu ý cách đặt câu hỏi giữa hai khảo sát có khác nhau.
Đáng chú ý, 42,8% những người từng dùng chatbot cho mục đích này cho biết họ sử dụng ít nhất mỗi tháng, 10,8% ít nhất mỗi tuần và 5,8% dùng hằng ngày hoặc gần như hằng ngày.
AI dường như cũng tạo cảm giác khá hữu ích cho người dùng. 91,7% đánh giá lời khuyên nhận được là “khá hữu ích” hoặc “rất hữu ích”.
Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cảnh báo cảm giác được giúp đỡ chưa đồng nghĩa lời khuyên thực sự đúng hoặc an toàn, bởi chatbot có thể có xu hướng quá chiều theo, xác nhận quan điểm của người dùng.
Đáng chú ý, 63,3% người dùng không tiết lộ với bất kỳ ai rằng họ tìm lời khuyên tâm lý từ AI. Chỉ 28% nói với bạn bè và 16,4% chia sẻ với một người lớn đáng tin cậy như cha mẹ, giáo viên hoặc bác sĩ.
Theo Science News Explores, các chuyên gia cho rằng chatbot vẫn có thể hữu ích để tìm hiểu thông tin sức khỏe tâm thần, tra cứu nguồn hỗ trợ hoặc chuẩn bị cách mở lời với người thân. Rủi ro tăng lên khi người dùng xem AI như một nhà trị liệu và dựa vào các cuộc trò chuyện kéo dài để thay thế kết nối với con người.
Một nghiên cứu khác đăng trên Scientific Reports năm 2025 thử nghiệm 29 chatbot AI bằng các kịch bản mô phỏng nguy cơ tự sát tăng dần.
Không chatbot nào đáp ứng đầy đủ bộ tiêu chí nghiêm ngặt mà nhóm nghiên cứu đặt ra, 15 hệ thống chỉ đạt mức phản hồi tạm chấp nhận và 14 bị đánh giá không đạt. Những lỗi thường gặp gồm thiếu thông tin liên hệ khẩn cấp và không hiểu đầy đủ bối cảnh.
Các tác giả nghiên cứu trên JAMA Pediatrics cho rằng quy mô sử dụng hiện nay cho thấy AI đã trở thành một thành phần đáng kể trong hệ sinh thái hỗ trợ tâm lý của giới trẻ.
Điều đó mở ra khả năng tiếp cận hỗ trợ dễ dàng hơn, nhưng cũng đặt ra câu hỏi ngày càng cấp thiết. Ai sẽ bảo đảm lời khuyên từ một chatbot đủ an toàn khi người ở đầu bên kia đang thực sự cần được con người giúp đỡ?