Tài sản của Wang Xingxing, Chủ tịch kiêm CEO nhà sản xuất robot hình người Unitree, vọt lên hàng chục tỷ USD khi công ty chào sàn Thượng Hải.
Trong phiên giao dịch đầu tiên trên sàn chứng khoán Thượng Hải hôm 19/8, cổ phiếu Unitree có thời điểm tăng đến 629%. Màn chào sân bùng nổ giúp Nhà sáng lập, Chủ tịch kiêm CEO Unitree bước vào hàng ngũ những ông trùm công nghệ giàu nhất Trung Quốc, với tài sản ròng có lúc lên mức 16 tỷ USD, theo Forbes.
Tâm lý phấn khích hạ nhiệt trong phiên chiều. Đến sáng thứ năm (20/8) cổ phiếu Unitree giảm 11%, đưa tài sản của Wang Xingxing hiện về mức 10,9 tỷ, theo Bloomberg Billionaires Index.
CEO 36 tuổi này lần đầu gia nhập câu lạc bộ tỷ phú USD vào đầu tháng 8, khi hãng robot trụ sở tại Hàng Châu huy động 6,1 tỷ nhân dân tệ (khoảng 900 triệu USD) trong đợt IPO. Thời điểm đó, Forbes ước tính ông Wang nắm giữ số cổ phiếu trị giá 2,4 tỷ USD.
Theo dữ liệu ngành, Unitree là nhà sản xuất robot hình người lớn thứ hai thế giới và robot chó lớn nhất thế giới, xét theo sản lượng. Robot hình người của hãng có giá bán trung bình 166.400 nhân dân tệ (hơn 23.000 USD). Robot Unitree trở nên nổi tiếng khi nhảy múa và biểu diễn kung-fu trong chương trình chào Tết Nguyên Đán (Xuân Vãn) trên truyền hình Trung Quốc.
Đầu năm nay, công ty cũng gây sốt mạng xã hội nước này khi giới thiệu GD01, robot biến hình cao 3m, có buồng lái cho phép một người điều khiển ngồi bên trong, giá khởi điểm 650.000 USD.
Ngay trước khi lên sàn, hãng còn ra mắt robot tốc độ cao có biệt danh “Superman”, có thể nhảy cao hai mét và đạt tốc độ tối đa 12,66 mét mỗi giây, nhanh hơn các kỷ lục của con người, theo công ty.
Năm ngoái, doanh thu của Unitree tăng hơn 300% so với 2024, đạt 1,7 tỷ nhân dân tệ (236,5 triệu USD), lợi nhuận ròng tăng gần 200% lên 278,2 triệu nhân dân tệ (38,7 triệu USD). Tuy nhiên, theo bản cáo bạch IPO, phần lớn khách hàng hiện vẫn là các trường đại học và viện nghiên cứu.
“Robot hình người của Unitree hiện chủ yếu được sử dụng cho nghiên cứu, giảng dạy và biểu diễn”, Shen Meng, Giám đốc điều hành ngân hàng đầu tư Chanson & Co tại Bắc Kinh, bình luận.
Unitree thừa nhận ngành robot hình người vẫn đang ở giai đoạn đầu quá trình thương mại hóa. Trong ngắn hạn, robot của hãng chủ yếu phục vụ nghiên cứu và phát triển (R&D), cũng như biểu diễn sân khấu. Mục tiêu dài hạn là đưa chúng vào hỗ trợ công việc trong nhà máy và việc nhà, khi chi phí phần cứng giảm xuống và những tiến bộ về AI giúp robot thông minh hơn.
Tiềm năng của thị trường robot hình người toàn cầu rất lớn. Hãng nghiên cứu BofA Global Research dự báo sản lượng xuất xưởng tăng từ 20.000 chiếc năm ngoái lên 1,2 triệu chiếc vào năm 2030, hình thành thị trường trị giá 37 tỷ USD. Khi năng lực robot được cải thiện, chúng sẽ “dần được ứng dụng trong các môi trường công nghiệp và thương mại trong 3-4 năm tới”, báo cáo nhận định.
Chủ tịch kiêm CEO Unitree Wang Xingxing (trái) giới thiệu sản phẩm với Thủ tướng Đức Friedrich Merz khi đến thăm công ty tại Chiết Giang ngày 26/2. Ảnh: AFP
Phát biểu tại World Robot Conference ở Bắc Kinh mới đây, tỷ phú Wang Xingxing nói rằng ngành công nghiệp robot hình người đang tiến gần đến “khoảnh khắc ChatGPT” của trí tuệ hiện thân (embodied intelligence). Cuối năm 2022, bước đột phá về mô hình ngôn ngữ lớn của ChatGPT được xem là khoảnh khắc bước ngoặt đưa AI được ứng dụng rộng rãi khắp thế giới.
Với lĩnh vực robot hình người, thời điểm một con robot có thể bước vào những môi trường xa lạ và hoàn thành phần lớn nhiệm vụ chỉ bằng những chỉ dẫn đơn giản qua giọng nói hoặc văn bản sẽ là “mở đường cho ngành robot bước vào giai đoạn tăng trưởng bùng nổ”, theo Wang.
CEO Unitree dự báo bước nhảy vọt lớn về phần mềm robot có thể xuất hiện trong vòng 2-3 năm theo kịch bản lạc quan, hoặc muộn nhất trong 5-10 năm tới. “So với bầu không khí tại World Robot Conference và màn IPO ngoạn mục của Unitree, Wang Xingxing tỏ ra đặc biệt tỉnh táo khi đánh giá về năng lực hiện tại”, Georg Stieler, chuyên gia tự động hóa tại công ty tư vấn robot Stieler, nhận xét.
Bên cạnh triển vọng, Unitree cũng đối mặt một số trở ngại khi mở rộng. Tháng trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố lệnh cấm nhập khẩu các mẫu robot hình người và robot chó bốn chân mới của Trung Quốc. Unitree cho biết lệnh cấm không áp dụng với những sản phẩm hãng đã bán tại thị trường này, nhưng các mẫu mới cần được chính phủ Mỹ phê duyệt.
Theo Reuters, robot hình người đang trở thành mặt trận mới trong cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ – Trung. Nửa đầu 2026, Trung Quốc đã xuất xưởng hơn 40.000 robot hình người, chiếm 97% sản lượng xuất xưởng toàn cầu,.
Bắc Kinh đặt cược rằng robot hình người sẽ có thể thay thế lao động con người trong những công việc lặp đi lặp lại, giá trị thấp hoặc nguy hiểm, trong bối cảnh lực lượng lao động nước này đang thu hẹp. Dù đang dần được đưa vào các nhà máy và kho logistics, loại robot này vẫn được cho là còn kém hiệu quả hơn lao động con người trong phần lớn ứng dụng hiện nay.
Phiên An (theo Reuters, Forbes)