Triển lãm “Dòng chảy sơn mài” lần thứ 2 – 2026 diễn ra tại TPHCM gây ấn tượng với những bức tranh dát vàng, bạc lấp lánh.
Không gian triển lãm độc đáo
Triển lãm Dòng chảy sơn mài lần thứ 2 – 2026 diễn ra tại phường Xuân Hòa, TPHCM quy tụ 20 tác giả với 63 tác phẩm. Không chỉ họa sĩ, triển lãm còn trưng bày tranh của các tác giả làm nhiều công việc, lĩnh vực khác nhau như: Giám đốc sáng tạo, giám đốc điều hành, giảng viên, chuyên viên tài chính, kiến trúc sư, quản lý, doanh nhân, chuyên gia đào tạo…
63 tác phẩm được sắp xếp thành 3 không gian gồm: Nguyên lưu, Dị lưu và Hiện lưu. Trong đó, Nguyên lưu đại diện cho vẻ đẹp truyền thống và bản nguyên của sơn mài, tập trung tôn vinh kỹ thuật sơn mài chuẩn mực, lưu giữ chiều sâu thời gian và vẻ đẹp bình dị của đời sống thông qua sự tỉ mỉ, cần mẫn với chất liệu. Tác phẩm tiêu biểu như Qua mùa sen (Mai Thị Hạnh Duyên) – khắc họa sự sống âm thầm, trù phú ẩn sau một mùa sen tàn hay Vươn (Nguyễn Thị Thu Thảo) tải năng lượng sống bền bỉ, vươn mình đón ánh sáng từ một góc nhỏ quen thuộc.
Dị lưu là không gian của thử nghiệm tự do và phá cách, nơi các nghệ sĩ chấp nhận những “vết sẹo” hay tai nạn kỹ thuật để tạo ra nét độc bản, dùng sơn mài để giải mã nội tâm và triết lý cá nhân. Tác phẩm tiêu biểu của Dị lưu là chùm tranh mượn hình ảnh con sứa ẩn dụ cho con người hiện đại của Dương Đỗ; hay sự kết hợp tư duy đồ họa, tạo hình cung đình Huế, điển tích Á Đông và lồng ghép các vần thơ thiền tính vào tranh của Lê Trọng Hoàng.
Không gian cuối cùng Hiện lưu thể hiện rõ nhất nhịp sống đương đại và hơi thở đô thị, thể hiện tư duy tạo hình mới mẻ, phản ánh nhịp sống ngày nay và chứng minh sức sống linh hoạt, không ngừng vận động của chất liệu sơn mài. Đơn cử như chùm tranh của Nguyễn Thị Kim Anh kết hợp dấu ấn khoa học (như cấu trúc DNA, nuôi cấy tế bào…) và nhật ký cá nhân, thể hiện trên bề mặt bằng đa chất liệu, từ vàng, bạc đến vỏ trứng.
Đằng sau những bức tranh “dát” vàng
Trao đổi với phóng viên VietNamNet, họa sĩ Trần Có cho hay 63 tác phẩm được trưng bày tại Dòng chảy sơn mài lần thứ 2 – 2026 đều là tâm huyết, được sáng tác mới trong 2 năm nay.
Là người dạy vẽ cho phần lớn tác giả tham gia triển lãm, anh nhận định các tác phẩm đa dạng về đề tài, từ con người, thiên nhiên, những khoảnh khắc trong cuộc sống đời thường đến những đề tài trừu tượng, cao siêu như triết học, tôn giáo, khoa học hiện đại. Các tác giả đều sử dụng chất liệu “nguồn cội” là sơn ta, sáng tác bằng kỹ thuật truyền thống và sáng tạo bằng các vật liệu như: vỏ trứng, vỏ sò, ốc móng tay, xà cừ, bạc, son, vàng…
Phóng viên hỏi: “Sơn mài là môn nghệ thuật rất tốn kém, phải chăng họa sĩ theo đuổi sơn mài đều xuất thân giàu có?”, họa sĩ Trần Có thừa nhận bộ môn tốn kém không chỉ tiền bạc mà cả thời gian, công sức. Không chỉ nguyên vật liệu đắt tiền, mỗi tác phẩm đều yêu cầu quy trình chế tác phức tạp, lặp đi lặp lại và tính chính xác tuyệt đối ở từng giai đoạn.
Bắt đầu sự nghiệp từ năm 2016 với 2 bàn tay trắng khi còn là sinh viên Trường Đại học Mỹ thuật TPHCM, Trần Có từng trải qua không ít giai đoạn khó khăn, đặc biệt là đợt dịch Covid-19.
“Sơn mài chưa bao giờ là bộ môn chỉ có thành công và màu hồng nhưng chính những lúc chật vật, tôi phát hiện mình cần sơn mài hơn là bộ môn cần mình. Kể cả lúc khó khăn nhất, tôi chưa từng buồn tủi, hờn giận việc đã theo đuổi sơn mài. Lúc khó khăn quá, tôi cân đối chi tiêu lại, chọn các vật liệu phù hợp với kinh tế khi đó và làm tranh nhỏ thôi. Tôi luôn yêu quý cái nghề của mình và như tên triển lãm, ‘dòng chảy sơn mài‘ của tôi chưa từng gián đoạn”, anh nói.
Sau khi tốt nghiệp, Trần Có trở thành giảng viên Trường Đại học Mỹ thuật TPHCM (2019 – 2025), sau đó mở một xưởng vẽ riêng. Anh tin sự kiên trì, bền bỉ giúp mình vượt qua các giai đoạn chật vật, có thể sống tốt với niềm đam mê lớn nhất cuộc đời. Ngoài vẽ, anh còn tham gia giảng dạy, hiện có khoảng 30 học viên.
Triển lãm Dòng chảy sơn mài lần thứ 2 – 2026 diễn ra từ hôm nay 10/10 đến hết ngày 10/11. Triển lãm lần đầu tiên được tổ chức vào năm 2024 tại Hội Mỹ thuật TPHCM do Câu lạc bộ Sơn mài TPHCM chủ trì.
Ảnh: Loan Lê
Triển lãm cá nhân “Trẩy” của họa sĩ Hiền Nguyễn khai mạc tối 24/4 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam mở ra câu chuyện đầy cảm hứng về hành trình vượt lên chính mình của một nghệ sĩ từng là trẻ tự kỷ.
55 tác phẩm tranh sơn mài tiêu biểu có giá trị lịch sử và nghệ thuật đặc sắc được triển lãm tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam dịp kỷ niệm 51 năm Ngày thống nhất đất nước và 136 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Nhiều tác phẩm sơn mài tạo hình ngựa độc đáo, giá lên tới vài trăm triệu đồng của nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tấn Phát đang được khách tìm mua để trưng bày, sử dụng trong dịp tết Nguyên đán.