Con trai Nguyễn Huy Phương chơi bài ‘Sẽ về Thủ đô’ của bố Huy Du đúng tối nay, 10-10

Đó là những chia sẻ của cố nhạc sĩ Huy Du nói về ca khúc nổi tiếng Sẽ về Thủ đô hồi ông còn sống.

Và tối nay 10-10, đúng 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, PGS.TS Nguyễn Huy Phương – Giám đốc Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, con trai nhạc sĩ – sẽ đích thân chơi bản nhạc của cha mình sáng tác trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm trong chương trình Bản giao hưởng Hà Nội, do UBND TP Hà Nội và Bộ Công an tổ chức.

Viết Sẽ về Thủ đô bằng hy vọng một ngày về không xa

Tháng 12-1946, đơn vị của nhạc sĩ Huy Du đóng tại doanh trại cũ của Pháp ở Tông, cách thành Sơn Tây chừng hai cây số.

Trong một buổi tối nhìn thấy ánh lửa chớp ở phía chân trời, đơn vị nhận được tin Pháp đánh chiếm Hà Nội, ông nhớ nôn nao Hà Nội. Nhớ gia đình, nhớ bạn bè.

Cũng là người mang Hà Nội trong lòng mà ra đi, những giai điệu nhớ nhung đô thành cũ bắt đầu được nhen lên trong lòng người lính trẻ.

Một năm sau đó, trong lúc cuộc chiến tranh biên giới diễn ra ác liệt ở chiến khu Việt Bắc, cũng là lúc lực lượng Liên khu Ba vừa chiến đấu vừa xây dựng, trưởng thành. Lúc này nhạc sĩ Huy Du làm Đoàn trưởng Đoàn Tuyên truyền và Văn nghệ của Bộ Tư lệnh Liên khu Ba.

Một lực lượng văn nghệ sĩ hùng hậu tới chừng 60 người được hình thành. Trong đó có Canh Thân, Long Châu, Vũ Trọng Hối, Nguyễn An, Quốc Viễn, Doãn Mạnh – em trai Dzoãn Mẫn, tác giả của Biệt ly nổi tiếng.

Theo hồi ký để lại, chính lực lượng này đã khiến cho Huy Du khơi cháy nỗi nhớ Hà Nội mà ông đã nhen nhóm từ tháng 12-1946 và viết nên Sẽ về Thủ đô vào năm 1948.

Bài hát có những câu hát mở đầu đi vào ký ức của bao thế hệ người Hà Nội:

“Ai về Thủ đô tôi gửi vài lời / Tây Hồ mờ xa là nhà tôi đó / Đây chợ Đồng Xuân bên dòng Nhị Hà / Đi học về qua luôn hát vui ca”.

Từ những ngọn lửa nhỏ trong tâm khảm “cháy” lên thành hợp xướng lớn. Từ giọng trữ tình chuyển sang nhịp hành khúc rắn rỏi, khỏe mạnh. Nhạc sĩ đã viết ca khúc bằng cả trái tim cháy bỏng hy vọng, lạc quan về một ngày trở về không xa.

Cũng trong hồi ký của nhạc sĩ, một loạt hợp xướng như Người Hà Nội (Nguyễn Đình Thi), Trường chinh ca (Lương Ngọc Trác), Bình Ca (Nguyễn Đình Phúc), Sông Lô (Văn Cao) cùng Sẽ về Thủ đô của Huy Du sau đó đã được Đoàn Văn nghệ Bộ Tư lệnh Liên khu Ba dựng thành hợp xướng bốn bè, đi biểu diễn khắp nơi trong Nhân dân và bộ đội khu Ba, khu Bốn, lan tỏa lên chiến khu Việt Bắc và lưu truyền tới tận chiến trường Nam Bộ.

Cũng như nhiều ca khúc khác của nhạc sĩ Huy Du, Sẽ về Thủ đô có thể được biểu diễn dưới rất nhiều hình thức: đơn ca, song ca, hợp ca, đồng ca, hợp xướng (4 bè).

Đó chính là vì yếu tố hòa thanh trong giai điệu của ông rất phong phú, luôn gợi ý tốt cho những người dàn dựng mặc sức tưởng tượng, tư duy thêm.

Ngoài Hợp ca nam nữ Đài Tiếng nói Việt Nam, nhiều ca sĩ cũng từng thể hiện bài hát này như Quang Hưng – Trọng Khôi, Trọng Tấn, Đăng Dương, Xuân Hảo, Đông Hùng, Vũ Thắng Lợi, Lê Anh Dũng, Tùng Dương…

Nghe để hiểu khát vọng của một thời

Nói với Tuổi Trẻ, nghệ sĩ Huy Phương cho biết anh “có cảm xúc thật đặc biệt khi có cơ hội biểu diễn tác phẩm Sẽ về Thủ đô của cha mình – nhạc sĩ Huy Du trong chương trình Bản giao hưởng Hà Nội.

Theo con trai nhạc sĩ, tác phẩm ra đời từ năm 1948, trong những ngày đầu toàn quốc kháng chiến, khi ông phải rời Hà Nội, tập trung tại Trường Thiếu sinh quân Liên khu Ba bên bờ sông Đáy, mang theo nỗi nhớ da diết về thành phố nơi ông đã lớn lên và gắn bó suốt thời niên thiếu.

Trong những trang hồi ký về cuộc đời và sự nghiệp của ông, anh Phương đặc biệt xúc động trước câu chuyện về sự ra đời của tác phẩm: từ những ký ức thân thương về hồ Gươm, hồ Tây, chợ Đồng Xuân, dòng Nhị Hà (sông Hồng) đến khí thế hào hùng của những ngày Hà Nội đứng lên kháng chiến. Tất cả hòa quyện thành một lời hẹn ước đầy tin tưởng: “Ngày mai sẽ về Thủ đô đắp xây chốn xưa”.

Nhiều năm sau, ngày 10-10-1954, lời hẹn ấy đã trở thành hiện thực.

“Gần 80 năm kể từ khi tác phẩm ra đời, hôm nay được thể hiện lại những giai điệu của cha ngay giữa lòng Hà Nội, tôi cảm nhận rõ hơn bao giờ hết tình yêu ông dành cho Thủ đô, cũng như niềm tin và khát vọng của cả một thế hệ đã đi qua chiến tranh”, nghệ sĩ Nguyễn Huy Phương chia sẻ.

Với anh, đây không chỉ là một buổi biểu diễn, mà còn là một cuộc gặp gỡ rất riêng với cha, qua âm nhạc, ký ức và tình yêu Hà Nội.

Nguồn bài viết