8 tháng, ngành điện tử nhập siêu hơn 60 tỷ USD nên Chính phủ yêu cầu làm rõ các doanh nghiệp nhập khẩu lớn, tìm giải pháp thúc đẩy xuất khẩu.
Tại cuộc làm việc ngày 8/9, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc giao Bộ Công Thương phối hợp các bộ ngành, địa phương làm việc với doanh nghiệp có chênh lệch lớn giữa kim ngạch nhập khẩu và xuất khẩu, nhất là doanh nghiệp nhập siêu lớn.
Theo Phó thủ tướng, cơ quan quản lý cần làm rõ cơ cấu, mục đích nhập khẩu, mức độ phục vụ sản xuất, xuất khẩu của các doanh nghiệp này để có giải pháp phù hợp, thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu. Ông lưu ý việc này nhằm cùng doanh nghiệp tìm giải pháp, không can thiệp vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu tại cuộc họp với đại diện một số doanh nghiệp xuất khẩu lớn, ngày 8/9. Ảnh: VGP
Yêu cầu trên được đưa ra trong bối cảnh nhập khẩu của ngành điện tử tăng mạnh. Theo Bộ Công Thương, 8 tháng đầu năm, xuất khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt khoảng 101 tỷ USD, tăng 51% so với cùng kỳ. Nhập khẩu nhóm này đạt 161,6 tỷ USD, tăng 68,3%, tương ứng nhập siêu khoảng 60,5 tỷ USD.
Phần lớn hàng nhập khẩu là chip, bộ nhớ, bộ xử lý, màn hình, bảng mạch và các đầu vào phục vụ sản xuất, lắp ráp, đóng gói, kiểm thử, tích hợp sản phẩm để xuất khẩu. Tuy nhiên, Bộ Công Thương đánh giá ngành điện tử vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung linh kiện, bán dẫn, thiết bị và nguyên vật liệu công nghệ cao từ nước ngoài, trong khi giá trị gia tăng trong nước còn hạn chế.
Bên cạnh đó, cơ quan quản lý nhìn nhận nhu cầu toàn cầu với AI, trung tâm dữ liệu, máy chủ và thiết bị điện tử tiếp tục tăng. Điều này tạo cơ hội mở rộng sản xuất và thu hút đầu tư vào Việt Nam, dư địa phát triển hệ sinh thái công nghiệp điện tử, bán dẫn trong nước.
Phó thủ tướng Phạm Gia Túc cho rằng sản xuất và xuất khẩu tiếp tục là những động lực tăng trưởng chủ yếu của nền kinh tế. Song, giá trị nhập khẩu linh kiện, nguyên vật liệu và thiết bị đầu vào lớn hơn nhiều so với xuất khẩu cùng kỳ ở một số nhóm hàng, doanh nghiệp. Nhiều ngành còn phụ thuộc lớn vào nguồn cung nước ngoài, trong khi giá trị gia tăng nội địa hạn chế.
Do đó, ông yêu cầu các bộ ngành, địa phương, doanh nghiệp FDI và trong nước cùng nâng năng lực nội tại, tính chủ động và sức chống chịu của ngành điện tử trước biến động thương mại quốc tế.
Đại diện doanh nghiệp xuất khẩu phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: VGP
Bộ Công Thương được giao rà soát danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ, ưu tiên những linh kiện, vật liệu điện tử có nhu cầu lớn và khả năng sản xuất trong nước. Bộ Tài chính xem xét các kiến nghị về ưu đãi thuế với doanh nghiệp sản xuất linh kiện, vật liệu điện tử và công nghiệp hỗ trợ.
Ngân hàng Nhà nước được giao nghiên cứu chính sách tín dụng cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đầu tư công nghệ, tự động hóa và chuyển đổi số. Bộ Khoa học và Công nghệ hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu, làm chủ công nghệ trong bán dẫn, vi mạch, vật liệu điện tử và đánh giá giá trị thực tế Việt Nam tạo ra trong chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu.
Với các doanh nghiệp điện tử, bán dẫn, nhất là đơn vị có kim ngạch xuất khẩu lớn, Phó thủ tướng đề nghị xây dựng kế hoạch cụ thể về nội địa hóa sản phẩm, linh kiện, vật liệu và các công đoạn sản xuất. Doanh nghiệp FDI được đề nghị mở rộng mạng lưới nhà cung cấp nội địa, chia sẻ tiêu chuẩn, quy trình để doanh nghiệp Việt từng bước tham gia chuỗi cung ứng.
Tuy nhiên, Phó thủ tướng nhấn mạnh mục tiêu nội địa hóa phải gắn với năng lực thực tế của doanh nghiệp Việt Nam. “Không thể áp đặt bằng biện pháp hành chính khi doanh nghiệp trong nước chưa đáp ứng được yêu cầu”, ông nói, cho rằng thay vào đó cần phát triển công nghiệp hỗ trợ phù hợp với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp FDI.
Phó thủ tướng cũng yêu cầu doanh nghiệp gắn nhập khẩu với sản xuất, xuất khẩu, sử dụng hiệu quả nguyên liệu, máy móc, thiết bị nhập khẩu để tạo thêm năng lực sản xuất và giá trị gia tăng tại Việt Nam. Các doanh nghiệp có kim ngạch nhập khẩu, nhập siêu lớn cần chủ động làm việc với Bộ Công Thương và địa phương để làm rõ cơ cấu, mục đích nhập khẩu, kế hoạch nâng giá trị gia tăng và phát triển nhà cung cấp trong nước.
Phương Dung