Boeing công bố đồ họa mô phỏng F/A-XX, hé lộ một số chi tiết về tiêm kích hạm tàng hình dự kiến hoạt động trên tàu sân bay Mỹ.
Lầu Năm Góc ngày 29/9 thông báo tập đoàn Boeing được trao hợp đồng trị giá 20 tỷ USD để phát triển tiêm kích tàng hình F/A-XX cho hải quân Mỹ, với mục tiêu sản xuất một số máy bay phục vụ thử nghiệm trên mặt đất, đánh giá khả năng vận hành, kiểm tra hệ thống và tích hợp vũ khí.
F/A-XX nằm trong chương trình Làm chủ Bầu trời Thế hệ mới (NGAD), bên cạnh tiêm kích tàng hình F-47 của không quân Mỹ. “Các máy bay F/A-XX sẽ hỗ trợ, dần thay thế phi đội F/A-18E/F Super Hornet và EA-18G Growler kể từ thập niên 2030, cũng như tác chiến cùng lực lượng F-35C”, Lầu Năm Góc cho hay.
Mọi thông số kỹ thuật và chương trình liên quan tiêm kích F/A-XX vẫn được giữ bí mật, nhưng Boeing sau đó công bố đồ họa mô phỏng phi cơ đang hoạt động trên tàu sân bay.
Mô phỏng tiêm kích F/A-XX của hải quân Mỹ được công bố ngày 29/9. Đồ họa: Boeing
Tyler Rogoway, biên tập viên của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, cho rằng một số chi tiết được cố tình đưa vào để che giấu tính năng kỹ thuật và năng lực cốt lõi của F/A-XX, cũng như chắc chắn sẽ thay đổi trong tương lai, song vẫn hé lộ một số thông tin về mẫu máy bay này.
“Đồ họa với góc nhìn từ phía trước cho thấy phi cơ chiến thuật hạng nặng, kích thước lớn với thiết kế không cánh đuôi đứng và sải cánh rộng đang di chuyển vào vị trí máy phóng trên tàu sân bay. Thể tích khoang chứa trong thân là yếu tố then chốt của thiết kế này”, Rogoway nhận định.
Buồng lái của F/A-XX dường như dùng một tấm kính liền khối cỡ lớn và chỉ có một chỗ ngồi, tầm nhìn ra phía sau dường như rất hạn chế.
Từng có thông tin cho rằng F/A-XX sẽ có kíp lái hai người để thực hiện những nhiệm vụ phức tạp, đặc biệt là chỉ huy tác chiến và điều khiển máy bay không người lái (UAV) trợ chiến. Tuy nhiên, đồ họa mà Boeing công bố cho thấy các hệ thống tự động hóa và AI sẽ hỗ trợ phi công xử lý tình huống tác chiến, thay vì bổ sung thêm thành viên tổ lái.
“Các không đoàn tàu sân bay Mỹ vẫn dùng phi cơ chiến thuật hai chỗ ngồi cho nhiệm vụ ở tiền tuyến như F/A-18F và EA-18G. Nếu F/A-XX thay thế chúng, đây sẽ là dấu chấm hết cho quá trình vận hành chiến đấu cơ hai chỗ ngồi trên tuyến đầu của hải quân Mỹ”, Rogoway nhận định.
Cận cảnh tiêm kích F/A-XX của hải quân Mỹ trong đồ họa mô phỏng công bố ngày 29/9. Đồ họa: Boeing
Phần mũi F/A-XX rất rộng, có thể là nơi lắp radar mảng pha quét điện tử chủ động kích thước rất lớn. Hình dạng khu vực này cũng mềm mại hơn so với mũi bẹt của tiêm kích F-47 mà Boeing đề xuất cho không quân Mỹ.
Trên thân máy bay có một đường gờ nổi bật, đặc điểm thường thấy trên các loại phi cơ tàng hình. Cửa hút gió dường như nằm ở hai bên thân dưới, được đặt khá xa về phía sau.
Càng đáp của F/A-XX có kết cấu vững chắc, đáp ứng yêu cầu vận hành trên tàu sân bay và được thể hiện rõ trong đồ họa mô phỏng. Cánh máy bay hơi vểnh lên, gần giống F-47 và dường như là dấu ấn đặc trưng trong thiết kế chiến đấu cơ thế hệ 6 của Boeing.
“Một chi tiết không xuất hiện rõ là cánh mũi, bộ phận từng xuất hiện trên đồ họa về F-47 và một mẫu thiết kế mô phỏng khác cho dự án F/A-XX. Cánh mũi từng gây ra nhiều tranh cãi, song lại có vẻ hợp lý đối với tiêm kích hạm, do chúng có thể tăng lực nâng để hỗ trợ quá trình cất hạ cánh trên tàu sân bay”, Rogoway cho biết.
Cánh mũi trên tiêm kích F-47 trong đồ họa mô phỏng được công bố ngày 21/3. Đồ họa: USAF
Theo Rogoway, chưa rõ mức độ tương đồng giữa hai mẫu tiêm kích thế hệ 6 của Boeing, không loại trừ khả năng F/A-XX là biến thể F-47 điều chỉnh để phục vụ trên tàu sân bay, tận dụng tối đa sự tương đồng giữa các thiết kế. Các hệ thống phần cứng và phần mềm trên hai phi cơ này chắc chắn sẽ rất giống nhau.
USNI News, trang tin thuộc Viện Hải quân Mỹ, nhận định quân chủng này đã thay đổi quan điểm về vai trò của F/A-XX từ “xe tải tên lửa trên không” sang chiến đấu cơ tàng hình có khả năng xâm nhập sâu, chỉ huy biên đội UAV trợ chiến.
Đô đốc Daryl Caudle, tư lệnh hải quân Mỹ, hồi tháng 4 xác nhận F/A-XX sẽ được tích hợp vào chương trình UAV trợ chiến của quân chủng. “UAV loại này là một phần trong tổng thể khái niệm chiến đấu cơ thế hệ 6 mà hải quân Mỹ theo đuổi, nó gắn liền với khái niệm không đoàn trong tương lai”, ông nói.
Ông Caudle cũng cho biết hải quân Mỹ đang học hỏi không quân về kiểu dáng của UAV hỗ trợ chiến đấu, cũng như phương thức chỉ huy và kiểm soát những phương tiện này, trong đó có số lượng UAV mà một phi công có thể điều khiển và giao nhiệm vụ phù hợp.
Mô phỏng tiêm kích hạm F/A-XX trong đồ họa cũ hơn của Boeing. Đồ họa: Boeing
Bryan Clark, chuyên gia về hải quân tại Viện Hudson của Mỹ, nhận định yếu tố quan trọng nhất đối với F/A-XX là tầm bay, do đó hải quân Mỹ phải cân đối yêu cầu này với hạn chế về kích thước của phi cơ trên hạm.
“Hạn chế về tầm bay là vấn đề rất lớn và hải quân Mỹ sẽ cần một mẫu phi cơ với hiệu suất hoạt động cao. Không quân Mỹ năm ngoái công bố tiêm kích thế hệ 6 với tầm bay hơn 1.800 km. Các chiến đấu cơ hoạt động từ căn cứ trên đất liền luôn có lợi thế nhất định về phạm vi hoạt động so với tiêm kích hạm”, ông nói.
Nguyễn Tiến (Theo War Zone, AFP, USNI)