Càng đến gần mốc nghỉ hưu, sự bấp bênh của thị trường càng trở thành mối lo lớn.
“Tôi từng có kế hoạch nghỉ hưu ở tuổi 60. Giờ thì có lẽ nó đã chuyển thành gục trên bàn làm việc”, một nhà đầu tư Mỹ thuộc thế hệ Gen X chia sẻ trên diễn đàn Reddit. Trên thực tế, người này không đơn độc.
Gánh nặng mang tên Gen X
Ở Mỹ, Gen X (sinh 1965-1980) là thế hệ bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi sự chuyển dịch hệ thống: thay vì được hưởng lương hưu do doanh nghiệp chi trả như cha mẹ, họ phải tự tích lũy thông qua các tài khoản hưu trí cá nhân và tự chịu phần lớn rủi ro đầu tư.
Theo Viện Thu nhập Hưu trí (Allianz Retirement Institute), chỉ 14% lao động Gen X tại Mỹ có lương hưu từ công ty, trong khi tỷ lệ này ở thế hệ bùng nổ dân số (Baby Boomers) là 56%.
Nói cách khác, cha mẹ họ có lương hưu ổn định, còn họ thì không. Xét riêng về khả năng tiếp cận lương hưu do doanh nghiệp tài trợ, Gen X đang ở vị thế kém thuận lợi hơn nhiều so với Baby Boomers.
Thay vì có thể sớm tận hưởng thành quả tài chính như kỳ vọng, nhiều người ở độ tuổi 50-55 vẫn phải tính đến thêm 10-15 năm làm việc trước mắt.
Điều này kéo dài thời gian họ phải tiếp tục đóng góp vào các khoản đầu tư cá nhân để tích lũy tài sản, mà chẳng ai đảm bảo thị trường sẽ “chiều lòng” họ ở những năm cuối đời.
Khi thị trường ‘bốc hơi’ đúng lúc sắp về hưu
Những năm gần đây, thị trường chứng khoán Mỹ tăng trưởng ấn tượng khiến nhiều nhà đầu tư, đặc biệt là những người sắp nghỉ hưu, đổ tiền vào các quỹ mô phỏng chỉ số S&P 500 (chỉ số của 500 công ty lớn nhất nước Mỹ) với hy vọng đón đợt tăng giá cuối cùng. Nhưng lịch sử đã chỉ ra đó là một canh bạc đầy rủi ro.
Năm 1999, cổ phiếu Amazon lên đỉnh trong cơn sốt dot-com. Những ai mua ở thời điểm đó phải chờ đến năm 2009 – tròn 10 năm mới hòa vốn. Chỉ số S&P 500 cũng không khá hơn: mất 5 năm (2002-2007) để lấy lại đỉnh, nhưng ngay sau đó cuộc khủng hoảng tài chính ập đến, khiến thị trường lao dốc mạnh. Phải đến năm 2013, tức 11 năm sau đáy, S&P 500 mới thực sự vượt qua đỉnh cũ một cách bền vững.
Tùy cách tính, nhà đầu tư có thể mất 4 đến 13 năm chỉ để “về bờ”. Với người còn 3-5 năm nữa là nghỉ hưu, đó là một “thảm họa”.
Chuyên gia Ernie Cave cảnh báo: “Thị trường luôn phục hồi, nhưng người nghỉ hưu không có quyền chọn quá trình đó mất bao lâu. Nếu bạn buộc phải bán cổ phiếu khi thị trường xuống thấp để lấy tiền sống, bạn sẽ mất vĩnh viễn số cổ phiếu đó và không có cơ hội hưởng lợi từ đà phục hồi sau đó”.
Lời khuyên cho nhà đầu tư sắp nghỉ hưu: Đừng dồn hết trứng vào một giỏ
Theo các chuyên gia tài chính Mỹ, một trong những sai lầm mà nhà đầu tư sắp nghỉ hưu cần tránh là để mức tăng mạnh của thị trường chứng khoán khiến họ đánh giá thấp rủi ro.
“Sai lầm lớn nhất tôi thấy là các nhà đầu tư tiến gần đến tuổi hưu nhưng vẫn dồn hầu hết tài sản vào quỹ S&P 500 chỉ vì nó đã tăng tốt suốt 10 năm qua”, chuyên gia Cave cảnh báo.
Vấn đề không phải S&P 500 là một khoản đầu tư “xấu”, mà là nhà đầu tư cần phân biệt giữa khoản tiền sắp phải sử dụng và khoản tiền có thể tiếp tục đầu tư trong dài hạn.
Nếu thị trường đột ngột sụp đổ vào năm nhà đầu tư nghỉ hưu, họ sẽ buộc phải bán cổ phiếu khi giá đang thấp để lấy tiền sống và họ sẽ vĩnh viễn mất đi cơ hội tận hưởng sự phục hồi sau đó.
Thay vì dồn hết tiền vào chứng khoán, các chuyên gia khuyên một chiến lược đơn giản hơn nhiều: Tách tiền cần chi tiêu trong vòng vài năm tới ra khỏi tiền đầu tư dài hạn.
Theo ông Cave, nhà đầu tư sắp nghỉ hưu nên có đủ tiền mặt để sống trong 2 năm đầu (gửi tiết kiệm hoặc đầu tư an toàn, dễ rút), đủ tiền cho 5 năm tiếp theo (đầu tư vào trái phiếu kho bạc hoặc chứng chỉ tiền gửi để khi cổ phiếu xuống không phải bán) và phần tài sản còn lại mới tiếp tục đầu tư vào cổ phiếu để tăng trưởng dài hạn.
Ông Cave nhấn mạnh: “Nghỉ hưu không có nghĩa là ngừng đầu tư. Nó chỉ có nghĩa là phải biết phân bổ: tiền nào dùng trong 5 năm tới thì giữ an toàn, tiền nào có thể để yên cho thị trường thì mới đem đi đầu tư”.
Theo CNBC, Apollo Global Management, Benzinga
