Đối mặt kinh tế toàn cầu bất ổn và môi trường kinh doanh chưa hẳn thuận lợi, niềm tin của doanh nghiệp vẫn cải thiện, theo khảo sát của EuroCham.
Đầu năm nay, Schneider Electric hợp tác với Công ty Phân phối Petrosetco (PSD) để mở rộng phân phối sản phẩm và dịch vụ bảo vệ nguồn điện liên tục tại Việt Nam.
Tập đoàn Pháp dẫn dữ liệu cho biết, thị trường bộ lưu trữ điện (UPS) tại Việt Nam đạt quy mô hơn 203 triệu USD năm ngoái và có thể tăng lên gần 291 triệu USD vào 2034 nhờ bùng nổ trung tâm dữ liệu, xu hướng “xanh, thông minh hóa”.
“Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển đổi số mạnh mẽ, kéo theo nhu cầu về nguồn năng lượng ổn định và hạ tầng công nghệ thông minh tăng nhanh”, ông Đặng Nguyễn Ngữ, Tổng giám đốc Schneider Electric Việt Nam và Campuchia, nhận định.
Công nhân làm việc tại nhà máy DURAflex Quảng Trị. Ảnh: Saint-Gobain Việt Nam
Cũng trong nửa đầu năm, Saint-Gobain hoàn tất chuyển đổi một nhà máy ở Quảng Trị sang không phát thải (Zero Carbon phạm vi 1 và 2) sau khi nâng cấp hệ thống vận hành. Tập đoàn vật liệu xây dựng đến từ Pháp đặt mục tiêu tiếp tục xanh hóa 10 nhà máy khác trong bối cảnh nhu cầu vật liệu bền vững ở Việt Nam gia tăng.
Không chỉ Schneider hay Saint-Gobain nhìn thấy triển vọng mở rộng đầu tư ở Việt Nam. Hôm 15/7, Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) công bố chỉ số niềm tin kinh doanh (BCI) quý II đạt 79,7 điểm, tiệm cận mức đỉnh 7 năm đạt được vào cuối 2025.
Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert cho biết cộng đồng doanh nghiệp bước vào 2026 với nhiều ẩn số địa chính trị. Nhưng bất chấp bất ổn bao trùm kinh tế toàn cầu, các doanh nghiệp thành viên vẫn đạt kết quả vượt kỳ vọng.
Trong nhóm kinh doanh cải thiện, 36% doanh nghiệp ghi nhận doanh thu tăng và lợi nhuận vượt kỳ vọng. Khoảng 32% đơn vị nói triển vọng tích cực hơn nhờ gia tăng đơn hàng và có hợp đồng mới, và 24% cho biết sức mua thị trường nội địa phục hồi rõ rệt.
“Kết quả quý này cho thấy khả năng phục hồi và sự bền bỉ của nền kinh tế Việt Nam lẫn cộng đồng doanh nghiệp châu Âu đang hoạt động tại đây”, ông Bruno nhận định. Theo khảo sát của EuroCham, 63% đánh giá điều kiện kinh doanh tích cực trong quý II và 69% kỳ vọng cải thiện tiếp quý III.
Chỉ số niềm tin kinh doanh (BCI) cộng đồng doanh nghiệp châu Âu qua các quý. Nguồn: EuroCham
Trước đó, nghiên cứu của Ngân hàng UOB (Singapore) cũng cho thấy 85% doanh nghiệp Việt ghi nhận tâm lý kinh doanh tích cực, tăng mạnh so với mức 48% của năm ngoái. Trên 90% doanh nghiệp kỳ vọng kết quả hoạt động năm nay cải thiện.
“Các doanh nghiệp Việt đang cho thấy khả năng thích ứng và sức bền rất ấn tượng trong một môi trường toàn cầu ngày càng nhiều biến động”, bà Phạm Như Anh, Giám đốc Khối Ngân hàng bán buôn (Ngân hàng UOB Việt Nam) nhận định.
Niềm tin kinh doanh cải thiện nhờ đâu? Theo cuộc điều tra mới nhất với doanh nghiệp chế biến, chế tạo của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), khoảng 83,4% đơn vị dự báo hoạt động quý III tốt và ổn định so với quý II. Mức này cao hơn kết quả cuộc khảo sát của quý trước.
Theo cơ quan này, tâm lý lạc quan của cộng đồng doanh nghiệp đến từ ba động lực chính, gồm dòng vốn đầu tư giúp mở rộng sản xuất, thị trường xuất khẩu phục hồi và hiệu ứng lan tỏa từ đầu tư công. Cùng với đó, đơn hàng, sản lượng, công suất và tồn kho đều cải thiện.
Trong nửa đầu năm nay, vốn FDI vào Việt Nam đạt 34,65 tỷ USD, tăng mạnh 61% so với cùng kỳ 2025. Trong đó, dòng vốn thực hiện đạt hơn 13 tỷ USD, tăng 11,2%, cao nhất của 6 tháng đầu năm trong vòng 5 năm qua.
Tuy nhiên, môi trường kinh doanh cũng còn tồn tại nhiều thách thức. 53% doanh nghiệp châu Âu vẫn nhận thấy sự chậm trễ trong thủ tục hành chính, thực thi chính sách thiếu nhất quán và vướng mắc quản lý thuế.
Ngoài thiếu hụt nhân sự, doanh nghiệp còn gặp khó về chứng nhận, kiểm nghiệm và tiêu chuẩn sản phẩm. Khoảng 27% đơn vị cho biết hệ thống quy định phức tạp đang làm giảm sức cạnh tranh và cản trở việc tiếp cận thị trường.
Theo Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert, Việt Nam ban hành hơn 80 luật và văn bản sửa đổi trong nửa đầu năm, đánh dấu cải cách đầy tham vọng. Nhưng theo kịp “làn sóng cải cách pháp lý” cũng là thách thức với doanh nghiệp ngoại.
Để chuyển hóa niềm tin thành những siêu dự án trong tương lai, ông cho rằng Việt Nam cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách và tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế và thủ tục. “Các quy định rõ ràng, thủ tục hành chính hiệu quả và việc thực thi nhất quán là những yếu tố giúp nhà đầu tư yên tâm cam kết vốn trong dài hạn”, ông khuyến nghị.
Cục Thống kê cũng nhận định sản xuất kinh doanh vẫn đối mặt nhiều rủi ro. Khảo sát của cơ quan này cho thấy, có tới 94,6% doanh nghiệp chịu áp lực chi phí sản xuất tăng; 47,4% đánh giá nhu cầu nội địa thấp, và 28,4% gặp khó về lãi suất.
Cả nước có 169.800 doanh nghiệp lập mới và trở lại hoạt động trong 6 tháng qua, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm ngoái (tương đương 28.300 đơn vị mỗi tháng). Tuy nhiên, bình quân mỗi tháng vẫn có gần 25.200 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.
Tại hội nghị đối thoại ở TP HCM ngày 10/7, nhiều doanh nghiệp cho biết vẫn khó tiếp cận vốn dù có hợp đồng xuất khẩu, phương án kinh doanh khả thi. Các đơn vị kiến nghị cơ quan quản lý sớm có chính sách hỗ trợ vốn tín dụng, xúc tiến thương mại.
Doanh nghiệp cũng đang chủ động xoay xở. Báo cáo của UOB chỉ ra, khoảng 40% doanh nghiệp dự kiến mở rộng mạng lưới nhà cung cấp để củng cố chuỗi cung ứng, 80% bắt đầu ứng dụng AI. Theo bà Phạm Như Anh, đây là “chuyển mình rõ rệt”.
“Các doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư vào năng lực số, củng cố chuỗi cung ứng và mở rộng ra khu vực ASEAN để nắm bắt cơ hội tăng trưởng dài hạn”, bà nói.
Trong khi đó, Cục Thống kê khuyến nghị bình ổn giá nguyên vật liệu, năng lượng, tiếp tục giảm lãi suất, tiền thuê đất và cải cách thủ tục hành chính là ưu tiên hàng đầu để tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh.
Viễn Thông