Thay vì chia theo ba miền Bắc – Trung – Nam như hiện nay, Bộ Công Thương đưa ra hai phương án xác định khung giá phát điện mặt trời, theo từng tỉnh, thành hoặc vùng kinh tế – xã hội.
Bộ Công Thương đang lấy ý kiến Dự thảo sửa Thông tư 09/2025 về phương pháp xác định, phê duyệt khung giá phát điện, nhập khẩu điện hiện nêu hai phương án với năng lượng mặt trời. Phương án 1 xác định giá căn cứ vào phân vùng kinh tế – xã hội tại Quy hoạch tổng thể quốc gia từng thời kỳ. Phương án hai áp dụng theo địa bàn từng tỉnh thành.
Với điện gió trên đất liền và gần bờ, Bộ Công Thương chỉ đề xuất xác định theo phân vùng kinh tế – xã hội tại Quy hoạch tổng thể quốc gia từng thời kỳ.
Theo cơ quan soạn thảo, có ý kiến cho rằng cách tính khung giá điện mặt trời, điện gió theo ba miền (Bắc – Trung – Nam) thời gian qua chưa phù hợp, nhất là sau khi sáp nhập tỉnh, điều chỉnh địa giới hành chính.
Điện mặt trời và điện gió phụ thuộc lớn vào điều kiện tự nhiên như bức xạ, tốc độ gió. Các yếu tố này có thể chênh lệch đáng kể giữa các địa phương, ảnh hưởng tới sản lượng và hiệu quả đầu tư dự án. Vì vậy, theo Cục Điện lực, việc xác định khung giá theo địa bàn cụ thể hơn sẽ phản ánh chính xác chi phí đầu tư và tạo thuận lợi thu hút nhà đầu tư.
Hiện khung giá phát điện mặt trời, điện gió được xây dựng theo ba miền Bắc, Trung, Nam, với mức tối đa khác nhau theo loại hình. Năm 2025, điện mặt trời mặt đất có giá trần 1.383 đồng một kWh ở miền Bắc, 1.107 đồng miền Trung và 1.012 đồng miền Nam. Điện mặt trời nổi tương ứng 1.686 đồng, 1.336 đồng và 1.228 đồng một kWh. Các dự án có pin lưu trữ được áp dụng mức trần cao hơn, khoảng 1.150-1.877 đồng một kWh tùy loại hình, khu vực.
Với điện gió trên đất liền, giá trần khoảng 1.959 đồng một kWh ở miền Bắc, 1.807 đồng miền Trung và 1.840 đồng miền Nam. Điện gió gần bờ có mức tối đa khoảng 1.987 đồng một kWh tại cả ba miền.
Một dự án điện mặt trời tại Bình Thuận. Ảnh: Việt Quốc
Dự thảo cũng đưa ra hai phương án tính giá với các nhà máy điện rác. Ở phương án 1, rác đưa vào nhà máy được tính với giá nhiên liệu bằng 0 đồng, không tính khoản tiền địa phương trả cho hoạt động thu gom, vận chuyển, xử lý rác vào giá điện. Nhà máy sẽ đàm phán giá bán điện dựa trên tổng mức đầu tư và các thông số kỹ thuật.
Theo cách này, nhà máy có hai nguồn thu tách biệt từ bán điện và xử lý rác do địa phương chi trả. Mức giá xử lý rác được UBND tỉnh thành xác định riêng, với nguyên tắc không tính trùng các chi phí đã được đưa vào giá điện.
Ở phương án 2, tiền xử lý rác được tính khi xác định giá điện. Cụ thể, khoản tiền địa phương trả cho nhà máy để xử lý rác sẽ được khấu trừ khi tính giá nhiên liệu, qua đó tránh một khoản chi phí được bù đắp hai lần từ tiền xử lý rác và tiền bán điện.
Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng đề xuất làm rõ cách phân loại điện mặt trời trên kênh thủy lợi. Theo dự thảo, các tấm quang điện lắp trên mặt kênh thủy lợi sẽ không được xếp vào loại hình điện mặt trời nổi do kết cấu của loại hình này đơn giản, tương tự trên mặt đất.
Một thay đổi khác là đơn vị tính toán và trình khung giá phát điện hàng năm được đề xuất chuyển từ Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) sang đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện. Theo Cục Điện lực, việc chuyển nhiệm vụ sang một đơn vị trung lập nhằm tăng khách quan, phù hợp nhu cầu hệ thống và hạn chế xung đột lợi ích giữa bên mua và bán điện.
Phương Dung