Quyết định chớp nhoáng của hiệu trưởng Rajendra Dawadi giúp khoảng 900 học sinh có thời gian thoát hiểm trước thảm họa lũ quét ngày 26/8.
“Kế toán của tôi chạy đến và hét lên ‘lũ đang đến, lũ đang đến'”, hiệu trưởng Rajendra Dawadi, 47 tuổi, nói trong cuộc phỏng vấn được hãng thông tấn AFP công bố hôm nay, đề cập trận lũ quét lịch sử phá hủy nhiều khu vực ở biên giới Nepal – Trung Quốc hôm 26/8.
Nhân viên kế toán trước đó nhận được cuộc gọi từ người thân ở Rasuwa, nơi bị tàn phá đầu tiên, giúp ban lãnh đạo trường có vỏn vẹn 14 phút để phản ứng.
Ngay khi nhận thông tin, hiệu trưởng Rajendra Dawadi lập tức phát lệnh sơ tán, thúc giục giáo viên và hàng trăm học sinh khẩn trương di chuyển đến vùng đất cao hơn. “Nếu thông tin sai, chúng tôi chỉ mất một ngày học. Nhưng nếu đó là sự thật, chúng tôi sẽ phải trả giá bằng mạng sống. Vì thế, tôi lập tức nói: ‘Dừng giờ học lại, rung chuông báo động ngay'”, ông kể lại buổi sáng hôm đó.
Hiệu trưởng Dawadi tại một khu vườn cạnh nhà ông ở huyện Nuwakot, Nepal, ngày 4/9. Ảnh: AFP
Chỉ vài phút sau, ông tận mắt chứng kiến trường trung học Trishuli Bazaar mà mình đã gắn bó nhiều năm đổ sập xuống dòng nước lũ cuồn cuộn.
Trường Trishuli Bazaar có khoảng 1.600 học sinh, nhưng chỉ khoảng 900 em có mặt vào thời điểm xảy ra lũ quét.
Ông Dawadi kể rằng các học sinh lúc đó vô cùng hoảng loạn, một nữ sinh thậm chí còn bị ngất vì sợ hãi. Các tài xế xe buýt chở những học sinh khác đang trên đường đến trường cũng được yêu cầu quay đầu, trong đó một tài xế vừa tiến vào khuôn viên trường.
Lệnh sơ tán kịp thời đã cứu sống hầu hết các học sinh và nhân viên trường. Đứng bên bờ sông nham nhở ở huyện Nuwakot hơn một tuần sau thảm họa, ông tự nhận mình là “hiệu trưởng không có trường học”.
Dòng nước và bùn đất đổ xuống như sóng thần sau vụ sạt lở sông băng dọc biên giới Nepal – Trung Quốc hôm 26/8 đã khiến ít nhất 1.375 người thiệt mạng và hơn 5.500 người mất tích ở cả hai quốc gia.
Theo lời hiệu trưởng Dawadi, 5 học sinh, một giáo viên và một nhân viên bảo vệ đã thiệt mạng vì trận lũ. Nhân viên bảo vệ rời trường sau ông, dường như đã muốn đóng cổng.
Tuyến hủy diệt của lũ quét Nepal. Video: BBC
Hiệu trưởng Dawadi cho hay chính quyền địa phương chưa từng cung cấp bất kỳ kế hoạch sơ tán nào trước khi thảm họa xảy ra. Một số người dân cố gắng băng qua cầu nhưng bị cuốn trôi, số khác trú ẩn ở vùng đất cao hơn.
“Khi tôi ngoái lại, ngôi trường vẫn đứng đó đẹp đẽ và kiên cố, nhưng mọi thứ đổ sập chỉ trong vòng 5 phút. Đó cũng là nơi tôi từng theo học. Chẳng còn lại gì cả”, ông nói.
Santoshi Dotel, nữ sinh 17 tuổi, ban đầu không nhận ra mức độ nguy hiểm của thảm họa khi mới nhận lệnh sơ tán. “Chúng tôi chưa từng nghĩ trận lũ lại có thể đạt tới quy mô như vậy”, em nói.
Ban đầu Dotel cùng bạn đi xuống phía sông, cố gắng qua cầu để về nhà với gia đình, nhưng rồi nước bắt đầu chảy cuồn cuộn. “Cây cầu bị cuốn trôi. Tôi bật khóc vì nghĩ rằng mình sẽ không bao giờ về được nhà nữa và chúng tôi hoàn toàn bất lực”, em nói.
Người bạn đã kịp kéo Dotel lên sườn đồi khi dòng lũ gầm rú bên dưới. Nữ sinh Nepal bật khóc nức nở khi nhớ lại cảm giác đau đớn suốt nhiều giờ liền vì không biết liệu cha mẹ mình có còn sống hay không.
Phải 4 ngày sau, một trực thăng mới đưa em về đoàn tụ với gia đình. “Tôi nhìn thấy mẹ ngay khi vừa bước xuống khỏi trực thăng. Mẹ ôm chầm lấy tôi bật khóc. Lúc đó, đầu óc tôi hoàn toàn trống rỗng”, Dotel nói.
Santoshi Dotel, 17 tuổi, người sống sót sau trận lũ quét, trong ảnh chụp ngày 5/9. Ảnh: AFP
Bà Durga Dotel cũng từng lo sợ điều tồi tệ nhất đã xảy đến với con gái. “Chứng kiến dòng lũ cuộn sóng dữ dội, tôi đã mất hết hy vọng rằng con gái mình còn sống”, bà cho hay.
Theo số liệu từ tổ chức Save the Children, thảm họa lũ quét đã khiến ít nhất 69 ngôi trường tại Nepal bị phá hủy hoặc hư hại, làm gián đoạn quá trình học tập của gần 19.000 trẻ em.
Hiệu trưởng Dawadi cho rằng thảm họa lũ quét vừa qua “tồi tệ hơn nhiều” so với trận động đất tàn phá Nepal năm 2015. “Trường học từng bị phá hủy hoàn toàn sau trận động đất năm đó nhưng chúng tôi đã xây dựng lại. Lần này, chúng tôi mất cả đất lẫn trường. Cần khôi phục trường học, nhưng trước hết phải có một nơi an toàn để xây dựng”, ông cho hay.
Vũ Hoàng (Theo AFP, Reuters, AP)