
Đoàn phim Hộ linh tráng sĩ trong buổi ra mắt phim tại TP.HCM ngày 25-8 – Ảnh: NSXCC
Sau những suất chiếu sớm, Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh – phim có kinh phí đắt đỏ nhất lịch sử phim Việt – sẽ khởi chiếu chính thức trên toàn quốc từ ngày 28-8.
Trước đó, Hộ linh tráng sĩ (đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình) nhận được sự quan tâm lớn ngay từ thời điểm công bố bởi đề tài cổ trang – huyền sử quy mô lớn (kinh phí được cho lên tới 100 tỉ đồng).
Phim sở hữu một trong những ê kíp mạnh của điện ảnh Việt Nam ở thời điểm hiện tại. Ngoài sự trở lại của Johnny Trí Nguyễn trong vai trò đạo diễn hành động, phim còn có Nguyễn K’Linh làm D.O.P cùng dàn diễn viên nhiều thế hệ như Lê Vũ Long, Đỗ Thị Hải Yến, Hứa Vĩ Văn, Quách Ngọc Ngoan, NSND Tự Long, Tuấn Trần, Trần Thiên Tú, Lê Minh Thuấn, Đăng Trần…
Hộ linh tráng sĩ: “Phim cổ trang Việt Nam không kém gì thiên hạ“
Lấy cảm hứng từ hậu sự kiện loạn 12 sứ quân và biến cố cung đình năm 979 của triều Đinh cùng truyền thuyết bảy hộ linh tráng sĩ, phim mở đầu bằng không khí loạn lạc sau cái chết của vị hoàng đế đầu tiên.
Theo chân bảy tráng sĩ nhận sứ mệnh đưa 99 quan tài theo bảy hướng khác nhau nhằm đánh lạc hướng kẻ thù và bảo vệ linh khí quốc gia (linh thổ), phim huyền sử Hộ linh tráng sĩ mở ra một bản hùng ca về lòng trung hiếu, nghĩa vua tôi, sự hy sinh vì việc lớn.
Giai đoạn tự chủ đầu tiên này ít được khai thác trên màn ảnh rộng do nguồn sử liệu tham khảo hạn chế. Sản xuất phim cổ trang lại tốn kém và rủi ro về mặt thị trường lẫn tiếp nhận, vì thế việc Hộ linh tráng sĩ có thể ra rạp cần ghi nhận là một điều dũng cảm của ê kíp.
Nói với Tuổi Trẻ, nhà sử học Dương Trung Quốc nhận định thêm: “Dù có những câu hỏi đặt ra về phục trang, thoại… nhưng đây là một tác phẩm nghệ thuật. Thay vì khắt khe với những chi tiết nhỏ, tôi nghĩ chúng ta nên nghĩ tới nỗ lực của các nhà làm phim, ghi nhận sự đóng góp tổng thể của họ để đón nhận bộ phim này, để điện ảnh Việt tiến bộ dần”.
Còn trên trang cá nhân, đạo diễn Đặng Thái Huyền dùng chữ “nể trọng” để nói về Hộ linh tráng sĩ.
Chị viết: “Xem từng khuôn hình là có thể cảm được nhà sản xuất và anh em nghệ sĩ đã dốc sức, tận hiến cho bộ phim đến thế nào. Lại thêm một niềm vui rất riêng: quê Ninh Bình của mình lên phim đẹp quá. Vừa thơ, vừa cổ kính mà hùng vĩ, choáng ngợp. Xem mà cứ tấm tắc mãi”.

Hộ linh tráng sĩ cho thấy tham vọng của các nhà làm phim trong việc mở rộng dòng phim huyền sử Việt với quy mô lớn – Ảnh: NSXCC

Kinh phí đầu tư phim Hộ linh tráng sĩ được cho lên tới 100 tỉ đồng – Ảnh: NSXCC
Ninh Bình quá đẹp, cảnh hành động “ăn tiền”
Xem phim, nhiều khán giả choáng ngợp bởi quy mô sản xuất và hình ảnh của phim. Khâu mỹ thuật, phục trang, hóa trang và đạo cụ chỉn chu, có tâm.
Ê kíp tỏ ra dụng tâm khi để ý tới cả chi tiết nhỏ nhất, chẳng hạn thay vì dùng lông trĩ như trong các phim cổ trang khác, ở đây lại biến tấu dùng cờ lau trên mũ giáp các chiến tướng nhà Đinh (gắn với giai thoại cờ lau tập trận của Đinh Bộ Lĩnh). Gương mặt vẽ tuồng của hoạn quan (Lê Minh Thuấn đóng) thoáng qua vài giây nhưng cũng được chăm chút cầu kỳ, lồng ghép thông điệp về văn hóa Việt Nam.
Khán giả cũng có dịp “thưởng ngoạn” văn hóa lịch sử thế kỷ 10 như Tết Trung thu năm 979, binh khí nhà Đinh, cổ phục, lễ tang… Loạt di vật, di chỉ “khô khan” nay sống động và được hiện thực hóa vào trong các thiết kế giáp trụ, mũ, hình xăm tráng sĩ, trang phục…

Tuấn Trần và Trần Thiên Tú không biết võ nhưng qua quá trình huấn luyện của Johnny Trí Nguyễn đã thành những võ sĩ thực sự trên phim – Ảnh: NSXCC
Xem phim, phải “wow” với cảnh sắc Ninh Bình qua những khung hình tuyệt đẹp của D.O.P Nguyễn K’Linh. Những bối cảnh đường đất Ninh Xuân, Thung Nham, Tràng An… trầm mặc, đầy cuốn hút, góp phần mở ra một không gian lịch sử chân thực và giàu chất điện ảnh.
Nhiều khán giả xem những suất chiếu sớm cũng đánh giá cao phần hành động chân thực và mãn nhãn với 12 cảnh giao đấu (gấp đôi nhiều phim hành động thông thường).
Các màn hành động khá đa dạng. Diễn viên đánh đấm thật, không sử dụng diễn viên đóng thế. Đặc biệt trường đoạn giao đấu gần 10 phút ở phần cuối phim nhận được tràng vỗ tay của khán giả.
Đạo diễn Huỳnh Lập đánh giá phim “hoành tráng, đầu tư, cảm xúc. Đây là lần đầu tiên Lập xem một phim Việt có bối cảnh cổ trang, có núi non hùng vĩ đẹp như vậy”. Xem phim, anh thương ê kíp vì “quá cực” để làm được bộ phim này.
Đạo diễn trẻ cho biết từ nửa sau của phim trở đi, anh phải nín thở để theo dõi vì không thể đoán được chuyện gì sẽ xảy ra. “Đây là một bộ phim quá lớn, quá dữ dội với Lập. Khi xem rất bồi hồi”, Huỳnh Lập chia sẻ.

Ninh Bình quá đẹp trong Hộ linh tráng sĩ – Ảnh: NSX
Trailer phim Hộ linh tráng sĩ
Phân cảnh uống rượu độc khiến không ít người thổn thức
Đặc biệt ở phân cảnh cuối cùng, khi các tráng sĩ uống rượu độc, thề nguyền và cùng hát một bài hát tạm biệt, khẳng định tình nghĩa huynh đệ như cốt nhục và lòng trung thành quan trọng hơn cả mạng sống, không ít người xem rớt nước mắt.
Johnny Trí Nguyễn từng kể với Tuổi Trẻ, khi diễn đoạn này, mọi người trong ê kíp cũng đã khóc vì xúc động.
Có một bộ phận khán giả bình luận cái chết những tráng sĩ “lãng xẹt, trớt quớt và không hiểu chết hết để làm gì”. Song đặt trong bối cảnh lịch sử lúc đó, với những tráng sĩ cảm tử này, bảo vệ thi hài tiên đế cũng là bảo vệ linh thổ, giữ gìn thể diện quốc gia, bảo toàn nguyên khí cho nền độc lập non trẻ của đất nước.
Sau những cảnh hành động nghẹt thở, cao trào, bộ phim kết lại bằng tinh thần chiến binh khiến người xem phải rơi nước mắt vì bi tráng, xúc động lẫn thiêng liêng.

Những điểm mạnh về hình ảnh, võ thuật và cảm xúc bi tráng là đáng ghi nhận, đặc biệt trong bối cảnh điện ảnh Việt còn ít tác phẩm loại này – Ảnh: NSX
Và không ít đáng tiếc!
Bên cạnh những điểm cộng, phim cũng nhận được không ít góp ý của khán giả. Kịch bản được cho là ôm đồm nhiều tuyến nhân vật, không gian cùng lớp thông tin chạy song song, nhịp phim đôi lúc chùng xuống, nhất là đoạn đầu hoặc chuyển cảnh hơi gấp, khó để hiểu mạch phim.
Dựng phim vẫn chưa có sự liền mạch. Phim cũng bị chê phần thoại không ăn nhập, thiếu chiều sâu và cảm xúc.
Hộ linh tráng sĩ thuộc thể loại huyền sử – dã sử, kết hợp yếu tố lịch sử với hư cấu và hành động. Việc phục dựng thời Đinh dựa trên tư liệu ít ỏi nên có không gian sáng tạo, nhưng cũng đặt ra thách thức về tính chính xác và sự thuyết phục đối với khán giả khó tính.
Hiện đây chỉ là những ý kiến khen – chê ban đầu. Phải đợi tới ngày 28-8, khi phim khởi chiếu chính thức trên toàn quốc, nhiều khán giả ra rạp thì những đánh giá mới đầy đủ hơn.
Về vấn đề thoại, đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình chia sẻ với Tuổi Trẻ, đây là lựa chọn của ê kíp.
Theo anh, kịch bản ban đầu được viết theo ngôn ngữ lịch sử, sử dụng nhiều từ Việt cổ. Nhiều người trong ê kíp, ngay cả bản thân đạo diễn, khi đọc cũng không hiểu được và cảm thấy lời thoại bị xa cách, thiếu cảm xúc.
Anh và Johnny Trí Nguyễn đã bàn nhau và cho phép sửa thoại giúp các diễn viên lựa chọn được những câu từ thuận miệng và gần gũi hơn, giúp họ dễ dàng bộc lộ cảm xúc khi hóa thân vào nhân vật.
Nguyễn Phan Quang Bình nói thêm, đoàn phim đã phải rất đau đầu để cân nhắc xem nên giữ lại bao nhiêu phần trăm từ Việt cổ và bao nhiêu phần trăm từ hiện đại để khán giả ngày nay có thể thấu cảm được câu chuyện.
Trong quá trình này, Johnny Trí Nguyễn đã đưa vào nhiều ngôn từ hiện đại, còn đạo diễn đóng vai trò cầu nối để làm việc lại với bên cố vấn lịch sử nhằm tìm ra sự dung hợp tốt nhất.