Hơn 4/10 người được khảo sát thường xuyên căng thẳng vì công việc
Báo cáo công bố tại hội thảo Sâu Sắc 2026 cho thấy áp lực công việc đang ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và hiệu suất. Khi AI giúp doanh nghiệp tăng tốc, cách tổ chức công việc và xây dựng văn hóa càng cần được nhìn lại.
51,2% người tham gia khảo sát khó ngừng suy nghĩ về công việc sau giờ làm; 41,2% thường xuyên căng thẳng; 28,7% đang cân nhắc nghỉ việc hoặc tìm công việc khác. Đây là những số liệu trong Báo cáo ngành Truyền thông nội bộ và Văn hóa doanh nghiệp (ICC) 2026, được công bố ngày 26/9 tại hội thảo Sâu Sắc 2026 ở Hà Nội.
Khảo sát có 211 phản hồi hợp lệ từ người lao động, lãnh đạo và những người làm truyền thông nội bộ, nhân sự. Đáng chú ý, 85,3% người tham gia cho biết trạng thái tinh thần đã ảnh hưởng đến công việc; 62,8% xác định áp lực đến từ khối lượng và thời hạn công việc. Những tỷ lệ này phản ánh nhóm được khảo sát, không đại diện cho toàn bộ lực lượng lao động.
Theo nhóm thực hiện báo cáo, chăm sóc sức khỏe tinh thần không thể chỉ dừng ở các hoạt động ngắn hạn. Nếu mục tiêu liên tục tăng trong khi nhân sự, thời gian và quyền ưu tiên công việc không thay đổi, áp lực sẽ tiếp tục được tạo ra trong chính quá trình vận hành. Báo cáo đề xuất đưa sức khỏe tinh thần vào các quyết định về thiết kế công việc, quản trị hiệu suất và phát triển đội ngũ quản lý.
AI tăng tốc, con người có theo kịp?
Câu hỏi này được đặt ra xuyên suốt hội thảo mang chủ đề “Giương Cung”. TS Phan Tất Thứ, Chủ tịch KNV Group, nêu một nghịch lý: AI giúp con người viết nhanh hơn, xử lý nhiều việc hơn, nhưng nếu thời gian tiết kiệm được chỉ dùng để nâng thêm yêu cầu về năng suất, nhân viên có thể ngày càng bận rộn và chịu áp lực lớn hơn.
Theo ông, khi tổ chức chạy quá nhanh, ba nguy cơ cần được chú ý là đứt gãy ký ức, cảm xúc và niềm tin. Doanh nghiệp có thể lưu giữ đầy đủ tài liệu nhưng đánh mất bối cảnh; tạo ra nội dung chỉn chu nhưng thiếu sự thấu hiểu; nói nhiều về giá trị trong khi trải nghiệm của nhân viên không tương ứng. Vì vậy, truyền thông nội bộ cần bắt đầu từ việc lắng nghe điều đang thực sự diễn ra và xác định hành vi nào cần thay đổi trong công việc. “Càng nhanh, càng cần nhau”, TS Phan Tất Thứ nhấn mạnh.
Một ví dụ về thay đổi cách vận hành được bà Đinh Thị Thúy, lãnh đạo MISA, chia sẻ tại hội thảo. Trước đây, khoảng 300 nhân viên tư vấn của doanh nghiệp phục vụ khoảng 200.000 khách hàng. Hiện quy mô khách hàng tăng lên khoảng 500.000, trong khi đội ngũ tư vấn, hỗ trợ ở mức khoảng 400 người. Những tác vụ như báo giá, lên đơn hàng và thu tiền đang từng bước được tự động hóa.
Theo bà Thúy, chuyển đổi AI không đơn giản là trang bị công cụ rồi yêu cầu nhân viên sử dụng. Doanh nghiệp phải xác định việc nào AI có thể đảm nhận, việc nào cần con người kiểm soát và thiết kế lại quy trình phối hợp. Điều kiện đi kèm là dữ liệu được số hóa, quy trình rõ ràng và nhân sự có đủ chuyên môn để hướng dẫn, kiểm chứng kết quả của AI. Người lãnh đạo cũng phải trực tiếp sử dụng công nghệ và làm gương cho đội ngũ.
Ở góc độ tâm lý học, PGS.TS Trương Quang Lâm, giảng viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng áp lực kéo dài, thay đổi liên tục, xung đột hay cảm giác không được ghi nhận đều có thể bào mòn con người. Khi một người gắn chặt giá trị bản thân với thành tích, một lần không đạt kỳ vọng cũng có thể khiến họ nghi ngờ chính mình.
Theo ông, doanh nghiệp không có vai trò chẩn đoán hoặc điều trị vấn đề tâm lý cho nhân viên. Điều tổ chức có thể làm là tạo môi trường để mọi người được lắng nghe, nhận diện những thay đổi đáng quan tâm, hỗ trợ bước đầu và kết nối người lao động với nguồn lực chuyên môn phù hợp.
