Người dân có thể tố giác trên ứng dụng VNeID
Tại Tọa đàm “Thúc đẩy tài chính toàn diện – Động lực từ thanh toán không dùng tiền mặt” do Thời báo Ngân hàng tổ chức ngày 6/10, Trung tá Nguyễn Minh Đức, Phó Giám đốc Trung tâm Dữ liệu dân cư C06, Bộ Công an, cho biết, người dân có thể gửi thông tin tố giác, phản ánh dấu hiệu lừa đảo qua ứng dụng VNeID. Sau khi tiếp nhận, C06 sẽ phối hợp với Cục An ninh mạng chuyển dữ liệu này sang Ngân hàng Nhà nước (NHNN).
Kết quả phối hợp triển khai từ tháng 6/2026 đến nay cho thấy, có trên 400 tài khoản thanh toán bị khóa, phong tỏa tại các ngân hàng do có dấu hiệu liên quan đến lừa đảo.
Thời gian qua C06 đã tiến hành định danh các cá nhân, cơ quan, tổ chức và các doanh nghiệp. Trong tháng 10, Bộ Công an sẽ trình Quốc hội dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử, trong đó mở rộng các đối tượng định danh cả về vật chất cũng như phi vật chất, như định danh địa điểm, không gian.
Theo ông Đức, dự kiến từ ngày 1/1/2027, các chủ thể tham gia hoạt động trên không gian mạng, như website, sàn giao dịch thương mại điện tử, người bán, người mua, sẽ được định danh, xác thực điện tử.
“Việc định danh này đảm bảo sự minh bạch về các chủ thể tham gia các hoạt động trên không gian mạng, góp phần phòng ngừa, hạn chế các đối tượng lừa đảo”, Trung tá Nguyễn Minh Đức nói.
Cũng theo ông Đức, thời gian qua, đặc biệt là vào tháng 8 và tháng 9, một loạt đối tượng “giang hồ mạng” đã bị khởi tố. Các đối tượng này bản chất chính là tội phạm mạng với các hành vi lừa đảo, trốn thuế.
Tại tọa đàm, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà nhấn mạnh, an toàn, bảo mật, bảo vệ dữ liệu và quyền lợi người tiêu dùng phải được đặt ở vị trí trung tâm trong toàn bộ quá trình chuyển đổi số.
Theo Phó Thống đốc, phát triển nhanh phải đi cùng bền vững; đổi mới đi cùng quản trị rủi ro; thuận tiện đi cùng an toàn và trách nhiệm. Cùng với đó, đẩy mạnh giáo dục tài chính, nâng cao kỹ năng số và nhận thức của người dân, doanh nghiệp; tăng cường truyền thông, góp phần hình thành thói quen sử dụng dịch vụ tài chính số an toàn, hiệu quả.
Ông nhấn mạnh, những định hướng trên có ý nghĩa quan trọng đối với việc triển khai Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026-2030, đặc biệt là hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030 có 95% dân số từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch tại ngân hàng hoặc các tổ chức được phép khác, giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 30 lần GDP.
Làm rõ thông tin áp dụng thời gian chờ
Trong tình hình hiện nay đòi hỏi các chủ thể tham gia giao dịch trực tuyến buộc phải chậm lại để an toàn hơn. Thời gian qua, NHNN ban hành Công văn số 6190/NHNN-TT, yêu cầu các ngân hàng cung cấp cho khách hàng cá nhân dịch vụ đăng ký hạn mức giao dịch và thời gian chờ đối với một số giao dịch chuyển tiền trực tuyến.
Để cung cấp thêm thông tin, bà Nguyễn Thị Thu, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, NHNN, cho biết trong bối cảnh giao dịch thanh toán diễn ra rất nhanh, nếu người chuyển tiền chẳng may bị lừa đảo hoặc chuyển nhầm, đối tượng thụ hưởng có thể nhanh chóng chuyển tiền sang các tài khoản khác. Thậm chí, chỉ trong khoảng 1 phút, tiền có thể được chuyển qua nhiều tài khoản khác nhau, gây khó khăn cho việc truy vết.
Lấy ví dụ, khách hàng chuyển cho Nguyễn Văn A 100 triệu đồng, trong khi trong một năm qua chưa từng phát sinh giao dịch nào có giá trị lớn như vậy. Khi đó, khách hàng có thể vào ứng dụng ngân hàng, đăng ký dịch vụ áp dụng thời gian chờ đối với các giao dịch chuyển tiền đến những tài khoản mà trước đó chưa từng chuyển, với giá trị do khách lựa chọn, chẳng hạn 50 triệu, 100 triệu hoặc 1 tỷ đồng.
Khi thực hiện giao dịch thuộc phạm vi đã đăng ký, tiền chưa được chuyển ngay vào tài khoản người nhận mà phải chờ 24 giờ trước khi hoàn tất giao dịch.
“Với dịch vụ này, chúng tôi kỳ vọng góp phần giúp khách hàng chủ động bảo vệ an toàn cho tài sản của mình”, bà Thu nói.
Tuy nhiên, để triển khai được việc này, theo bà Thu, các ngân hàng sẽ phải đầu tư lại về công nghệ thông tin. NHNN đã yêu cầu các ngân hàng hoàn thành việc triển khai dịch vụ trước ngày 1/3/2027.
NHNN dự kiến sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến điều khoản thanh toán, đồng thời đưa các nội dung của Công văn 6190 vào quy định chính thức trong thời gian tới.
Cơ quan này cũng sẽ phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ thuộc Bộ Công an tiến hành truy vết dòng tiền liên quan đến lừa đảo, gian lận thông qua hệ thống kết nối trực tiếp giữa Bộ Công an với các ngân hàng và NAPAS.