Quân chính phủ Yemen, được Arab Saudi hậu thuẫn, tuyên bố rút khỏi khu vực ven eo biển Bab al-Mandeb, chấm dứt chiến dịch phản công nhằm đối phó Houthi.
Lực lượng Vũ trang Phương Nam (SAF), đơn vị chủ lực chiến đấu cho chính phủ Yemen được quốc tế công nhận và Arab Saudi hậu thuẫn, ngày 15/11 thông báo tiến hành “chiến dịch tái bố trí quân” khỏi sân bay Dhubab và khu vực ven eo biển Bab al-Mandeb, phía tây tỉnh Taiz.
“Động thái được tiến hành dựa trên ưu tiên bảo vệ thủ đô Aden và các tỉnh lân cận, cũng như củng cố tiền tuyến và đối phó những mối đe dọa hiện nay”, SAF cho hay.
Đây là bước lùi đáng kể trong chiến dịch được Arab Saudi hỗ trợ nhằm đối phó nhóm vũ trang Houthi ở Yemen. Thông báo cũng đánh dấu chấm dứt cuộc phản công kéo dài 6 tuần của lực lượng chính phủ Yemen để giành lại vùng duyên hải gần cửa ngõ phía nam biển Đỏ bị Houthi kiểm soát từ tháng 9.
Các tay súng Houthi tại thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 12/9. Ảnh: AFP
4 nguồn tin quân sự xác nhận với Al Jazeera rằng lực lượng chính phủ Yemen phải rút lui sau khi nhận thấy nhóm vũ trang Houthi đang tiến công dọc bờ biển tỉnh Lahj, nằm giữa eo biển Bab al-Mandeb và thành phố Aden.
Houthi cũng kiểm soát vùng núi al-Maqatirah, nơi có tuyến đường chính nối Aden với Taiz, thành phố bị Houthi bao vây trong nhiều tuần. Tại vùng đất cao phía nam Taiz, các tay súng Houthi dường như đã áp sát huyện Tur al-Bahah, cách Aden khoảng 80 km.
Một nguồn tin quân sự nói với Reuters rằng những bước tiến của Houthi quanh thành phố Taiz đã làm suy yếu chiến dịch phản công của chính phủ Yemen tại Bab al-Mandeb. Quyết định rút quân còn mở ra khả năng Houthi tấn công trực tiếp vào Aden, thủ đô lâm thời của chính phủ Yemen kể từ khi lực lượng Houthi chiếm thủ đô Sanaa hồi năm 2015.
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự, nhận định SAF phải rút quân vì lực lượng Houthi tiến công quá nhanh và có khả năng cắt đứt tuyến cao tốc cuối cùng ở khu vực, bao vây các đơn vị quân đội chính phủ Yemen còn ở lại.
“Nhiều khả năng Houthi sẽ không chỉ kiểm soát hoàn toàn bờ biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandeb, mà còn cả những dãy núi án ngữ gần đó. Tình hình này cũng giúp họ giải phóng lượng lớn nhân lực để mở nhiều mũi tấn công cùng lúc nhằm vào Adan”, tài khoản này cho hay.
Các quan chức quân đội Yemen cùng ngày nói với AFP rằng lực lượng chính phủ đã bắt đầu dựng công sự bằng bao cát và đào hầm hào quanh Aden, song song với nỗ lực giải vây cho Taiz.
Nhóm vũ trang Houthi chưa lên tiếng về thông tin.
Hướng rút quân của lực lượng chính phủ Yemen (xanh da trời) và mũi tiến công của Houthi (vàng) ngày 15/11. Đồ họa: X/AMK_Mapping
Được ví như “yết hầu biển Đỏ”, eo biển Bab el-Mandeb là tuyến hàng hải kết nối châu Á với châu Âu thông qua biển Đỏ và kênh đào Suez. Lộ trình này ngày càng trở nên quan trọng với hoạt động vận chuyển dầu khí, sau khi xung đột Trung Đông khiến eo biển Hormuz bị đóng cửa gần như hoàn toàn.
Nội chiến Yemen kéo dài một thập kỷ, từng lắng xuống sau thỏa thuận ngừng bắn năm 2022, nhưng bùng phát trở lại hồi tháng 7 khi xung đột Iran lan rộng.
Houthi nhanh chóng mở rộng kiểm soát dọc bờ biển phía tây Yemen, gia tăng ảnh hưởng tại eo biển Bab al-Mandeb và tuyên bố cấm tàu thuyền Arab Saudi đi qua khu vực, cũng như liên tục tập kích hạ tầng cảng, dầu khí và sân bay đối phương.
Quân chính phủ Yemen đầu tháng 10 phát động chiến dịch phản công và tái chiếm một số vùng đất gần eo biển Bab el-Mandeb, nhưng không đánh bật được lực lượng Houthi khỏi khu vực.
Thanh Danh (Theo Reuters, AFP, Al Jazeera)