Du khách quay video núi tuyết ở Tây Tạng, vô tình ghi được hình ảnh được cho là sông băng sụp đổ, dẫn đến thảm họa lũ quét ở Nepal.
Hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc Xinhua hôm 29/8 công bố video quay trước đó hai ngày, cho thấy khung cảnh núi tuyết ở huyện Cát Long thuộc khu tự trị Tây Tạng, trước khi một đám mây bụi bốc lên cuồn cuộn.
“Một du khách đã vô tình ghi được cảnh sông băng sụp đổ ở Nepal, dẫn tới trận lở đất và lũ quét nhằm vào huyện Cát Long”, hãng thông tấn Trung Quốc cho hay.
Sông băng sụp đổ trên đỉnh núi ở Nepal nhìn từ huyện Cát Long trong video công bố hôm 29/8. Video: Xinhua
Kang Shichang, giám đốc Viện Thảm họa và Môi trường Miền núi thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, cho rằng vị trí đám mây bụi trong video trùng khớp với khu vực được xác định là nơi phát sinh thảm họa hôm 26/8.
8h37 ngày 26/8, các trạm địa chấn ghi nhận rung chấn mạnh 5,2 độ tại khu vực biên giới giữa Nepal và vùng Tây Tạng của Trung Quốc. Chấn động này thực chất không phải do động đất, mà từ khối băng khổng lồ có diện tích khoảng 20 hecta, tương đương 28 sân bóng đá, tách rời và rơi từ đỉnh Langtang Lirung thuộc dãy Himalaya xuống thung lũng bên dưới.
Ảnh vệ tinh cho thấy khối băng có chiều dài khoảng 930 m, tách ra từ sông băng trên sườn núi cao khoảng 5.200 m của Langtang Lirung, ngọn núi cao thứ 99 trên thế giới, lập tức kích hoạt chuỗi thảm họa liên hoàn có sức tàn phá dữ dội.
“Về cơ bản, phần dưới của lưỡi sông băng đã tách rời do đá bên dưới bị sụp đổ. Vì vậy, sông băng không còn gì để tựa vào. Khối băng và đá đó rơi tự do 1.200 m, tạo thành một con đập chắn ngang dòng sông. Khi con đập vỡ, lượng nước tích tụ đã tràn ra tạo thành lũ quét”, Jakob Steiner, nhà địa chất học tại Đại học Graz ở Áo, cho biết.
Vị trí sông băng sạt lở trên dãy Himalaya. Đồ họa: Guardian
Dòng lũ lao xuống thung lũng dốc đứng với tốc độ hơn 160 km/h, cuốn theo sỏi đá, đá hộc và thân cây lớn, tạo ra những sóng lũ cao tới 21 m. Tốc độ di chuyển và sức tàn phá của trận lũ diễn ra vô cùng nhanh chóng. Chỉ 13 phút sau sự cố khối băng sụp, trạm theo dõi mực nước ở Syabrubesi, Rasuwa đã bị phá hủy và ngừng truyền dữ liệu.
Đến 9h05 cùng ngày, cơ quan chức năng nhận được thông tin về trận lũ lớn trên sông Bhotekoshi bắt nguồn từ Tây Tạng. Chỉ trong vòng 30 phút, mực nước sông dâng cao tới 9 m, hỗn hợp bùn đá và băng nước đã cuốn phăng mọi thứ trên đường đi.
Lũ quét đã san phẳng nhiều thị trấn tại khu vực biên giới, cuốn trôi cầu đường và gây hư hại cho các nhà máy thủy điện lớn.
Giới chức Nepal hôm 29/8 thông báo số người thiệt mạng tại nước này sau trận lũ quét là 669, cùng với 2.426 trường hợp mất tích. Trung Quốc cũng ghi nhận 7 nạn nhân thiệt mạng và 554 người mất tích trong thảm họa.
Hồng Hạnh (Theo Xinhua, AP)