Lãi suất tăng cao, ngân hàng chi hơn nửa triệu tỷ trả lãi tiền gửi cho khách

Lãi suất huy động tăng trong 9 tháng đầu năm khiến chi phí trả lãi tiền gửi của các ngân hàng tăng mạnh. Trong đó, MB tăng chi phí đầu bảng với gần 100% so cùng kỳ năm trước, HDBank tăng 79,33%, NCB tăng 77,45%, TPBank tăng 72%…

29 ngân hàng chi hơn nửa triệu tỷ đồng trả lãi tiền gửi

Chi lãi tiền gửi cho khách hàng gửi tiết kiệm chiếm phần lớn trong tổng chi phí lãi của các ngân hàng, bên cạnh các khoản trả lãi tiền vay, trả lãi phát hành giấy tờ có giá (chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu, tín phiếu… ), hay chi phí hoạt động tín dụng khác.

Cùng với tăng trưởng huy động, chi phí trả lãi tiền gửi của các ngân hàng trong 9 tháng đầu năm cũng tăng mạnh.

Báo cáo tài chính riêng lẻ quý III/2026 của 29 ngân hàng niêm yết cho thấy, cả 29 ngân hàng đều tăng mạnh khoản chi phí trả lãi tiền gửi cho khách hàng gửi tiết kiệm so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo thống kê của VietNamNet, Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB) dẫn đầu về tốc độ tăng khoản chi này. Cụ thể, chi trả lãi huy động của MB trong 9 tháng đầu năm là 34.886 tỷ đồng, tăng tới 99,42% so với cùng kỳ. 

Tại ngày 30/9/2026, số dư huy động tiền gửi khách hàng của MB là 990.481 tỷ đồng, tăng 26% so với mức 782.699 tỷ đồng cùng thời điểm năm 2025.

Ngoài MB, hàng loạt ngân hàng ghi nhận tăng trưởng về chi lãi huy động ở mức tăng trên 70% so với cùng kỳ, gồm: HDBank tăng 79,33%, NCB tăng 77,45%, ABBank tăng 73%, TPBank tăng 72%, Techcombank tăng 71%, Nam Á Bank tăng 70,44%.

Nhóm các ngân hàng có mức tăng trên 60% so với cùng kỳ là VPBank (68,51%) và MSB (66%).

Ngay cả hai ngân hàng có mức tăng thấp nhất trong nhóm thống kê là Bac A Bank và Eximbank cũng ghi nhận chi phí lãi tiền gửi tăng khoảng 20% so với cùng kỳ.

Xét về giá trị tuyệt đối, 3 ngân hàng thương mại quốc doanh gồm BIDV, VietinBank, Vietcombank dẫn đầu nhóm ngân hàng niêm yết về mức chi trả lãi tiền gửi, mặc dù mức tăng đều dưới 50% so với cùng kỳ. Điều này không bất ngờ bởi cả 3 ngân hàng này (cùng với Agribank) đang nắm giữ khoảng 50% thị phần huy động tiền gửi của toàn ngành.

Kết thúc 9 tháng đầu năm, chi phí trả lãi tiền gửi tại BIDV là 76.560 tỷ đồng, tại VietinBank là 68.670 tỷ đồng, còn tại Vietcombank là 48.440 tỷ đồng.

Trong nhóm ngân hàng tư nhân, VPBank ghi nhận khoản chi 35.000 tỷ đồng, MB khoảng 34.886 tỷ đồng, SHB 34.250 tỷ đồng và HDBank 34.000 tỷ đồng.

Thống kê cho thấy, 29 ngân hàng trong diện khảo sát đã chi khoảng 560.000 tỷ đồng cho việc trả lãi tiền gửi đến cuối quý III/2026, tăng 52,7% so với cùng kỳ. Trong khi đó, tổng số dư tiền gửi khách hàng tại thời điểm cuối tháng 9 đạt khoảng 14,42 triệu tỷ đồng.

Nguyên nhân chính của việc tăng chi phí trả lãi của hệ thống ngân hàng không hẳn nằm ở tăng trưởng huy động, mà bởi lãi suất huy động tăng cao kể từ đầu năm.

Áp lực thu hẹp biên lãi ròng

Chi phí huy động tăng cao khiến nỗi lo thu hẹp biên lãi ròng (NIM) của các ngân hàng càng hiện thực hóa, nhất là khi mặt bằng lãi suất cho vay khó tăng tương ứng.

Theo TS Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính – tiền tệ quốc gia, có thể thấy biên lợi nhuận ròng của hệ thống ngân hàng đang giảm trong các quý gần đây. 

Cuối năm ngoái, biên lợi nhuận ròng ở mức khoảng 3%; đến quý I năm nay còn khoảng 2,8%, hiện tại giảm xuống khoảng 2,5%. Trong khi đó, tỷ lệ này tại Trung Quốc và Singapore lần lượt khoảng 3% và 3,5%.

Theo ông Lực, về dài hạn, cần giảm lãi suất một cách bền vững, thay vì chỉ dựa vào các biện pháp hành chính. Muốn như vậy, phải huy động đồng bộ nhiều giải pháp và các công cụ khác nhau.

Trong đó, Ngân hàng Nhà nước có thể cân nhắc sử dụng các công cụ như hoán đổi ngoại tệ (swap) hoặc mua ngoại tệ từ các ngân hàng thương mại để hỗ trợ thanh khoản cho thị trường, tùy theo diễn biến cung – cầu vốn và ngoại tệ.

Ngoài ra, ông Lực cho rằng việc đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, tháo gỡ các dự án tồn đọng để dòng tiền được khơi thông cũng là những giải pháp cần được tính đến. Bên cạnh đó, cần đẩy nhanh việc hoàn thuế giá trị gia tăng và các khoản hoàn thuế khác.

CHI LÃI TIỀN GỬI TẠI CÁC NGÂN HÀNG TMCP ĐẾN 30/9/2026 
NGÂN HÀNGCHI LÃI TIỀN GỬI (TRIỆU ĐỒNG)SO VỚI 30/9/2025 (%)
BIDV76.563.38036,20
VIETINBANK68.678.63147,81
VIETCOMBANK48.447.03049,06
VPBANK34.924.17268,51
MBBANK34.886.51099,42
SHB34.254.49545,79
HDBANK33.924.03579,33
SACOMBANK29.102.95244,42
ACB25.014.90848,08
TECHCOMBANK22.479.99170,72
LPBANK19.648.61645,14
VIB17.261.13842,05
NAM A BANK13.686.72370,44
TPBANK13.533.60671,82
SEABANK12.278.97458,21
PVCOMBANK9.470.78847,90
MSB9.146.04266,24
ABBANK8.563.06273
BAC A BANK8.049.14619,90
NCB7.605.66977,45
VIETBANK6.678.94329,10
VIETABANK6.016.25939,43
BVBANK4.622.93444,71
KIENLONG BANK4.283.86437,75
OCB3.325.31857,32
PGBANK2.731.04251
EXIMBANK2.482.46120
BAOVIET BANK1.393.58155,78
SAIGONBANK1.165.96622,14
TỔNG560.220.23652,70%


Nguồn bài viết

Chia sẻ bài báo