Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đến ngày 29/10 đạt hơn 1.000 tỷ USD, lần đầu vượt mốc này, theo Cục Hải quan.
Ngày 29/10, Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cho biết kim ngạch xuất khẩu từ đầu năm đạt khoảng 493 tỷ USD, tăng 27,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Nhập khẩu đạt gần 508 tỷ USD, tăng 37,6%.
Như vậy, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 1.001 tỷ USD, vượt quy mô cả năm 2025. Tuy nhiên, nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu khiến cán cân thương mại thâm hụt khoảng 14,02 tỷ USD.
Cục Hải quan dự kiến xuất khẩu cả năm tăng trên 25%, cao hơn mục tiêu 15-16% Chính phủ đề ra.
Kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam kể từ khi gia nhập WTO. Đồ họa: Phương Dung (AI hỗ trợ)
Mốc 1.000 tỷ USD được thiết lập sau gần hai thập niên Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Năm 2007, kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 100 tỷ USD, liên tục tăng và vượt 900 tỷ USD vào năm 2025.
Theo số liệu cập nhật của Cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm ngoái gần 930 tỷ USD, gấp 2,65 lần năm 2016. Trong giai đoạn 2016-2025, tổng trị giá hàng hóa giao thương đạt 6.120 tỷ USD, bình quân 612 tỷ USD mỗi năm.
Động lực tăng trưởng năm nay chủ yếu đến từ khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Đến 29/10, kim ngạch xuất nhập khẩu của khối này đạt khoảng 778 tỷ USD, tăng 37% so với cùng kỳ. Doanh nghiệp trong nước đạt khoảng 223 tỷ USD, tăng 16%.
Ba nhóm hàng có trị giá giao thương lớn nhất gồm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; điện thoại và linh kiện; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu các nhóm này đạt khoảng 532 tỷ USD, tăng 49%.
Về thị trường, Trung Quốc và Mỹ tiếp tục là hai đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Xuất khẩu sang nhiều thị trường có hiệp định thương mại tự do (FTA) tăng mạnh, như Mexico tăng 42,5%, Hàn Quốc 19,1%, Nhật Bản 18,6% và Canada 14,4%.
Việt Nam hiện có quan hệ thương mại với 237 nước và vùng lãnh thổ. Trong đó, 36 thị trường xuất khẩu và 31 thị trường nhập khẩu đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD.
Container hàng hóa tại cảng Cát Lái chiều 4/2. Ảnh: Thanh Tùng
Bộ Công Thương đang xây dựng dự thảo Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Theo đó, cơ quan này đặt mục tiêu xuất khẩu tăng bình quân 15-16% mỗi năm, nhập khẩu tăng 12-13% trong giai đoạn 2026-2030. Đến 2045, Việt Nam phấn đấu vào nhóm 10 nước có kim ngạch xuất – nhập khẩu lớn nhất thế giới.
Dự thảo hướng tới thặng dư thương mại bền vững, với tỷ lệ xuất siêu trên tổng kim ngạch xuất khẩu bình quân 3-6% giai đoạn 2026-2030, lên 7-10% vào năm 2045.
Để nâng vai trò của doanh nghiệp trong nước, Bộ đề xuất tăng tỷ trọng xuất khẩu của khu vực này lên khoảng 28-30% vào năm 2030 và 38-40% năm 2045. Tỷ trọng hàng chế biến hoặc đã tinh chế trong tổng xuất khẩu dự kiến đạt 89-90% vào năm 2030.
Đa dạng hóa thị trường cũng là một trọng tâm. Theo dự thảo, đến 2030, Việt Nam đặt mục tiêu không thị trường xuất khẩu nào chiếm quá 25% tổng kim ngạch, đồng thời không thị trường nhập khẩu nào vượt 35%. Tỷ trọng cộng gộp của ba thị trường hoặc khu vực xuất khẩu lớn nhất được định hướng xuống dưới 55%.
Với các thị trường mới như Nam Á, Trung Đông, châu Phi và Mỹ Latinh, tỷ trọng xuất khẩu được kỳ vọng đạt khoảng 10% vào năm 2030 và 15% năm 2045.
Trong quý IV, Bộ Công Thương xác định tập trung khai thác các hiệp định thương mại tự do (FTA), mở rộng thị trường và nâng năng lực tuân thủ cho doanh nghiệp. Các nội dung gồm cảnh báo sớm vụ việc phòng vệ thương mại, rào cản thuế quan, tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc và quy định xuất xứ.
Cơ quan này cũng định hướng thúc đẩy xuất khẩu chính ngạch, mở rộng các thỏa thuận, nghị định thư kiểm dịch nông sản, đầu tư hạ tầng logistics lạnh và chuẩn hóa vùng trồng, cơ sở đóng gói theo yêu cầu của từng thị trường.
Phương Dung