Chiếc bánh burrito 20 USD đã khiến phong trào MAGA chia làm hai phe, tranh luận quyết liệt về chi phí sinh hoạt và chính sách kinh tế của Mỹ.
“Một sinh viên TPUSA nói với tôi về chuyện giá cả rằng một chiếc burrito không thể có giá 20 USD”, Andrew Kolvet, người phát ngôn tổ chức thanh niên bảo thủ Turning Point USA (TPUSA), tuần trước viết trên mạng xã hội X, đề cập đến burrito, món ăn vốn được coi là “ngon, bổ, rẻ” ở Mỹ.
Đây là món ăn đặc trưng của Mexico với cơm, đỗ, thịt cùng các loại nhân khác bọc trong vỏ bánh tortilla, được nhiều người Mỹ ưa chuộng vì vừa ngon miệng, no lâu lại rẻ tiền. Kolvet cho rằng việc giá bánh burrito tăng lên 20 USD cho thấy “một thực tế được cảm nhận rất rõ là những thứ thiết yếu giờ đây đều quá đắt đỏ”.
Giá một chiếc burrito tại Washington hiện dao động từ 6,5 đến 13,5 USD, tùy theo thành phần nguyên liệu, nhưng chi phí có thể tăng lên 20-21 USD nếu đặt qua app giao hàng, do bị tính thêm phí vận chuyển.
Bài đăng của Kolvet nhanh chóng thu hút hơn 3 triệu lượt xem, châm ngòi cho cái mà chính ông gọi là “cuộc đại tranh luận burrito năm 2026”. Nỗi bức xúc tưởng như rất đỗi bình thường về giá cả này đã leo thang thành cuộc “nội chiến” trong phong trào Làm nước Mỹ Vĩ đại Trở lại (MAGA), theo kênh truyền hình cánh hữu Fox News.
Bánh burrito có nguồn gốc Mexico và được ưa chuộng tại Mỹ. Ảnh: AFP
Sau “ngòi nổ” của Kolvet, nhà báo Marc Thiessen, cựu cố vấn tổng thống thuộc đảng Cộng hòa, khiến mọi thứ nóng lên khi nhắm mũi dùi vào nam sinh viên đã đưa ra lời phàn nàn về giá bánh burrito.
Theo Thiessen, một chiếc burrito chỉ có giá 20 USD khi đặt qua ứng dụng giao hàng DoorDash “vì cậu quá lười đi bộ ra cửa hàng Chipotle hay Taco Bell”. Ông nói thêm rằng thời trẻ bản thân từng phải sống bằng mì gói và làm một lúc hai công việc để kiếm sống mà không than vãn hay kêu ca.
“Tôi không than ngắn thở dài về giá cả, mà chăm chỉ làm việc để mai sau có cuộc sống tốt hơn”, Thiessen viết.
Ben Shapiro, đồng sáng lập trang cánh hữu Daily Wire, cũng đồng tình. “Nếu bạn chi 20 USD cho một chiếc burrito mà bản thân lại không phải là người tự chủ tài chính, bạn đang sống sai cách rồi”, ông nói.
Bình luận viên chính trị phe bảo thủ Tomi Lahren lưu ý rằng dù mọi thứ ngày nay nhìn chung đắt đỏ hơn, nhiều bạn trẻ đang than phiền về giá cả “vẫn uống cà phê mỗi ngày”.
Phản pháo
Nhưng lập luận theo hướng đổ lỗi cho giới trẻ này nhanh chóng vấp phải phản ứng từ nhiều người nổi tiếng thuộc phong trào MAGA. Họ cho rằng Thiessen hay Shapiro đều đang đánh tráo khái niệm, phớt lờ nỗi lo của sinh viên về cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt đang lan rộng, thay vào đó lại chỉ trích “thói lười biếng” của giới trẻ.
“Dù bạn mua burrito ở cửa hàng hay đặt qua app thì giá của nó cũng đã đắt hơn so với một năm trước, và đó chính là vấn đề”, Doug Heye, chiến lược gia của đảng Cộng hòa, nhận định.
Tương tự suất ăn McDonald’s giá 16 USD từng gây phẫn nộ trên mạng dưới thời chính quyền ông Biden, cuộc tranh luận về bánh burrito lần này chạm đúng vào nỗi lo về khả năng chi trả, vấn đề đặc biệt nhạy cảm đối với giới trẻ, theo Rachel Lerman, nhà bình luận của Washington Post.
Một số người đang mua sắm tại siêu thị Lidl ở New York, Mỹ ngày 11/5. Ảnh: AFP
Nhiều người bảo thủ có chung nhận định rằng thực phẩm đang ngày càng đắt đỏ và cử tri đang rất căng thẳng về điều đó. Họ cảnh báo đảng Cộng hòa cần phải nghiêm túc chú ý nếu muốn giành chiến thắng trong kỳ bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.
“Những lời khuyên sinh viên nên trung thành với căng tin trong trường hay mua burrito đông lạnh về quay lò vi sóng đã đi sai hướng. Nếu giải pháp của cánh hữu đối với khủng hoảng chi phí sinh hoạt chỉ là bảo người dân ăn uống kham khổ hơn, chúng ta sẽ thất bại, và đó là cái giá xứng đáng”, Angela Morabito, phát ngôn viên của tổ chức thiên hữu Viện Bảo vệ Tự do, viết trên trang cá nhân.
Ngay cả Phó tổng thống JD Vance cũng tham gia cuộc tranh luận trên X, bày tỏ phản đối quan điểm của Thiessen, thậm chí mỉa mai ngoại hình mập mạp của ông này.
“Tôi khá ngạc nhiên khi nghe Marc nói vậy. Nếu ai từng gặp ông ấy ngoài đời thì đều thấy rõ một điều người đàn ông này chưa bao giờ bỏ lỡ một bữa burrito nào cả”, ông Vance nói. Phó tổng thống Mỹ sau đó thừa nhận lời châm chọc này hơi quá, nhưng ông sẽ không rút lại tuyên bố.
Cuộc đấu ngầm
Ryan Bourne, chuyên gia tại Viện Cato, cho rằng cuộc tranh luận này thực chất là cuộc đấu ngầm trong phong trào MAGA về cách xử lý hệ quả từ chiến sự Iran, vốn khiến giá dầu có thời điểm tăng vọt, đẩy lạm phát ở Mỹ hồi tháng 5 lên mức cao nhất trong vòng 3 năm qua, trước khi hạ nhiệt một chút.
Một bên cho rằng đảng Cộng hòa đang xao nhãng vấn đề chính và cần tập trung vào những mối quan tâm thiết thực như giá cả. Một bên muốn tiếp tục chiến dịch ở Iran và cho rằng người dân nên chấp nhận thực tế và thích ứng với khó khăn, thậm chí tự làm burrito ở nhà.
Tổng thống Donald Trump tại Phòng Bầu dục, Nhà Trắng, ngày 13/7. Ảnh: AFP
“Đây là một lập luận kinh tế sai lầm vì bỏ qua nguyên nhân gốc rễ của lạm phát. Về chính trị, cách lập luận này cũng khó thuyết phục, bởi người dân không muốn nghe rằng muốn tránh tác động của lạm phát thì phải chấp nhận chất lượng cuộc sống kém đi”, Bourne nói.
Mark Zandi, kinh tế trưởng của Moody’s Analytics, cho biết số người Mỹ lo lắng về chi phí sinh hoạt ngày càng tăng. Một cuộc thăm dò hồi tháng 5 cho thấy niềm tin của người Mỹ vào nền kinh tế xuống mức thấp nhất gần 4 năm. Từ tháng 1/2020, giá cả nói chung đã tăng hơn 28%, trong khi giá ăn ngoài, gồm cả nhà hàng, tăng gần 37%.
Điều này đặc biệt đúng với cử tri trẻ, những người phải đối mặt với thị trường việc làm khó khăn, cùng gánh nặng nợ thẻ tín dụng và khoản vay sinh viên. “Giới trẻ đang chịu áp lực tài chính rất lớn”, Zandi nói.
Phó tổng thống Vance trong năm qua đã thừa nhận lo ngại của người dân về chi phí sinh hoạt. Trong cuộc phỏng vấn với Fox News tuần trước, ông khẳng định chính quyền đang thực hiện các khoản đầu tư dài hạn nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của tầng lớp trung lưu.
“Chúng ta có thể hạ giá thành bằng cách chấm dứt chiến tranh tại Iran, để không tiếp tục đẩy chi phí yếu phẩm lên cao”, thượng nghị sĩ Dân chủ Elizabeth Warren nói với trang TMZ.
Bà thêm rằng những gì chính quyền Tổng thống Trump đang làm “đã đẩy giá cả tăng lên và điều đó được thể hiện ngay ở cuộc tranh luận về chiếc bánh burrito”.
Thanh Tâm (Theo Washington Post, Forbes, AFP)