Tàu ngầm Anh hùng Kim Kun-ok có thể khai hỏa tên lửa từ bệ thẳng đứng hoặc ống phóng lôi, mang lại “lợi thế chiến thuật đáng kể” cho Triều Tiên.
Triều Tiên ngày 14/10 tổ chức phóng thử tên lửa từ tàu ngầm Anh hùng Kim Kun-ok, số hiệu 841, ở vùng biển phía đông bán đảo. “Hoạt động nhằm đánh giá mức độ sẵn sàng của hệ thống tác chiến dưới nước, năng lực thực hiện nhiệm vụ và chứng minh độ tin cậy của khả năng răn đe của hải quân Triều Tiên”, hãng thông tấn trung ương KCNA cho hay.
Đây là lần đầu Triều Tiên công bố hoạt động trên biển của tàu ngầm Anh hùng Kim Kun-ok kể từ khi chiến hạm hạ thủy tháng 9/2023. Bình Nhưỡng khi đó gọi đây là “tàu ngầm tấn công hạt nhân chiến thuật”, cho biết con tàu là thành phần chủ chốt trong lực lượng hải quân với vũ khí hạt nhân trong tương lai.
Tàu ngầm Anh hùng Kim Kun-ok hoạt động trên biển trong ảnh công bố ngày 14/10. Ảnh: KCNA
Giới chuyên gia phương Tây nhận định Anh hùng Kim Kun-ok là phiên bản cải tiến sâu của tàu ngầm diesel – điện Đề án 633, được NATO gọi là lớp Romeo, do Liên Xô chế tạo từ cuối thập niên 1950, thay vì là phiên bản kế tiếp của tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo lớp Gorae do Bình Nhưỡng tự phát triển.
“Cấu trúc tàu ngầm Romeo trên chiếc 841 được thay đổi toàn diện đến mức nó gần như là tàu ngầm mới hoàn toàn, trong đó nổi bật là cụm bệ phóng thẳng đứng (VLS) dành cho tên lửa được đặt trong khoang tích hợp vào tháp chỉ huy. Mũi tàu thu ngắn và thay đổi hình dáng, trong khi cánh lái chuyển từ mũi lên tháp chỉ huy”, H.I. Sutton, chuyên gia tác chiến tàu ngầm Mỹ, nhận xét.
“Đề án 633 nguyên bản ra đời từ thời Chiến tranh Lạnh, không được thiết kế để mang tên lửa và đã trở nên lỗi thời. Tàu ngầm có VLS sẽ mang được những loại tên lửa có kích thước lớn, khai hỏa nhiều và nhanh hơn so với chiến hạm chỉ có ống phóng ngư lôi”, biên tập viên Thomas Newdick của chuyên trang quân sự War Zone lưu ý.
Cụm VLS của Anh hùng Kim Kun-ok gồm 4 ống lớn phía trước và 6 ống nhỏ hơn phía sau, cho thấy chúng sẽ mang những loại tên lửa khác nhau.
Phương án VLS tích hợp tháp chỉ huy cũng cho phép tàu ngầm mang được những loại tên lửa đạn đạo và hành trình có chiều dài lớn hơn đường kính khung thân. Tuy nhiên, khoang chứa sẽ có sức cản lớn, hạn chế khả năng cơ động và tăng độ ồn của tàu ngầm, khiến nó dễ bị đối phương phát hiện hơn.
Hình ảnh được công bố ngày 15/10 cho thấy một tên lửa phóng lên khỏi mặt biển theo phương thẳng đứng, trong khi quả thứ hai rời mặt nước với góc khoảng 45 độ. Các quả đạn đều bay ở độ cao nhỏ để tiếp cận mục tiêu, nhưng Triều Tiên không tiết lộ các thông số như quãng đường và thời gian bay của chúng.
Điều này cho thấy tàu ngầm Anh hùng Kim Kun-ok đã khai hỏa tên lửa qua ống phóng lôi và bệ VLS trong cuộc thử nghiệm. Hong Min, chuyên gia từ Viện Thống nhất Quốc gia Hàn Quốc, cho rằng khả năng phóng tên lửa với hai phương thức khác nhau sẽ mang lại “lợi thế chiến thuật đáng kể” cho tàu ngầm Triều Tiên.
Cơ cấu VLS cho phép khai hỏa tên lửa về mọi hướng xung quanh, không cần quay bệ phóng hay đổi hướng tàu như phương thức phóng nghiêng. Tốc độ khai hỏa của VLS trên tàu ngầm cũng nhanh hơn nhiều so với dùng ống phóng lôi, do không mất thời gian đưa tên lửa vào ống sau mỗi phát bắn.
Biện pháp phóng nghiêng có lợi thế về tầm bắn tối thiểu, do quả đạn có thể lao thẳng về hướng mục tiêu ở khoảng cách gần, thay vì phóng lên cao rồi bổ nhào xuống độ cao hành trình như VLS. Với tàu ngầm diesel-điện, kho vũ khí cho ống phóng lôi có thể chứa nhiều tên lửa hơn so với VLS, kéo dài thời gian tác chiến và không đòi hỏi tàu về cảng nạp đạn sau khi phóng hết cơ số chiến đấu.
Một số chuyên gia quân sự phương Tây từng cho rằng Anh hùng Kim Kun-ok không tham gia thử nghiệm ngày 14/10, mà Triều Tiên đã sử dụng các bệ phóng dưới nước như khi phóng thử tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) dòng Pukguksong. Tuy nhiên, Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc sau đó xác nhận một tàu ngầm của Triều Tiên đã khai hỏa tên lửa.
Shin Jong-woo, chuyên gia thuộc Diễn đàn An ninh – Quốc phòng Hàn Quốc, nhận định vụ phóng ngày 14/10 cho thấy Triều Tiên có thể đã giải quyết được vấn đề kỹ thuật, cũng như sẽ thử SLBM trước khi đưa tàu ngầm Anh hùng Kim Kun-ok vào biên chế.
“Điều này cho thấy Triều Tiên đã bắt đầu kiểm chứng hệ thống vũ khí trên tàu ngầm để chuẩn bị triển khai thực tế. Ít nhất có thể khẳng định rằng Anh hùng Kim Kun-ok đã hoạt động trên biển, tình báo Mỹ và Hàn Quốc chắc chắn nắm rõ mọi di chuyển của nó”, Newdick nói.
Newdick cho rằng điểm yếu của Anh hùng Kim Kun-ok là hệ thống động cơ diesel-điện “đã rất lạc hậu”, dẫn đến hạn chế đáng kể về tầm hoạt động, độ ồn và các thông số vận hành khác. “Các chiến hạm như Anh hùng Kim Kun-ok dễ bị theo dõi ngay khi rời cảng, đặc biệt khi xét đến năng lực tác chiến chống ngầm tinh vi mà Hàn Quốc đang sở hữu”, chuyên gia Mỹ nói.
Tàu ngầm Anh hùng Kim Kun-ok trong lễ hạ thủy tháng 9/2023. Ảnh: KCNA
Trang bị các loại tên lửa hành trình tầm xa và SLBM có thể là một trong những giải pháp để chiến hạm Triều Tiên khắc phục nhược điểm này, cho phép tung đòn trả đũa hoặc phủ đầu nhằm vào mục tiêu từ khoảng cách hàng nghìn km, không cần mạo hiểm áp sát khu vực có lực lượng săn ngầm đối phương.
Tàu ngầm có khả năng phóng tên lửa tầm xa từ những vị trí khó đoán cũng đặt ra nhiều thách thức cho công tác hoạch định phòng thủ, ngay cả khi thiết kế nguyên bản của chúng bị coi là lạc hậu.
“Ngay cả một tàu ngầm diesel – điện kiểu cũ, có độ ồn tương đối cao cũng sẽ đòi hỏi các cường quốc như Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản phải triển khai nhiều nguồn lực quý giá để liên tục theo dõi vị trí của nó”, Tyler Rogoway, biên tập viên của War Zone, cảnh báo.
Nguyễn Tiến (Theo War Zone, KCNA, AP, Naval News)