Meta AI bị chỉ trích vì ‘đào lại’ dữ liệu người dùng đã xóa

Kalie Robins, một người dùng Facebook ở Utah (Mỹ), cho biết “vô cùng kinh hãi” khi Meta AI thu thập nhiều thông tin cũ sau khi cô đăng một video ngắn.

Theo nội dung chia sẻ trên Instagram tuần trước, Robins đăng một video “vô hại” ghi lại cảnh cô hát trong xe cùng con gái lên Facebook. Tuy nhiên, Meta AI – công cụ tìm kiếm kết hợp trí tuệ nhân tạo của Meta – bắt đầu với câu hỏi gợi ý: “Ai là hành khách nhí phía sau?”.

“Tại sao phải đưa ra câu hỏi như vậy về một người chưa đủ tuổi vị thành niên?”, Robins đặt nghi vấn. Video hiện nhận hơn 342.000 lượt thích cùng gần 18.000 bình luận.

Bấm vào câu hỏi, Robins ngạc nhiên khi Meta AI bắt đầu cung cấp thông tin về con gái Kalie Robins. Cô nhận ra dữ liệu được lấy và tổng hợp từ các bài viết trên Facebook và Instagram nhiều năm trước, gồm tên, ngày sinh, hình ảnh và video liên quan.

Trong số các thông tin có một ảnh chụp Kalie lúc mới sinh, cùng một ảnh khác mà cô khẳng định đã xóa. “Tôi xóa ảnh nhiều năm trước rồi. Tôi không rõ cách thức hoạt động của Facebook, nhưng chắc chắn chúng không còn nằm trên trang cá nhân nhiều năm qua”, Robins nói.

Sau đó, Meta AI thậm chí đề xuất cho Robins câu hỏi “những đứa trẻ đang sống ở đâu”, và khi bấm vào, AI rà soát các bài đăng cũ và mới, thông báo “Đang xác định vị trí của Kalie Robins”.

“Trên video đăng Facebook không có thông tin địa điểm. Tôi cũng không yêu cầu mạng xã hội tạo hồ sơ về gia đình mình. Tôi chỉ đăng một video quay cảnh hát trong xe cùng con, nhưng AI đã đi quá xa”, Robins tiếp tục. “Nó đã tự ý tổng hợp dữ liệu của con tôi”.

Một số ảnh chụp màn hình Robins chia sẻ với Futurism cho thấy Meta AI còn hiển thị tuổi của hai con gái. Thông tin chủ yếu đến từ những bài đăng chúc mừng sinh nhật, thông báo sinh con của gia đình cùng chi tiết về cân nặng lúc sinh của một trong hai bé. AI cũng liệt kê sở thích của hai con gái, hay suy đoán chúng có thể đang học lớp nào dựa trên độ tuổi.

“Mọi chuyện cứ tiếp diễn, và cảm giác khó chịu trong tôi ngày một lớn”, Robins nói. “Tôi cảm thấy sợ hãi”.

Đại diện Meta thừa nhận AI của công ty “không đạt được mục tiêu” khi đề xuất những câu hỏi như vậy cho Robins, thêm rằng AI có thể tìm kiếm nội dung của chính người dùng và những thứ công khai trên web nhằm “giúp mọi người có thêm thông tin về các chủ đề hoặc bài đăng mà họ quan tâm”.

“Nhưng chúng tôi đã mắc sai lầm, vì tính năng này lẽ ra không bao giờ nên đặt ra những câu hỏi như vậy đối với người dùng. Chúng tôi đã khắc phục vấn đề đó”, đại diện Meta cho biết.

Thực tế, đầu năm ngoái, công ty tuyên bố dùng nội dung người dùng công khai trên các nền tảng Facebook, Instagram, WhatsApp, Threads… như bài đăng, bình luận của người trên 18 tuổi, cùng thông tin họ đã trao đổi với Meta AI.

Theo Gizmodo, công ty của Mark Zuckerberg đang khai thác dữ liệu của hầu hết người dùng trên thế giới để huấn luyện AI. Một số điều tra cho thấy chúng có thể được thu thập trong các bài đăng từ năm 2007 đến nay. “Chúng tôi sử dụng bài đăng và bình luận công khai trên Facebook và Instagram để đào tạo mô hình AI”, Meta thông báo vào năm 2024.

Những gì Robins chia sẻ diễn ra trong bối cảnh Meta vừa đồng ý trả 18 tỷ USD để giải quyết khiếu nại từ 29 bang Mỹ liên quan đến sự an toàn của trẻ em trên Facebook, Instagram cuối tháng 8. Ngoài khoản bồi thường kỷ lục, công ty cũng thay đổi chính sách bằng cách siết thời gian dùng mạng xã hội của thanh thiếu niên xuống hai tiếng mỗi ngày, đồng thời việc sử dụng cũng bị chặn hoàn toàn từ nửa đêm đến 6h hôm sau nếu không có sự đồng ý của phụ huynh. Thỏa thuận sẽ được triển khai trong ít nhất một thập kỷ.

Theo một số chuyên gia, cuộc dàn xếp cũng làm dấy lên mối lo ngại dai dẳng về các biện pháp xác minh độ tuổi nhằm bảo vệ trẻ em trực tuyến, nhưng trên thực tế lại tạo ra những rủi ro mới về quyền riêng tư cho cả trẻ em và người lớn. New York Post dự đoán có thể còn nhiều cuộc kiện tụng nhắm vào Meta thời gian tới liên quan đến vấn đề trẻ vị thành niên dùng các nền tảng của công ty này.

Bảo Lâm tổng hợp

Nguồn bài viết