Meta chi 18 tỷ USD dàn xếp vụ kiện ‘nghìn tỷ’

Meta đồng ý trả 18 tỷ USD để giải quyết khiếu nại từ 29 bang Mỹ liên quan đến sự an toàn của trẻ em trên Facebook, Instagram.

Theo thỏa thuận công bố ngày 26/8 tại tòa án liên bang ở Oakland, California, Meta chấp thuận thực hiện các khoản thanh toán 16,7 tỷ USD cho 47 bang, cùng phần còn lại cho đặc khu Columbia và một số vùng lãnh thổ của Mỹ.

Tuy nhiên, hãng cho biết việc chi trả còn dựa trên động thái của mạng xã hội đối thủ. Cụ thể, công ty “đảm bảo” thanh toán 12,7 tỷ USD, còn hơn 5 tỷ USD tùy thuộc việc Snapchat, TikTok, YouTube có áp dụng biện pháp bảo vệ tương tự đối với trẻ em hay không. Những công ty này chưa đưa ra bình luận.

Ngoài 18 tỷ USD, công ty phải trả thêm 459 triệu USD để giải quyết khiếu nại về quyền riêng tư liên quan vụ bê bối Cambridge Analytica cách đây gần một thập kỷ.

Vụ kiện bắt đầu tháng 10/2023 với liên minh gồm 42 tổng chưởng lý, nhưng sau quá trình tố tụng còn lại 29. Nguyên đơn cáo buộc công ty của Mark Zuckerberg đã thiết kế Facebook và Instagram theo hướng gây nghiện đối với trẻ em, nói dối công chúng về rủi ro sức khỏe để thu về lợi nhuận khổng lồ. Meta tự ước tính phải bồi thường tới 1.400 tỷ USD trong trường hợp thua kiện, gần bằng toàn bộ giá trị vốn hóa thị trường của công ty. NYPost gọi đây là “phiên tòa nghìn tỷ USD” nếu Meta bị xử thua.

Ngoài khoản bồi thường kỷ lục, Meta cũng thay đổi chính sách bằng cách siết thời gian dùng Facebook và Instagram của thanh thiếu niên xuống hai tiếng mỗi ngày. Việc sử dụng cũng bị chặn hoàn toàn từ nửa đêm đến 6h hôm sau nếu không có sự đồng ý của phụ huynh. Meta cũng vô hiệu hóa hầu hết thông báo đẩy cho người dùng tuổi teen trong giờ học (8-15h), tăng biện pháp để ngăn trẻ truy cập nội dung giới hạn độ tuổi.

Thỏa thuận, bao gồm chi trả tiền bồi thường, sẽ được triển khai trong ít nhất một thập kỷ. Điều khoản không yêu cầu Meta từ bỏ các đề xuất cá nhân hóa hoặc quảng cáo nhắm mục tiêu.

Với việc hầu hết bang đồng ý dàn xếp, vụ kiện đã kết thúc thay vì kéo dài 6 tuần như dự kiến. Công ty của Mark Zuckerberg phủ nhận mọi hành vi sai trái, không đồng ý với cáo buộc nào. Tổng tiền bồi thường tương đương 3-4 tháng lợi nhuận và một tháng doanh thu của Meta.

Thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers đã phê duyệt thỏa thuận, gọi đây là “một bước tiến tốt”. CNBC cho biết cổ phiếu Meta tăng 4,1% sau khi việc dàn xếp được công bố.

“Mục tiêu của vụ kiện là bảo vệ con cái chúng ta”, Phil Weiser, Tổng chưởng lý bang Colorado, nói với truyền thông. “Việc bồi thường rất có ý nghĩa, vượt xa bất kỳ tòa án nào đã ra phán quyết hoặc có khả năng sẽ ra phán quyết”.

Jessica Nall, luật sư chuyên về kiện tụng công nghệ tại Withers (Mỹ), nói với TechCrunch rằng thỏa thuận “mang lại cho các tổng chưởng lý điều họ muốn”. Tuy nhiên, ông lưu ý tác động thực tế về mặt tiền bạc của thỏa thuận nhỏ hơn so với con số được công bố.

“Việc các khoản tiền sẽ được trả trong hơn 10 năm làm giảm bớt tác động tài chính của con số khổng lồ đó, đặc biệt khi so với doanh thu hàng năm của Meta”, Nall nói. “Chúng ta đang bàn về một trong những công ty công nghệ có doanh thu hàng năm lớn hơn GDP của hầu hết quốc gia châu Âu”.

Nhà phân tích Minda Smiley của Emarketer cũng cho rằng đây là “chiến thắng với Meta”. “Thỏa thuận rất quan trọng, không chỉ vì số tiền bồi thường mà còn vì nó cho thấy Meta hiểu các lập luận của họ không được đón nhận tốt tại tòa án”, bà nói với Business Insider. “Tuy nhiên, những thay đổi Meta sẽ thực hiện với người dùng dưới 18 tuổi không quá quyết liệt. Nhiều trong đó chỉ là tùy chọn và chắc chắn sẽ bị chỉ trích rằng chúng chưa đủ”.

Cuộc dàn xếp cũng làm dấy lên mối lo ngại dai dẳng về các biện pháp xác minh độ tuổi nhằm bảo vệ trẻ em trực tuyến, nhưng trên thực tế lại có thể tạo ra những rủi ro mới về quyền riêng tư cho cả trẻ em và người lớn.

“Đây là trường hợp điển hình của cuộc tranh luận xoay quanh ưu tiên an toàn hay quyền riêng tư hơn”, GS.TS Alexis Ingber của Đại học Syracuse nói. “Nếu chúng ta muốn giữ an toàn cho trẻ trên các nền tảng Meta, việc xác minh độ tuổi cần nghiêm ngặt. Nhưng điều này làm giảm quyền riêng tư dữ liệu và làm phát sinh những lo ngại mới”.

Bảo Lâm tổng hợp

Nguồn bài viết