Trong MV mới, Đen viết: “Anh mong giữ cho mình bất biến trong một thế giới quá nhiều biến động” – Ảnh: FBNV
Tới trưa 4-8, MV mới của Đen chỉ thu về 377.000 lượt view sau gần hai ngày phát hành. Đây là một số liệu khá khiêm tốn, nếu so sánh với các sản phẩm âm nhạc bùng nổ trước đó của rapper này.
Tuy nhiên có phải Đen đã qua thời hoàng kim? Nếu nhìn lại hành trình từ một “công nhân vệ sinh” đến vị thế rapper quốc dân, và chuỗi sản phẩm âm nhạc gần đây, câu trả lời có lẽ không nằm ở hai từ “hết thời”.
Đen không còn là cái tên “càn quét”
Có một giai đoạn, Đen là bảo chứng cho Top 1 Trending YouTube. Mỗi sản phẩm anh ra mắt, từ Bài này chill phết, Hai triệu năm, Trốn tìm cho đến Nấu ăn cho em…, đều nhanh chóng viral trên mạng.
Chẳng hạn MV Mang tiền về cho mẹ lọt Top Trending Music sau hơn 1 tiếng phát hành, giành 1 triệu view cũng như Top 3 Trending Music sau 3 tiếng. Và chỉ sau 6 tiếng ra mắt, MV đạt Top 1 Trending Music của YouTube Việt Nam. Đồng thời tạo nên một hiện tượng văn hóa đại chúng khi câu rap “Mang tiền về cho mẹ / Đừng mang ưu phiền về cho mẹ” phủ sóng mạng xã hội, báo chí và các chiến dịch truyền thông cuối năm.
Hay một sản phẩm khác, MV Trốn tìm đạt Top 2 Trending và hơn 11 triệu view sau 3 ngày phát hành.
Kể cả Nấu ăn cho em dẫu không áp đảo về lượt view như hai sản phẩm nói trên nhưng cũng Top 1 Trending YouTube Việt Nam sau 4 ngày phát hành với hơn 4,5 triệu lượt view. Đáng nói, ca khúc này bùng nổ truyền thông ở khía cạnh xã hội và giá trị nhân văn, tạo nên hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, kích hoạt hàng loạt chiến dịch thiện nguyện và nuôi cơm trẻ em vùng cao.
Nếu xét chỉ số thương mại, sức ảnh hưởng xã hội và tần suất tạo bùng nổ truyền thông, giai đoạn hot nhất của Đen khoảng từ năm 2018 – 2023.
Đây là thời gian rapper này bước từ vị thế một ngôi sao underground sang rapper quốc dân phủ sóng maintream, nắm giữ kỷ lục nghệ sĩ có nhiều MV đạt Top 1 Trending YouTube nhất lịch sử V-pop (15 MV).
Trong đó giai đoạn cuối 2018 – 2019, anh có loạt hit được khán giả yêu thích: Anh đếch cần gì nhiều ngoài em, Bài này chill phết, Hai triệu năm, Lối nhỏ... Cuối năm 2019, Show của Đen tại TP.HCM phải dời lịch bán vé tận hai lần vì lượng người truy cập website mua vé quá đông, gây quá tải với hệ thống.
Đen viết: “Mùa hè 26, một cái tên vô định. Tôi chẳng có ý định gì với bài hát này” – Ảnh: FBNV
Ở giai đoạn kế tiếp, dù thị trường ảnh hưởng bởi đại dịch, các sản phẩm của Đen vẫn tạo cơn sốt khổng lồ: Một triệu like, Trời hôm nay nhiều mây cực, Đi về nhà, Cho mình em, Trốn tìm…
Thế nhưng với những sản phẩm một, hai năm trở lại, mới nhất là Mùa hè 26 phát hành trong một bầu không khí tĩnh lặng hơn hẳn. Đen không rầm rộ chiến dịch truyền thông, không có những cú bắt tay chấn động, bài hát mới cũng không quá tràn ngập các trang mạng.
Nếu dùng thước đo công nghiệp – nơi thành công của một sản phẩm âm nhạc được định nghĩa bằng tốc độ cán mốc triệu view, chuỗi ngày trụ Top 1 Trending, lượng video sáng tạo trên TikTok hay độ bùng nổ thảo luận mạng xã hội – thì Đen ở thời điểm hiện tại không còn là một cái tên càn quét như giai đoạn trước đó.
Tối 2-8, Đen bất ngờ phát hành MV Mùa hè 26 mà gần như không có bất kỳ chiến dịch quảng bá rầm rộ nào
Đen “đã không còn cái nhu cầu cần phải chứng tỏ“
Trước đây, nhạc của Đen là một “bầu tâm sự” của cái tôi cao ngạo và nỗi lòng người trẻ như mệt mỏi chốn công sở, áp lực tiền bạc, khát khao “bỏ phố về quê”… thì giờ đây, Đen bước vào giai đoạn riêng tư, giản lược và nhiều chiêm nghiệm hơn.
Mùa hè 26 như “một tách trà mát” giữa mùa hè, là đặc quyền của một nghệ sĩ đã đủ trải nghiệm và muốn làm âm nhạc theo nhịp điệu của riêng mình.
Đen ngày càng giản dị hơn, chiêm nghiệm hơn – Ảnh: FBNV
Ở một mặt nào đó, Mùa hè 26 cùng với những sản phẩm gần đây như Việc lớn, Lãng đãng, cho thấy Đen ngày càng tối giản, chân thành, thú vị, thật hơn và cũng kiêu hãnh hơn.
Đồng thời đánh dấu một bước chuyển mình rõ ràng và chủ động trong tư duy nghệ thuật lẫn định vị cá nhân của chính nghệ sĩ.
Trong Lãng đãng, Đen viết: “Đã không còn cái nhu cầu cần phải chứng tỏ/ Cái tôi đá tảng cũng đã từ lâu được bứng bỏ/ Phải mất rất nhiều thời gian mới nhận ra mình đúng nhỏ/ Đi một ngày đàng không một sàng thì cũng đầy thúng nhỏ”.
Ở Mùa hè 26, rapper viết: “Anh mong giữ cho mình bất biến trong một thế giới quá nhiều biến động”.
Đen chấp nhận những khoảng lặng, những phút giây chông chênh mà không cần phải đi tìm lời giải hay sự vỗ về từ bên ngoài. Mùa hè 26 vì thế hoài niệm hơn, quay về bên trong hơn, được phủ bằng màu sắc của MV như màu máy phim xưa.
Thay vì những cú “punchline” sắc lẹm dễ viral, kết hợp với một số nghệ sĩ nhạc pop để tạo điểm nhấn đại chúng, âm nhạc của 8X ngày càng mộc mạc hơn, giản dị hơn. Như cách một ngày giữa mùa hè, anh thình lình tung ra Mùa hè 26 và fan của anh kháo nhau “anh nhà vừa ra MV mới kìa!”.
Đen của các “đồng âm” như một người đang đi và trải nghiệm hết tuổi trẻ của mình. Có khi đó chỉ là những ngày ngồi bên dòng sông, chạy giữa đồng cỏ rộng, ngồi dưới ánh nắng mùa hè, coi đó như hành trình “trở về gần hơn với chính mình”.
Ở đó bầu trời như mặt biển bị lật ngược, ánh nắng như ngôn ngữ của vũ trụ và kết lại bằng lời mời khán giả “ngồi im và nghe bài này”.
Nghệ sĩ đã qua thời kỳ phải thu hút khán giả vãng lai bằng sự tò mò. Anh sở hữu một lượng người nghe đủ sâu, những người không nghe Đen vì anh đang “trend”, mà nghe vì họ tìm thấy sự đồng điệu lâu dài.
Đen không còn là cái tên càn quét như trước nhưng không có nghĩa Đen hết thời.
