Nhằm ngăn hàng tỷ bữa ăn bị lãng phí mỗi năm, các tiểu bang Mỹ bắt đầu chuẩn hóa 50 loại nhãn hạn sử dụng vốn đang khiến người tiêu dùng hiểu lầm.
Nhiều người có thói quen kiểm tra tủ lạnh và vứt bỏ hộp sữa hay sữa chua ngay khi thấy đã quá hạn ghi trên bao bì. Tuy nhiên, theo Rachel Zemser, nhà khoa học thực phẩm ở khu vực Vịnh San Francisco, mốc thời gian này chủ yếu dùng để ước tính thời điểm thực phẩm đạt chất lượng và độ tươi ngon tốt nhất, chứ không phải thời hạn an toàn tuyệt đối. Do đó, nhiều loại thực phẩm quá hạn ghi trên bao bì vẫn an toàn khi sử dụng.
Cùng quan điểm, Giáo sư an toàn thực phẩm Donald Schaffner (Đại học Rutgers) cho rằng các mốc ngày tháng này chủ yếu phục vụ việc kiểm soát tồn kho nội bộ của nhà sản xuất và bán lẻ, thay vì cảnh báo về độ an toàn.
Theo nghiên cứu của Đại học Y tế Công cộng Johns Hopkins Bloomberg năm 2019, hơn 80% người Mỹ thải bỏ thực phẩm gần hết hạn sử dụng ghi trên bao bì. Việc bỏ đồ ăn còn sử dụng được gây lãng phí và ô nhiễm môi trường. Bởi lẽ, thực phẩm khi bị thải bỏ sẽ phân hủy và thải ra khí methane, loại khí siêu ô nhiễm làm nóng hành tinh gấp 80 lần CO2.
Số liệu từ Bộ Nông nghiệp Mỹ cho thấy trung bình mỗi người dân nước này thải 99 kg rác thực phẩm trong năm 2010. Cơ quan này đặt mục tiêu cắt giảm 50% lượng rác thải thực phẩm vào năm 2030. Riêng tại California, người dân vứt bỏ 2,5 tỷ bữa ăn còn nguyên vẹn vào thùng rác, khiến rác hữu cơ chiếm một nửa tổng lượng rác thải của bang.
Sửa nhãn “hạn sử dụng” là một trong những biện pháp được nhiều chuyên gia và nhà hoạch định chính sách khuyến nghị. Mỹ hiện có khoảng 50 nhãn quy ước về hạn sử dụng, ví dụ “hạn sử dụng tốt nhất” (Best by/Best before), “hạn thưởng thức” (Enjoy by), “hạn bán” (Sell by)… khiến người dùng nhầm lẫn.
California là bang đầu tiên yêu cầu thống nhất cách ghi hạn sử dụng trên thực phẩm. Từ ngày 1/7, các nhà sản xuất và nhà bán lẻ tại bang này chỉ được sử dụng hai loại nhãn “Best if used by” (hết hạn chất lượng) – dùng để chỉ thời điểm thực phẩm đạt chất lượng và hương vị tốt nhất. Nhãn “Use by” (hết hạn an toàn) được dùng để đánh dấu thời điểm thực phẩm không còn an toàn tiêu thụ. Trong khi đó, nhãn “Sell by” chỉ được phép sử dụng trong nội bộ, phục vụ việc quản lý hàng tồn kho.
Sản phẩm ngoại lệ duy nhất được ghi “hạn sử dụng” là sữa công thức cho trẻ sơ sinh. Chuyên gia khuyến cáo không sử dụng sữa quá hạn cho trẻ em vì hàm lượng dưỡng chất sẽ giảm dần theo thời gian.
Chính sách chuẩn hóa nhãn hạn sử dụng tương tự cũng đang được các nhà hoạch định chính sách bang New York soạn thảo và chờ Thống đốc ký duyệt.
Người mua tại một siêu thị ở Lenexa, Kansas (Mỹ) tháng 1/2026. Ảnh: AFP
Thực tế, các chuyên gia về an toàn thực phẩm khẳng định một số loại thực phẩm hết “hạn sử dụng” nhiều năm vẫn có thể dùng được, ví dụ thực phẩm đóng hộp chưa mở như đậu, cà chua, trái cây, rau củ và bất kỳ thực phẩm đóng gói dạng lỏng, có thể bảo quản ở nhiệt độ phòng. Tương tự, sữa đậu nành, sữa hạnh nhân, hoặc thực phẩm được xử lý nhiệt, đựng trong hộp kín mà không cần giữ lạnh, cũng dùng được khi hết hạn trên nhãn.
Thực phẩm khô, như bánh quy, bánh cracker và ngũ cốc cũng có thời hạn sử dụng lâu dài, bởi độ ẩm thấp trong hộp ngăn vi khuẩn sinh sôi.
Tuy nhiên, họ khuyến nghị người dùng thận trọng với thịt bò, gà hoặc cá – những loại thực phẩm có thể bị hỏng dù bảo quản lạnh. Các loại thịt, cá nên được bọc kín trong túi, hộp và đông lạnh trước “hạn sử dụng” để dùng lâu dài. Bên cạnh đó, người dùng chỉ nên mua lượng thực phẩm vừa đủ và cần kiểm tra kho đồ khô, tủ lạnh thường xuyên.
Bảo Bảo (theo AP)