Lễ hội Thiết kế sáng tạo 2026 lần đầu tiên tổ chức chương trình lưu trú sáng tác quốc tế, quy tụ gần 100 nghệ sĩ từ 21 quốc gia đến Hà Nội để trực tiếp làm việc cùng các nghệ nhân và cộng đồng địa phương.
Từ ngày 13-28/11/2026, Hà Nội tổ chức chuỗi 16 ngày cao điểm của Lễ hội Thiết kế sáng tạo 2026 – Thăng Long Kẻ Nghệ với chủ đề Kinh tế Sáng tạo.
Với thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản”, lễ hội năm nay đặt mục tiêu chuyển hóa các giá trị văn hóa, di sản, tri thức và năng lực sáng tạo thành những tài sản có khả năng phát triển lâu dài, tạo sinh kế và đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng bền vững của Thủ đô.
Biến di sản thành tài sản
Phát biểu tại cuộc họp báo ngày 6/11, bà Lê Thị Ánh Mai – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội – nhấn mạnh định hướng của thành phố trong việc chuyển dịch trọng tâm từ việc đơn thuần “tổ chức một sự kiện lễ hội” sang “xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị”. Lễ hội không chỉ dừng lại ở các chương trình diễn ra trong 16 ngày mà là kết quả của một quá trình chuẩn bị, kết nối và đồng kiến tạo bền bỉ xuyên suốt cả năm. Qua đó, Hà Nội tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong của thành phố đầu tiên tại Việt Nam gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO, đồng thời mở rộng không gian giao lưu, đối thoại bình đẳng và lan tỏa sức sáng tạo Việt Nam ra thế giới.
Đánh giá về tầm vóc của sự kiện trong bối cảnh phát triển mới của đất nước, kiến trúc sư Phan Đăng Sơn cho rằng ngành kiến trúc cùng với các ngành văn hóa nghệ thuật và khoa học công nghệ đang đứng trước 3 bước chuyển dịch lớn. Đó là sự chuyển đổi từ việc xây dựng công trình đơn lẻ sang kiến tạo hệ sinh thái lấy giá trị cộng đồng làm thước đo, từ bảo tồn tĩnh sang tái sinh di sản để biến các công trình cũ hay làng nghề thành những “nhà máy sáng tạo” và từ tiếp nhận thụ động sang đối thoại bình đẳng với quốc tế thông qua những sản phẩm văn hóa giàu tri thức bản địa.
Cùng chung quan điểm, bà Phạm Thị Thanh Hường – Trưởng Ban Văn hóa, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam – khẳng định lễ hội chính là nền tảng quan trọng tôn vinh sự kết nối giữa di sản phong phú, tinh hoa nghề truyền thống và sức sáng tạo đương đại, giúp đưa văn hóa đóng góp thiết thực vào một tương lai đô thị bao trùm và bền vững.
Nhiều kỷ lục và điểm mới chưa từng có
Mùa lễ hội năm 2026 ghi dấu nhiều kỷ lục và điểm mới chưa từng có. Lần đầu tiên, sự kiện tổ chức chương trình lưu trú sáng tác quốc tế, quy tụ gần 100 nghệ sĩ từ 21 quốc gia đến Hà Nội để trực tiếp làm việc cùng các nghệ nhân và cộng đồng địa phương.
Thay vì tổ chức phân tán, 150 hoạt động của lễ hội được quy hoạch bài bản theo 5 cụm không gian chính gồm Quảng trường Sáng tạo (khu vực hồ Hoàn Kiếm), chợ Đồng Xuân, hệ thống Đình và di tích phố cổ, Công viên Thống Nhất cùng hệ thống rạp hát – sân khấu cộng đồng. Điểm đặc trưng của từng cụm được xâu chuỗi logic để kể lại mạch câu chuyện văn hóa “Thị – Phố – Nghề” của đất Thăng Long.
Một thử nghiệm mang tính đột phá của mùa giải năm nay là việc đưa nghệ thuật đương đại vào không gian thương mại đang hoạt động tại chợ Đồng Xuân qua triển lãm đa giác quan Chạm Đồng Xuân do giám tuyển Nguyễn Anh Tuấn thực hiện. Việc đưa các tiểu thương trở thành một phần của quá trình sáng tạo sẽ làm cơ sở thực tiễn quan trọng cho Đề án Trung tâm kinh tế sáng tạo Đồng Xuân.
Bên cạnh đó, mạng lưới 12 đình, hội quán cùng Văn Miếu – Quốc Tử Giám được kết nối trong chương trình Chuyện đình trong Phố của giám tuyển Nguyễn Thế Sơn, mở lại không gian cho công sống trải nghiệm kỹ nghệ truyền thống ngay tại nơi thờ các vị tổ nghề. Tại Công viên Thống Nhất, dự án Mầm sáng tạo cùng hai công trình Mây và Kén ra mắt từ ngày 21/11 sẽ biến không gian xanh thành một vườn ươm các ý tưởng thiết kế đô thị.
Đặc biệt, chuỗi chương trình nghệ thuật đêm Hà Nội sáng đèn do Nguyễn Quốc Hoàng Anh giám tuyển sẽ mang 17 buổi biểu diễn đa dạng thể loại đến 11 địa điểm biểu tượng, kéo dài từ lễ khai mạc tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm (19h ngày 13/11) đến gala bế mạc Hà Nội, những vang động trước mặt tiền chợ Đồng Xuân (19h30 ngày 28/11).
Yếu tố thương mại hóa sản phẩm sáng tạo cũng được đẩy mạnh thông qua các hội chợ thiết kế như Nghề & Nghệ, Makers Market, các chương trình Kết duyên sáng tạo hay tác phẩm múa Gió Gió Mây Mây phát triển từ di sản làng Triều Khúc sẽ mở ra đường ra thị trường toàn cầu cho các sản phẩm công nghiệp văn hóa Thủ đô.
Ảnh: BTC
