100 thùng giấy vệ sinh chắn đầu phun cứu hỏa, cùng nhiều sai lầm của thủy thủ đoàn dẫn tới cháy lớn trên chiến hạm USS New Orleans hồi năm 2025.
Hỏa hoạn xảy ra trên tàu vận tải đổ bộ USS New Orleans của Mỹ ngày 20/8/2025, khi chiến hạm ở ngoài khơi tỉnh Okinawa của Nhật Bản. Ngọn lửa chỉ được kiểm soát sau 11 giờ, gây thiệt hại khoảng 12 triệu USD và khiến hai quân nhân bị thương nhẹ.
“Tính đến thời điểm báo cáo được ký, cuộc điều tra của Cơ quan Điều tra Hình sự Hải quân Mỹ (NCIS) vẫn diễn ra và chưa xác định được nguồn gốc vụ cháy”, báo Navy Times tuần này dẫn nội dung báo cáo của NCIS có đoạn viết.
Các tàu chữa cháy cho chiến hạm USS New Orleans ngoài khơi tỉnh Okinawa ngày 20/8/2025. Video: NHK
Dù vậy, đánh giá sơ bộ của NCIS cho thấy nguyên nhân hỏa hoạn bắt nguồn từ hành vi của con người, có thể là cố ý hoặc do sơ suất, sau khi đã loại trừ các lý do như sự cố điện hoặc yếu tố thời tiết.
Ngọn lửa bùng phát vào khoảng 15h20 tại kho chứa quần áo đặc biệt ở tầng 6. “Kho chất đầy mũ bảo hộ, áo phao và khoảng 100 thùng đựng giấy vệ sinh chất cao đến trần nhà”, báo cáo điều tra có đoạn.
Vào thời điểm xảy ra sự việc, tất cả đèn ở hiện trường đều tắt và không có gì cắm vào ổ điện. Đây là lý do NCIS nhận định yếu tố con người là nguyên nhân gây cháy, có khả năng do hút thuốc.
Một hạ sĩ quan phụ trách vật liệu nguy hiểm trên tàu ban đầu khai với các nhà điều tra rằng “đã nghe được tin đồn có người hút thuốc trái phép” ở gần địa điểm hỏa hoạn, song sau đó lại phủ nhận. Không có nhân chứng nào khác đề cập tin đồn này.
Nỗ lực dập tắt đám cháy trên USS New Orleans hôm 20/8/2025. Ảnh: Manichi
Theo kết quả điều tra, đám cháy kéo dài hơn bình thường do các thùng giấy vệ sinh đã che kín những đầu phun chữa cháy trong kho, khiến hệ thống dập lửa tự động không thể vận hành bình thường. Số giấy vệ sinh còn đóng vai trò như mồi lửa, khiến đám cháy lan rộng và kéo dài lâu hơn.
Những vật liệu nguy hiểm không được phép cất trong kho, ví dụ bình xịt aerosol, cũng được tìm thấy sau vụ cháy. Lực lượng cứu hỏa trên tàu không thể nhanh chóng xác định vị trí ngọn lửa, dù hệ thống báo động đã chỉ ra rằng hỏa hoạn xảy ra tại kho chứa quần áo đặc biệt.
Sau khi xác định được ngọn lửa bùng phát tại kho chứa quần áo ở tầng 6, họ vẫn không thể xông vào bên trong do thiếu thiết bị phá cửa. Theo báo cáo, có khả năng hỏa hoạn sẽ được khống chế sớm hơn nếu lực lượng ứng phó được huấn luyện bài bản và trang bị dụng cụ cần thiết.
Họ cũng đã phải rời khu vực bên ngoài nhà kho, sau khi hệ thống chữa cháy được thiết kế để bảo vệ kho chứa chất lỏng dễ cháy gần đó được kích hoạt quá sớm. Tình huống này, cùng với việc lực lượng ứng phó không cô lập ngọn lửa và khói đúng cách, khiến khói lan ra khắp tàu.
Tàu kéo Nhật Bản phun nước lên USS New Orleans hôm 20/8/2025. Ảnh: Manichi
NCIS cũng phát hiện rằng ban chỉ huy chiến hạm chưa nắm rõ cách vận hành hệ thống chữa cháy, trong đó có đầu phun nước. Hệ thống được thiết kế để tự động kích hoạt dựa trên cảm biến chênh lệch nhiệt độ, nhưng trưởng ngành kỹ thuật cùng cấp dưới lại tưởng rằng phải vận hành thủ công và mất nhiều thời gian quý giá để tìm cách kích hoạt.
Thủy thủ đoàn lẽ ra nên tập trung vào hệ thống thông gió, nhưng lại sử dụng quá nhiều nước khi tìm cách dập lửa. Điều này tạo ra nhiều hơi nước, làm giảm tầm nhìn và khiến khu vực bị ngập, cản trở nỗ lực tiếp cận đám cháy.
Đến 15h59, hạm trưởng Kevin Dean phát báo động toàn tàu và thông báo đang xảy ra cháy lớn. Tàu vận tải đổ bộ USS San Diego phản hồi và điều động 80 thủy thủ tham gia nỗ lực chữa cháy. Vài giờ sau, 4 tàu kéo và hai tàu cảnh sát biển Nhật Bản tới hỗ trợ dập lửa.
Đến khoảng 1h30 ngày 21/8/2025, thủy thủ đoàn khống chế được đám cháy và chấm dứt cuộc khủng hoảng kéo dài hơn 10 tiếng.
USS New Orleans trở về cảng nhà để tiến hành bảo dưỡng theo kế hoạch vào tháng 11/2025 và trở lại biên chế sau đó 2 tháng. Chiến hạm sau đó được triển khai để hỗ trợ chiến dịch phong tỏa hàng hải của Mỹ sau khi xung đột Trung Đông bùng phát vào cuối tháng 2.
Thiệt hại trên chiến hạm USS New Orleans sau vụ hỏa hoạn hôm 20/8/2025. Ảnh: US Navy
Dù đang tìm hiểu nguyên nhân chính xác gây ra hỏa hoạn, hải quân Mỹ cho biết đã rút ra được bài học từ những sai lầm mắc phải trong vụ cháy.
“Những bài học kinh nghiệm thu được từ sự việc đã được đưa vào chương trình huấn luyện kiểm soát thiệt hại trong toàn bộ quân chủng, giúp đảm bảo rằng quân nhân sẽ được chuẩn bị tốt hơn để ứng phó khi có sự cố xảy ra trong tương lai”, một phát ngôn viên của hải quân Mỹ cho hay.
USS New Orleans là chiếc thứ hai trong 13 tàu vận tải đổ bộ lớp San Antonio, được hạ thủy vào năm 2004 và biên chế sau đó 3 năm. Tàu có chiều dài 208 m, rộng 32 m và lượng giãn nước đầy tải 25.300 tấn.
Mỗi tàu vận tải đổ bộ lớp San Antonio có giá xuất xưởng trung bình khoảng 1,6 tỷ USD vào năm 2012, tương đương khoảng 2,3 tỷ USD hiện nay. Chiến hạm loại này có chức năng vận chuyển thủy quân lục chiến đến gần bờ biển để thực hiện nhiệm vụ tác chiến viễn chinh.
Tàu vận tải đổ bộ USS New Orleans (phải) trở về căn cứ White Beach hồi tháng 8/2025. Ảnh: US Navy
USS New Orleans có thủy thủ đoàn 361 người và chở được tối đa 700 lính thủy đánh bộ, kèm theo hai tàu đổ bộ đệm khí hoặc một tàu đổ bộ đa dụng, cùng 14 thiết giáp lội nước AAV-7 và tối đa 5 trực thăng lai MV-22 Osprey.
Vũ khí tự vệ của tàu gồm hai pháo tự động cỡ nòng 30 mm, hai bệ phóng tên lửa phòng không RIM-116 và một số súng máy 12,7 mm.
Phạm Giang (Theo Navy Times, USNI News)