Mất cánh tay phải vì tai nạn giao thông, Manami Ito trở thành điều dưỡng, hai lần dự Paralympic môn bơi và tập chơi violin để thực hiện lời hứa với mẹ.
Manami Ito trong một buổi trình diễn violin. Ảnh: Chichi.co.jp
Tiếng đàn của Manami Ito vang lên tại lễ khai mạc Paralympic Tokyo 2020, trên sân vận động quốc gia Nhật Bản. Với cây vĩ được gắn vào cánh tay giả, cựu kình ngư tạo nên một trong những khoảnh khắc đáng nhớ của buổi lễ.
Trước đó gần hai thập kỷ, Ito từng nghĩ cô sẽ không còn cơ hội chơi violin. Tai nạn giao thông năm 2004 khiến cô mất cánh tay phải, khi đang là sinh viên điều dưỡng. Khi ấy, cô 20 tuổi và đứng trước tương lai hoàn toàn khác với những gì từng hình dung.
“Tôi không tưởng tượng được mình có thể tham gia lễ khai mạc với tư cách người biểu diễn, ở kỳ Paralympic mà tôi không thể góp mặt với tư cách VĐV”, Ito nói với Guinness World Records.
Ito chơi violin bằng cánh tay giả. Video: X / TuhafAmaGercek.
Câu chuyện của người phụ nữ Nhật Bản được tổ chức kỷ lục thế giới giới thiệu hôm 9/11, khi cô xuất hiện trong ấn bản Guinness World Records 2027.
Ito được ghi nhận là người đầu tiên chơi violin với cánh tay giả toàn phần, dựa trên buổi biểu diễn tại một hội nghị y khoa ở Kobe ngày 5/8/2012. Đó là thời điểm được Guinness ghi nhận cho kỷ lục, không phải một buổi biểu diễn mới diễn ra năm nay.
Sau tai nạn, Ito phải học lại những công việc sinh hoạt thường ngày. Trả lời báo Nhật Bản Chichi hồi tháng 10, cô từng tự trách vì đã làm tổn thương cơ thể mà cha mẹ sinh ra và nuôi dưỡng khỏe mạnh. Ước mơ trở thành điều dưỡng cũng có lúc tưởng như dang dở.
Nhưng với sự hỗ trợ của gia đình và những người tham gia chế tạo cánh tay giả, Ito tiếp tục theo đuổi nghề nghiệp. Theo Chichi, cô được giới thiệu là điều dưỡng đầu tiên ở Nhật Bản sử dụng tay giả và làm việc tại một bệnh viện ở Kobe.
Album ảnh gia đình lưu lại những khoảnh khắc Ito trên đường bơi và lúc làm điều dưỡng. Ảnh: AFP
Bơi lội giúp Ito mở ra một con đường khác. Ban đầu, cô bơi để phục hồi chức năng sau tai nạn. Từ hồ bơi, nữ điều dưỡng dần bước vào môi trường thể thao thành tích cao và được chọn đại diện Nhật Bản dự Paralympic Bắc Kinh 2008.
Ở lần đầu góp mặt tại đấu trường này, Ito về thứ tư 100m ếch và đứng thứ tám 100m bướm. 4 năm sau tại London, cô tiếp tục vào chung kết và xếp thứ tám 100m ếch. Giữa hai kỳ Paralympic, cô giành HC bạc 100m ếch tại Đại hội Thể thao Người khuyết tật châu Á năm 2010.
Sau London 2012, Ito khép lại sự nghiệp bơi để tập trung cho công việc điều dưỡng và gia đình. Cô lấy chồng và có hai con gái. Cũng trong hành trình ấy, cô trở lại với cây violin và lời hứa dành cho mẹ.
Ito học đàn từ nhỏ. Sau tai nạn, khi thấy con gái gặp khó khăn ngay cả với việc cầm đũa, mẹ cô nghĩ con sẽ không thể chơi violin nữa. Nhưng Ito vẫn nhớ về khao khát được nghe con đàn của mẹ và quyết định tìm cách thực hiện.
Manami bên chồng và hai con gái. Ảnh: AFP
Cánh tay giả để chơi đàn được thiết kế riêng, nhưng không tự tạo ra âm thanh. Ito phải phối hợp chuyển động của vai và toàn thân để điều chỉnh góc dây đàn, lực kéo và âm lượng. Một hệ thống dây nối với vai giúp vận hành các khớp của cánh tay giả, đưa cây vĩ qua lại trên dây đàn.
Do không thể tạo lực như trước, cô sử dụng cây vĩ của đàn cello nặng hơn và gắn thêm vật nặng. Việc tập luyện vì thế không chỉ là học lại một bản nhạc, mà còn là tìm cách điều khiển nhạc cụ bằng một cơ thể đã thay đổi.
Ito cho biết cô mất ba năm để đủ tự tin chơi đàn trước khán giả. Ban đầu, cô không muốn người khác nhìn thấy mình. Sau đó, mong muốn cảm ơn những người chế tạo cánh tay giả giúp cô quyết định bước lên sân khấu: biểu diễn trước nhiều người là cách để cô đáp lại sự giúp đỡ đã nhận.
Từ lời hứa với mẹ, tiếng đàn đưa Ito trở lại sân khấu Paralympic Tokyo 2020, lần này ở một vai trò khác. Với cô, đó là trải nghiệm khó quên và là dấu mốc nối liền hai hành trình từng tưởng như bị tai nạn ngăn lại: thể thao và âm nhạc.
Nhật Tảo tổng hợp