Thẩm phán Nguyễn Thị Lan Anh (thứ hai từ trái sang) cùng 4 thẩm phán của Ghana, Brazil, Tunisia và Ấn Độ nhậm chức ngày 1-10 – Ảnh: TTXVN
Ngày 1-10, PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh của Việt Nam và thẩm phán đắc cử của các nước Ghana, Brazil, Tunisia và Ấn Độ đã tuyên thệ nhậm chức tại Tòa án quốc tế về Luật biển (ITLOS) ở thành phố Hamburg, Đức.
Nhiệm kỳ này của PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh, người Việt Nam đầu tiên đảm nhiệm vị trí quan trọng này trong suốt 30 năm thành lập của ITLOS, sẽ bắt đầu từ khi tuyên thệ đến năm 2035.
Theo TTXVN, cũng trong ngày 1-10, các thẩm phán đã bầu ông Maurice K. Kamga, thẩm phán người Cameroon, làm Chánh tòa và bà Frida Maria Armas Pfirter, thẩm phán người Argentina, làm Phó chánh tòa nhiệm kỳ 2026 – 2029.
Hai chức danh được bầu bằng bỏ phiếu kín, có nhiệm kỳ 3 năm và có thể tái cử. Trong 10 nhiệm kỳ từ năm 1996 đến năm 2026, ITLOS đã có 10 Chánh tòa và 10 Phó chánh tòa, trong đó có 3 Chánh tòa đến từ châu Á, mang quốc tịch Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc.
Theo quy chế của ITLOS, trước khi nhận nhiệm vụ, các thẩm phán phải tuyên thệ công khai về việc thực thi quyền hạn một cách trung thực, vô tư, liêm chính và tận tâm.
Tòa gồm 21 thẩm phán độc lập, được lựa chọn trên cơ sở uy tín về công bằng, liêm chính và năng lực chuyên môn trong lĩnh vực luật biển, đồng thời bảo đảm sự đại diện của các hệ thống pháp luật cũng như phân bổ công bằng giữa các khu vực địa lý.
Thẩm phán Nguyễn Thị Lan Anh tuyên thệ nhậm chức tại ITLOS ngày 1-10 – Ảnh: TTXVN
Tại Hội nghị lần thứ 36 các nước thành viên Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS), diễn ra tại New York (Mỹ) ngày 18-6-2026, PGS.TS Nguyễn Thị Lan Anh đã trúng cử thẩm phán ITLOS nhiệm kỳ 2026 – 2035 ngay ở vòng bỏ phiếu đầu tiên với số phiếu cao nhất khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Với kết quả này, bà không chỉ là thẩm phán Việt Nam đầu tiên mà còn là nữ thẩm phán đầu tiên của Đông Nam Á tại ITLOS.
Kể từ khi ITLOS bắt đầu hoạt động từ năm 1996 cho đến nay, đã có 62 người được bầu làm thẩm phán ITLOS, trong đó có 9 nữ thẩm phán.
Việc Việt Nam lần đầu tiên có thẩm phán tại ITLOS cho thấy sự ghi nhận và đánh giá cao của cộng đồng quốc tế đối với năng lực chuyên môn của chuyên gia pháp lý Việt Nam, cũng như vai trò và đóng góp của Việt Nam trong thúc đẩy thượng tôn luật pháp quốc tế.
Đây là dấu mốc lịch sử trong tiến trình hội nhập luật pháp quốc tế của Việt Nam, góp phần củng cố vị thế của Việt Nam là thành viên tích cực và có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.
Trên cương vị thẩm phán độc lập, chuyên gia Việt Nam sẽ có điều kiện đóng góp trực tiếp vào hoạt động của ITLOS, thúc đẩy việc giải thích và áp dụng thống nhất UNCLOS 1982, giải quyết hòa bình các tranh chấp và củng cố trật tự pháp lý trên biển.
ITLOS là cơ quan tài phán quốc tế độc lập có vai trò giải quyết hòa bình các tranh chấp về giải thích và áp dụng Công ước Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982 (UNCLOS), được thành lập theo UNCLOS 1982 và tổ chức phiên khai mạc vào ngày 18-10-1996.
Ngày 25-9 vừa qua, tòa đã tổ chức lễ kỷ niệm 30 năm thành lập tại Hamburg, khẳng định cam kết thúc đẩy hòa bình thông qua công lý và củng cố thượng tôn pháp luật trên biển.