Tổng thống Donald Trump (trái) và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth lắng nghe câu hỏi của các phóng viên trong cuộc họp nội các tại Trại David, bang Maryland, Mỹ ngày 31-7-2026 – Ảnh: AFP
Cách đây 20 năm, sau thất bại của Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2006, Tổng thống Mỹ George W. Bush đã lập tức sa thải Bộ trưởng Quốc phòng Donald Rumsfeld. Sự bất mãn của cử tri đối với cuộc chiến Iraq khi ấy được xem là một trong những nguyên nhân giúp Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội.
Hai thập niên sau, cuộc chiến Iran trở thành một trong những nguyên nhân dẫn đến thất bại của Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ hôm 3-11. Cả Tổng thống Donald Trump và Phó tổng thống JD Vance đều thừa nhận tác động của cuộc xung đột đối với kết quả bầu cử, khi Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện.
Tương lai của Bộ trưởng Chiến tranh (Quốc phòng) Pete Hegseth vì thế cũng trở thành tâm điểm chú ý. Nhiều đồn đoán cho rằng ông có thể bị thay thế và trở thành người phải chịu trách nhiệm cho những hệ quả chính trị từ cuộc chiến Iran.
Nguy cơ bị luận tội
“Sẽ có người phải chịu trách nhiệm về chuyện này, và quý vị biết người đó sẽ không phải là ông ấy (Trump)”, một cố vấn Nhà Trắng nói với Hãng tin Reuters, và nhận định ông Hegseth “có thể nằm trong danh sách bị thay thế”.
Ông Hegseth là nhân vật gây chia rẽ trong chính trường Mỹ, thậm chí vấp phải sự phản đối từ chính các thành viên Đảng Cộng hòa.
Hồi tháng 9, nghị sĩ Đảng Cộng hòa Thomas Massie đã đệ trình các điều khoản luận tội ông Hegseth, cáo buộc ông lạm dụng quyền lực khi phát động chiến sự với Iran mà không được Quốc hội phê chuẩn.
Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Thom Tillis nói với Đài CBS vào tối 3-11 rằng ông Hegseth sẽ sớm bị đối chất. Theo ông, quan hệ căng thẳng giữa bộ trưởng và các nghị sĩ đang cản trở nỗ lực của chính quyền ông Trump nhằm thông qua gói ngân sách quốc phòng trị giá 1.500 tỉ USD tại Quốc hội.
“Tôi nghĩ sau cuộc bầu cử, chúng ta cần xác định liệu ông ấy có phải là người phù hợp nhất để trình bày những nhu cầu đó trước Quốc hội hay không. Nếu ông ấy muốn đạt được điều gì đó trước khi Quốc hội khóa này kết thúc thì chỉ còn khoảng 60 ngày nữa thôi”, ông Tillis nói khi kết quả bầu cử giữa kỳ được công bố.
Trong khi đó, các nghị sĩ Đảng Dân chủ cam kết mở cuộc điều tra về ông Hegseth và cách ông điều hành Lầu Năm Góc. Nội dung có thể bao gồm nhiều vấn đề từ cuộc chiến ở Iran, việc ông sa thải hàng loạt sĩ quan quân đội cấp cao, đến chính sách với Ukraine và các vụ tấn công nhằm vào những tàu bị nghi buôn ma túy trên vùng biển Mỹ Latin.
Nghị sĩ Adam Smith, thành viên Đảng Dân chủ được dự kiến lãnh đạo Ủy ban Quân vụ Hạ viện vào năm tới, cũng tuyên bố cam kết tăng cường giám sát mọi hoạt động, từ cuộc chiến Iran đến điều mà ông gọi là sự xói mòn “nền tảng phi chính trị của các lực lượng vũ trang”.
Tàu trên eo biển Hormuz, ngoài khơi thành phố cảng Bandar Abbas ở miền nam Iran, ngày 10-8 – Ảnh: AFP
Ông Trump và Lầu Năm Góc nói gì?
Khi được hỏi liệu có dự định thay thế ông Hegseth hay không, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4-11 khẳng định bộ trưởng “đang làm rất tốt”.
Trong khi đó, Bộ Chiến tranh Mỹ tuyên bố ông Hegseth “cam kết 100%” tiếp tục lãnh đạo Lầu Năm Góc đến khi nhiệm kỳ của ông Trump kết thúc vào ngày 20-1-2029.
Một khả năng từng được đồn đoán là ông Hegseth có thể thay thế thượng nghị sĩ Marsha Blackburn tại Thượng viện.
Bà Blackburn đã đắc cử thống đốc bang Tennessee hôm 3-11 và sẽ nhậm chức vào tháng 1-2027 tới. Ông Hegseth vốn là cư dân ở Tennessee và có thể được bổ nhiệm thay thế mà không cần tham gia tranh cử.
Khi được hỏi liệu có muốn ông Hegseth thay thế bà Blackburn hay không, ông Trump trả lời: “Tôi nghĩ ông ấy đang làm rất tốt và thực sự sẽ rất được lòng dân nếu đảm nhận vị trí đó. Tuy nhiên, tôi chưa nghe nói gì về việc này”.