Tổng thống Trump duyệt kế hoạch xử bắn cựu thiếu tá Nidal Hasan, đánh dấu lần đầu Mỹ tử hình một quân nhân trong hơn 60 năm qua.
Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell ngày 5/10 cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đề xuất kế hoạch tử hình cựu thiếu tá lục quân Nidal Hasan bằng đội xử bắn, phương án này đã được Tổng thống Donald Trump phê duyệt.
“Ngày phán xét đối với Hasan cuối cùng đã đến”, ông Parnell viết trên mạng xã hội.
Cựu thiếu tá Hasan trong ảnh được công bố tháng 8/2012. Ảnh: Reuters
Thời gian và địa điểm tử hình sẽ do Bộ trưởng Lục quân Mỹ quyết định. Theo quy định của quân đội Mỹ, án tử hình phải được thi hành sớm nhất là 60 ngày sau khi Tổng thống phê duyệt và không được chậm hơn 150 ngày kể từ khi thông qua.
Ít nhất hai cơ quan truyền thông phải được lựa chọn để chứng kiến cuộc thi hành án.
Nidal Hasan từng là bác sĩ tâm thần trong biên chế lục quân Mỹ, bị kết tội giết 13 người, gồm 12 quân nhân và một dân thường, cùng tội mưu sát 32 người trong vụ xả súng tại căn cứ Hood, bang Texas, ngày 5/11/2009. Cựu quân nhân Mỹ bị thương nặng do trúng đạn từ cảnh sát và bị bắt sau đó.
Căn cứ Hood khi đó là nơi tập kết binh sĩ Mỹ chuẩn bị triển khai tới các khu vực chiến sự ở Iraq và Afghanistan. Tại tòa án binh năm 2013, Hasan thừa nhận xả súng giết đồng đội để bảo vệ các tay súng Hồi giáo khỏi lực lượng Mỹ.
Hasan tự bào chữa trong phiên tòa, không gọi nhân chứng và không đưa ra lời khai để phủ nhận cáo buộc. Các luật sư được chỉ định hỗ trợ Hasan bày tỏ lo ngại nghi phạm cố tình tìm kiếm án tử hình. Bồi thẩm đoàn quân sự kết luận Hasan phạm 13 tội giết người có chủ ý và 32 tội mưu sát, tòa án binh sau đó tuyên án tử hình.
Sau quá trình kháng cáo kéo dài, Hasan đề nghị Tòa án Tối cao Mỹ xem lại vụ án vào năm 2024, lập luận thẩm phán đã vi phạm quyền được xét xử công khai khi để công chúng rời phòng xử án trong lúc thảo luận một số vấn đề với các luật sư. Tòa án Tối cao từ chối đề nghị này hồi năm 2025, do đó mức án tử hình được giữ nguyên.
Quân nhân Mỹ sơ tán người bị thương rời căn cứ Hood trong vụ xả súng ngày 5/11/2009. Ảnh: US Army
Buổi thi hành án tử hình đối với Hasan sẽ đánh dấu lần đầu quân đội Mỹ xử tử một quân nhân kể từ năm 1961, khi binh nhì John Bennett bị treo cổ vì tội hiếp dâm và âm mưu sát hại một bé gái 11 tuổi tại Áo.
Đây cũng là một trong số ít trường hợp Mỹ sử dụng phương thức xử bắn để thi hành án tử hình. Phương pháp này được áp dụng ba lần tại bang Nam Carolina năm ngoái, cũng là những vụ xử bắn đầu tiên ở Mỹ kể từ năm 2010.
Chính quyền liên bang Mỹ thường sử dụng hình thức tiêm thuốc độc đối với các án tử hình dân sự, song Bộ Tư pháp hồi đầu năm cho rằng giới chức liên bang nên cân nhắc thêm những phương pháp khác gồm xử bắn, ghế điện và khí độc.
Hasan là một trong 4 tử tù thuộc hệ thống tư pháp quân đội Mỹ. ABC hồi tháng 6 tiếp cận được tài liệu nội bộ của Lầu Năm Góc cho thấy quân đội Mỹ muốn nối lại các án tử hình cho quân nhân với kế hoạch mang tên “Chiến dịch Công lý Kiên định”.
Kế hoạch được đưa ra vào tháng 2, yêu cầu quân đội phối hợp với Cục Nhà tù Liên bang để chuyển các tử tù từ trại giam quân sự Leavenworth ở Kansas tới cơ sở hành quyết liên bang tại Terre Haute, bang Indiana.
Thanh Danh (Theo ABC, CBS, Guardian)