Tổng thống Trump cho biết ông sẽ sớm tuyên bố eo biển Hormuz là “một phần lãnh thổ Mỹ” sau khi đánh bại Iran.
“Sau khi chúng ta đánh bại Iran, tôi sẽ sớm tuyên bố eo biển Hormuz là lãnh thổ của Mỹ”, Tổng thống Donald Trump phát biểu tại một học viện cảnh sát ở bang New York ngày 14/8, thêm rằng Iran “đang bị đánh cho tơi tả” và nhấn mạnh “đó là sự thật”.
Chưa rõ ông Trump có thực sự nghiêm túc với tuyên bố này hay đây là dấu hiệu cho thấy Washington đang thay đổi chính sách trong xung đột đã kéo dài hơn 5 tháng với Tehran.
Ông Trump phát biểu tại học viện cảnh sát Mỹ ở New York ngày 14/8. Video: CBS News
Tổng thống Trump tiếp tục khẳng định Mỹ đang kiểm soát eo biển Hormuz và không tàu nào có thể đi qua nếu nước này chưa cho phép.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi đã nhanh chóng bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Mỹ. “Eo biển Hormuz không thể bị chiếm bằng một bài đăng trên mạng xã hội, tàu sân bay, một sắc lệnh hay bài phát biểu tranh cử. Iran không sợ những lời đe dọa và cũng không khuất phục trước những màn phô trương sức mạnh”, ông cho hay.
Thứ trưởng Gharibabadi khẳng định eo biển Hormuz “đã, đang và sẽ là của Iran”, chỉ đóng hoặc mở theo quyết định từ Tehran. “Chừng nào các vị chưa chấp nhận thực tế thất bại và vẫn chìm trong những ảo tưởng viển vông, Iran sẽ tiếp tục duy trì lệnh phong tỏa”, ông cảnh báo.
Đây không phải lần đầu Tổng thống Trump đưa ra những tuyên bố như vậy. Trong bài đăng trên mạng xã hội hôm 12/8, ông cũng tuyên bố Mỹ đang kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz và Iran không thể làm gì để đối phó.
“Eo biển thuộc về chúng ta. Có thể đến một lúc nào đó Iran sẽ có hành động, và họ sẽ bị đánh tan tác. Hiện tại, chúng ta đang ở vị thế rất thuận lợi”, ông Trump nói với các phóng viên cùng ngày.
Hormuz là eo biển nằm giữa Iran và Oman, có chiều dài 161 km, điểm hẹp nhất 33 km, luồng hàng hải theo mỗi hướng chỉ rộng khoảng 3 km. Eo biển gần như đã tê liệt kể từ khi chiến sự Trung Đông nổ ra. Mỹ và Iran giữa tháng 6 ký bản ghi nhớ chung, trong đó có điều khoản khôi phục hoạt động hàng hải ở Hormuz. Tuy nhiên, bất đồng trong cách diễn giải đã khiến lệnh ngừng bắn sụp đổ.
Tổng thống Donald Trump phát biểu tại Garden City, New York ngày 14/8. Ảnh: AP
Tàu thuyền di chuyển qua Hormuz hiện chỉ có thể dựa vào hải trình phía bắc qua lãnh hải Iran, hoặc tuyến phía nam sát bờ biển Oman. Iran cảnh báo không đảm bảo an toàn cho các phương tiện quá cảnh mà không thông báo trước với Tehran.
Giới chức Iran tuần trước thông báo đạt được thỏa thuận với Oman về lộ trình của tuyến hàng hải đi qua eo biển Hormuz, và không đề cập đến Mỹ.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 14/8 nói Iran và Oman đang tiếp tục trao đổi về mặt kỹ thuật và “có thể sớm có kết quả”. Ông tiếp tục khẳng định quá trình này hoàn toàn tách biệt với nỗ lực đàm phán ngừng bắn với Mỹ.
“Đây là công việc mang tính kỹ thuật, do các chuyên gia của hai nước thực hiện, với sự tham gia của cả lực lượng vũ trang”, ông Araghchi nói với hãng tin Iran ISNA. “Dù thế nào, họ vẫn là những bên có tiếng nói quyết định trong vấn đề này”.
Các hải trình hiện được tàu thuyền sử dụng để đi qua eo biển Hormuz. Đồ họa: CNN
Như Tâm (Theo AFP, Al Jazeera)