Phiên điều trần sóng gió của ông Hùng Cao tại Thượng viện Mỹ

Quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hùng Cao đối mặt loạt câu hỏi khó tại Thượng viện về cuộc chiến Iran, bê bối nội bộ cùng những so sánh gây tranh cãi.

Ông Hùng Cao ngày 17/11 ra điều trần trước Thượng viện Mỹ để các thượng nghị sĩ xem xét đề xuất của Tổng thống Donald Trump về việc bổ nhiệm ông làm Bộ trưởng Hải quân.

Cựu đại tá hải quân Mỹ này được Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth chỉ định làm quyền Bộ trưởng Hải quân từ hồi tháng 4. Để giữ chức Bộ trưởng Hải quân chính thức, ông Hùng Cao phải được Thượng viện phê chuẩn và cấp quy chế miễn trừ khỏi quy định sĩ quan quân đội phải chờ ít nhất 7 năm sau khi xuất ngũ mới có thể đảm nhiệm các vị trí dân sự cấp cao tại Lầu Năm Góc.

Phiên điều trần này được đánh giá là không dễ dàng với ông Hùng Cao, khi các nghị sĩ lưỡng đảng đặt ra nhiều câu hỏi khó liên quan hàng loạt vấn đề, từ cuộc chiến Iran, tình trạng thiếu hụt nguồn lực quân sự cho đến những vụ tự tử bất thành của thủy thủ tàu sân bay.





Ông Hùng Cao trong phiên điều trần phê chuẩn chức vụ Bộ trưởng Hải quân tại Thượng viện Mỹ ngày 17/11. Ảnh: AFP

Ông Hùng Cao trong phiên điều trần phê chuẩn chức vụ Bộ trưởng Hải quân tại Thượng viện Mỹ ngày 17/11. Ảnh: AFP

Tên lửa Tomahawk hết hạn

Khi trả lời câu hỏi về lượng khí tài Mỹ đã được sử dụng trong cuộc chiến với Iran, ông Hùng Cao tiết lộ hải quân phải khai hỏa cả những tên lửa Tomahawk hết niên hạn do tình trạng thiếu hụt đạn dược thiết yếu.

Theo ông, hải quân đã “tái lập trình” những tên lửa này để phục vụ chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng nhằm vào Iran, đồng thời ví giải pháp tình thế này giống như “ăn bánh mì hết hạn”.

“Tôi xuất thân từ một gia đình nghèo khó. Các ngài biết đấy, trong hoàn cảnh như vậy, những thứ như bánh mì không bao giờ hết hạn. Bạn chỉ cần vẩy chút nước lên rồi quay lò vi sóng 15 giây là lại ăn ngon”, ông giải thích. “Giống như vậy, với một số loại đạn dược, chúng tôi đã lập trình lại chúng”.

Ông Hùng Cao nói về việc tái sử dụng tên lửa Tomahawk hết hạn

Ông Hùng Cao nói về việc tái lập trình đạn dược đã hết hạn để sử dụng khi điều trần trước Thượng viện ngày 17/11. Video: X/@MarioNawfal

Mark Montgomery, chuyên gia từ Quỹ Bảo vệ các nền Dân chủ (FDD), trụ sở tại Washington, cho biết hải quân Mỹ đặt ra hạn sử dụng với tên lửa và nhiều loại đạn dược trong biên chế, bởi sau một khoảng thời gian nhất định, chúng có thể phát sinh trục trặc kỹ thuật. Tuy nhiên, họ cũng có thể tái lập trình để đưa những tên lửa hết hạn vào trạng thái đủ điều kiện khai hỏa, thường là sau quy trình kiểm định nhằm xác nhận hiệu suất tác chiến không bị suy giảm.

Theo một quan chức am hiểu vấn đề, quân đội Mỹ từng sử dụng tên lửa Tomahawk hết hạn trong đợt không kích nhằm vào phiến quân Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng tại Nigeria dịp Giáng sinh năm ngoái. Một số tên lửa đã không phát nổ và rơi xuống khu dân cư.

Điều kiện khắc nghiệt trên tàu sân bay

Trong phiên điều trần, các nghị sĩ liên tục chất vấn ông Hùng Cao về điều kiện sinh hoạt và sức khỏe tinh thần của các thủy thủ đang được triển khai trên các tàu sân bay làm nhiệm vụ dài ngày tại Trung Đông.

Khi được hỏi về 8 trường hợp thủy thủ tự tử bất thành trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln, ông Hùng Cao cho biết hải quân đã bố trí các sĩ quan tuyên úy để hỗ trợ tâm lý cho thủy thủ, đồng thời nhấn mạnh không có trường hợp nào tử vong.





Tàu sân bay lớp Nimitz USS Abraham Lincoln trên biển Arab ngày 29/5. Ảnh: Hải quân Mỹ

Tàu sân bay lớp Nimitz USS Abraham Lincoln trên biển Arab ngày 29/5. Ảnh: Hải quân Mỹ

“Thật đáng tiếc, đây thực sự là cuộc chiến mà chúng tôi đang phải đối mặt”, ông nói.

Thượng nghị sĩ Dân chủ Kirsten Gillibrand chỉ trích cách ông Hùng Cao dùng từ “giảm thiểu tình trạng tự tử” khi nói về nỗ lực ngăn chặn các vụ thủy thủ tìm đến cái chết trên tàu sân bay, nhấn mạnh cách nói như vậy là “xúc phạm những quân nhân đang cống hiến cuộc đời cho lực lượng vũ trang”.

Theo giới phân tích, từ “giảm thiểu” (mitigation) thường sử dụng cho sự cố kỹ thuật, thiên tai hay rủi ro tài chính. Dùng từ này để nói về việc quân nhân tự tử tạo cảm giác lạnh lùng, máy móc, biến nỗi đau tâm lý và khủng hoảng tinh thần của binh sĩ thành một “chỉ số rủi ro đã được kiểm soát”.

Thượng nghị sĩ Dân chủ Mark Kelly cho hay ông nghe bố mẹ của một thủy thủ đang làm nhiệm vụ tại Trung Đông phản ánh con họ đã sụt hơn 20 kg chỉ trong 6 tháng vì thiếu ăn, đồng thời không có đủ vật dụng vệ sinh cá nhân.

“Họ là những quân nhân được triển khai để hỗ trợ các chiến dịch tác chiến, vậy mà họ thậm chí không được cung cấp những nhu yếu phẩm tối thiểu để giữ sức khỏe và hoàn thành nhiệm vụ”, ông Kelly nói. “Điều đó hoàn toàn không thể chấp nhận được”.

Mỹ có thể đã phóng hơn 850 tên lửa 'sứ giả chiến tranh' vào Iran

Tàu chiến Mỹ phóng tên lửa Tomahawk nhằm vào Iran trong video công bố ngày 3/3. Video: CENTCOM

Đáp lại, quyền Bộ trưởng Hải quân Hùng Cao khẳng định khẩu phần ăn của các thủy thủ vẫn “đầy đủ”, đồng thời ví thông tin quân nhân bị sụt cân giống như việc “lũ trẻ nhà tôi mở cửa tủ lạnh rồi kêu chẳng có gì ăn”.

Ông cho hay rất quan tâm tới điều kiện sinh hoạt của các thủy thủ, bởi con trai ông cũng đang phục vụ trong lực lượng Thủy quân lục chiến Mỹ. Tuy nhiên, ông Hùng Cao thừa nhận ông không thể kiểm soát được về thời gian triển khai của các thủy thủ trong mỗi đợt thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn vốn thuộc về Bộ Quốc phòng.

Bí mật sa thải kíp chỉ huy tàu ngầm

Trả lời chất vấn từ thượng nghị sĩ Jack Reed, thành viên cấp cao nhất đảng Dân chủ tại Ủy ban Quân vụ Thượng viện, ông Hùng Cao xác nhận hải quân Mỹ đã sa thải ba chỉ huy cấp cao nhất của tàu ngầm tấn công lớp Virginia USS South Dakota vì con tàu suýt gặp sự cố nghiêm trọng.

Theo các nghị sĩ Mỹ, kíp chỉ huy tàu USS South Dakota bị sa thải vào ngày 14/10, được cho là sau khi tàu va phải thứ gì đó dưới đáy biển.

Thượng nghị sĩ Reed khiển trách quyền Bộ trưởng Hải quân vì không báo cáo sự cố lên quốc hội theo thông lệ. Ủy ban Quân vụ Hạ viện và Bộ Hải quân Mỹ duy trì truyền thống lâu đời về chia sẻ thông tin như tai nạn, sự cố trên biển và quyết định miễn nhiệm thành viên thuộc kíp chỉ huy tàu, dù điều này không được quy định rõ trong luật. Vì thế, việc hải quân không trao đổi với ủy ban làm dấy lên nghi vấn đối với cam kết của hải quân về tính minh bạch và quan hệ hợp tác hiệu quả với quốc hội.

“Chỉ huy kíp tàu ngầm tự nhận thấy họ không đáp ứng chuẩn mực danh dự, lòng dũng cảm và tinh thần cống hiến”, ông Hùng Cao giải thích, đồng thời thêm rằng ban đầu ông không báo cáo với quốc hội vì lo ngại thông tin bị rò rỉ cho truyền thông.

Ông thừa nhận “không có bất kỳ lời bào chữa nào” cho việc chậm báo cáo và cam kết sẽ cung cấp thông tin chi tiết về sự cố cho quốc hội.





Ông Hùng Cao trước khi bước vào phiên điều trần trước Thượng viện ngày 17/11. Ảnh: AFP

Ông Hùng Cao trước khi bước vào phiên điều trần tại Thượng viện ngày 17/11. Ảnh: AFP

Các nghị sĩ từ cả hai đảng đều bày tỏ bức xúc trước việc Lầu Năm Góc thiếu hợp tác với quốc hội, trong đó thượng nghị sĩ Cộng hòa Mike Rounds đã trách ông Hùng Cao vì không mời các nghị sĩ Dân chủ tham dự những cuộc họp báo cáo cấp cao.

Ông Rounds cho biết việc lãnh đạo Lầu Năm Góc thiếu trao đổi với phe Dân chủ đã khiến quốc hội khó phê duyệt toàn bộ mức ngân sách mà Bộ Quốc phòng đề xuất.

Ông Hùng Cao khẳng định “sẽ cởi mở và trung thực với toàn thể Thượng viện”, đồng thời gọi quốc phòng là một “vấn đề lưỡng đảng”.

Tranh cãi về công nghệ trên tàu sân bay

Thông qua phiên điều trần, thượng nghị sĩ Cộng hòa Roger Wicker đã thẳng thắn bác bỏ ý tưởng của Tổng thống Trump về việc lắp đặt trở lại máy phóng hơi nước, công nghệ được coi là lỗi thời, trên các tàu sân bay tương lai. “Việc quay lại sử dụng hệ thống hơi nước là điều không thể bàn tới và tất cả mọi người cần hiểu rõ”, ông khẳng định.

Tổng thống Trump từ lâu đã công khai phản đối hệ thống máy phóng điện từ tiên tiến dùng để phóng máy bay trên các tàu sân bay lớp Gerald R. Ford thế hệ mới, đồng thời thúc ép hải quân quay lại sử dụng máy phóng hơi nước, vốn ra đời từ nhiều thập kỷ trước.

Thượng nghị sĩ Tim Kaine trong chuyến thăm gần đây tới tàu sân bay USS Gerald R. Ford, con tàu được triển khai tới Trung Đông ngay từ đầu cuộc xung đột với Iran, cho biết các thủy thủ đều khen ngợi hệ thống máy phóng điện từ mới.

Chính quyền Trump lập luận rằng công nghệ trên tàu sân bay cần được đơn giản hóa để đẩy nhanh tiến độ đóng tàu. Ông Hùng Cao giải thích việc lắp đặt hệ thống phóng điện từ và thang nâng vũ khí mới đã làm chậm quá trình đóng tàu sân bay.

Tuy nhiên, thượng nghị sĩ Kaine ngắt lời, cho rằng việc cải hoán các tàu sân bay để lắp đặt lại máy phóng hơi nước sẽ chỉ làm đội chi phí và gây suy giảm năng lực tác chiến.

“Tôi thực sự hy vọng ông sẽ cân nhắc trải nghiệm của những người đang trực tiếp vận hành hệ thống phóng này trên tàu Ford, trước khi quyết định đi theo một hướng vừa tốn kém hơn, vừa kém hiệu quả hơn”, ông nói.

Sau khi thượng nghị sĩ Kaine kết thúc phiên chất vấn, thượng nghị sĩ Cộng hòa Roger Wicker, chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện, gần như ra “tối hậu thư” với ông Hùng Cao. “Quay lại với công nghệ máy phóng hơi nước sẽ chẳng đi đến đâu và mọi người cần hiểu rõ điều đó”, ông Wicker nói.

Thượng viện Mỹ chưa công bố thời gian tổ chức bỏ phiếu phê chuẩn ông Hùng Cao làm Bộ trưởng Hải quân. Ông cần đạt tối thiểu 51 phiếu thuận tại toàn thể Thượng viện để được phê chuẩn.

Sau khi phe Dân chủ kiểm soát Thượng viện từ ngày 3/1/2027, quá trình phê chuẩn được dự báo là sẽ gặp nhiều khó khăn hơn. Ngay cả khi không được phê chuẩn, ông vẫn có thể tiếp tục giữ chức quyền Bộ trưởng Hải quân trong hai năm tiếp theo trong nhiệm kỳ của Tổng thống Trump.

Vũ Hoàng (Theo WSJ, AFP, Reuters)




Nguồn bài viết

Chia sẻ bài báo