Năm 2026 là một trong những năm bận rộn nhất của Hollywood, nhưng các thị trường điện ảnh trên thế giới cũng sôi động không kém – Ảnh: Daily Times
Các nền tảng streaming, sản lượng phim tăng mạnh tại châu Á và châu Phi, cùng sự ghi nhận ngày càng lớn tại các giải thưởng dành cho phim không nói tiếng Anh đã làm thay đổi đáng kể khái niệm “giải trí toàn cầu”.
Giờ đây, cả nhà làm phim lẫn khán giả đều hoạt động trong một ngành công nghiệp thực sự đa cực.
Các con số cho thấy một câu chuyện rõ ràng. Doanh thu phòng vé, vốn từng tập trung chủ yếu tại Bắc Mỹ và Tây Âu, giờ đây phần lớn đến từ những thị trường mà các lãnh đạo Hollywood từng xem là thứ yếu.
Na Tra 2 của Trung Quốc là một trong những bom tấn có doanh thu hàng đầu trong năm 2025, vượt mặt nhiều phim Hollywood – Ảnh: Sohu
Khán giả toàn cầu thúc đẩy chi tiêu cho nhiều loại hình giải trí
Theo MovieMaker Magazine, khán giả ngày càng xem việc khám phá nội dung giải trí như một hoạt động đa dạng, thay vì chỉ tập trung vào một ngành duy nhất.
Trong cùng một khoảng thời gian, họ có thể xem danh sách phim tại các liên hoan, theo dõi bảng xếp hạng streaming hoặc khám phá các nền tảng game.
Các nền tảng podcast xây dựng được lượng khán giả trung thành khi đưa nội dung phê bình điện ảnh và bình luận về ngành công nghiệp bên cạnh các chương trình giải trí đại chúng.
Trò chơi GTA 6 có doanh số bán trước cực khủng, thu về 1,39 tỉ USD từ ngày 1-4 đến ngày 30-6 – Ảnh: Rockstar Games
Trong khi đó, ngành game hiện tạo ra doanh thu hằng năm lớn hơn tổng doanh thu phòng vé toàn cầu, qua đó thu hút một phần sự chú ý và chi tiêu vốn trước đây dành cho các loại hình giải trí màn ảnh truyền thống.
Các nền tảng chuyên so sánh cũng cho phép khán giả theo dõi danh mục nội dung, mức giá và khả năng cung cấp phim của nhiều dịch vụ streaming trước khi quyết định đăng ký.
Hành vi này phản ánh cách khán giả toàn cầu đang tiếp nhận nội dung điện ảnh: tự nhiên, xuyên biên giới và không còn trung thành tuyệt đối với bất kỳ nền điện ảnh quốc gia nào.
Streaming xóa nhòa những ranh giới phân phối truyền thống
Streaming làm nhiều hơn bất kỳ xu hướng phòng vé đơn lẻ nào trong việc tạo ra sân chơi bình đẳng hơn.
Một bộ phim được quay tại Seoul hoặc Lagos giờ đây có thể tiếp cận khán giả ở Ohio ngay trong tuần phát hành tại quê nhà, thay vì phải chờ nhà phân phối phim chiếu rạp đàm phán về thời điểm phát hành.
Netflix, Amazon và các nền tảng khu vực tăng mạnh đầu tư vào nội dung ngoài Hollywood, đặc biệt khi nhận thấy khán giả có phản ứng tích cực với những phim này.
Phim Hàn Quốc Pavane được Netflix đầu tư sản xuất, là hành trình của người trẻ từng khép mình trước xã hội, dần học cách mở lòng với người khác – Ảnh: Netflix
Hàn Quốc và Ấn Độ vượt Hollywood về sản lượng phim
Sản lượng là một chỉ dấu khác cho thấy mức độ cạnh tranh của các nền điện ảnh. Ấn Độ vẫn là quốc gia sản xuất nhiều phim nhất thế giới với khoảng cách đáng kể.
Năm 2023, doanh thu phòng vé nước này đạt kỷ lục 1,47 tỉ USD, tăng 15% so với năm trước, theo phân tích dữ liệu phòng vé Ấn Độ của Deadline.
Mức tăng trưởng này phản ánh hệ sinh thái sản xuất phim sâu rộng và ổn định, thay vì chỉ dựa vào một vài tác phẩm thành công trên thị trường quốc tế.
Bom tấn sử thi Ấn Độ “Ramayana” sắp sửa ra rạp vào ngày 6-11, tham vọng vượt mặt bom tấn The Odyssey của Hollywood – Ảnh: Prime Focus Studios
Ngành công nghiệp điện ảnh Nigeria cũng cho thấy xu hướng này ở cấp độ nội địa. Các tác phẩm Nollywood do các nhà làm phim trong nước sản xuất liên tục gia tăng thị phần phòng vé nội địa, đảo ngược tình trạng trước đây khi phim Hollywood nhập khẩu chiếm ưu thế.
Khán giả ngày càng có xu hướng chọn những câu chuyện do chính nền điện ảnh trong nước kể, thay vì các phim nhập khẩu.
Doanh thu phòng vé toàn cầu đạt 33,9 tỉ USD trong năm 2023, trong đó khoảng 73% đến từ bên ngoài Bắc Mỹ, theo The Hollywood Reporter.
Hollywood vẫn chiếm một phần lớn trong doanh thu của những phim bom tấn riêng lẻ, nhưng nếu nhìn vào tổng thể thị trường, doanh thu ngày càng nghiêng về những thị trường như Trung Quốc và Ấn Độ.
Kungfu nữ túc là bom tấn phòng vé Trung Quốc nổi bật trong năm nay
Phản ứng của Hollywood
Hollywood không phớt lờ những thay đổi này. Các hãng phim lớn mở rộng những thỏa thuận đồng sản xuất, mua quyền phân phối các tác phẩm ăn khách bằng tiếng nước ngoài và ngày càng dựa vào các thương hiệu, IP nhượng quyền.
Nguyên nhân là những phim nguyên bản bằng tiếng Anh đang phải cạnh tranh quyết liệt hơn trước để giành sự chú ý của khán giả toàn cầu.
Theo báo cáo của Variety về nghiên cứu tác động kinh tế do Hiệp hội Điện ảnh Mỹ (MPA) thực hiện, ngành công nghiệp nghe nhìn của Hàn Quốc đóng góp 16,4 tỉ USD vào GDP nước này trong năm 2025.
Con số phản ánh không chỉ sức mạnh của thị trường nội địa mà còn cho thấy thành công vượt trội của Hàn Quốc trong việc xuất khẩu văn hóa.