Phương Mỹ Chi dùng chiếc khăn đội đầu phổ biến của dân tộc Thái ở Tây Bắc làm điểm nhấn trên váy, khiến nhiều người bức xúc.
Cô thực hiện bộ ảnh quảng bá cho ca khúc Chọn mặt gửi vàng, phát hành ngày 27/8. Trong hình, Phương Mỹ Chi diện váy cách điệu, quấn khăn Piêu ở hông giống như tà váy.
Trên các diễn đàn văn hóa, nhiều ý kiến cho rằng cách Phương Mỹ Chi sử dụng vật phẩm chưa phù hợp. Chị Lò Thị Kiên, 30 tuổi, xã Mường Nhà, Điện Biên, cho biết khăn Piêu gắn với đời sống tinh thần của người Thái, thường được đội trên đầu hoặc quàng cổ. “Việc đưa khăn xuống hông như một chiếc váy là điều gần như cấm kỵ”, chị nói.
Một khán giả ở Sơn La nói theo dõi Phương Mỹ Chi từ lúc cô còn là sao nhí, đồng thời ủng hộ cách ca sĩ đưa dân ca đến gần người trẻ. Tuy nhiên, là người Thái, cô không đồng tình việc ca sĩ sử dụng khăn Piêu như trong bức hình vì “thiếu tôn trọng văn hóa bản địa”.
Trước phản ứng, êkíp Phương Mỹ Chi gỡ hình ảnh trên các nền tảng số. Ca sĩ nói: “Tôi xin lắng nghe mọi góp ý của công chúng, nhất là cộng đồng người dân tộc Thái với tinh thần cầu thị. Tôi muốn gửi lời xin lỗi và êkíp sẽ rút kinh nghiệm”. Phương Mỹ Chi cho biết mục tiêu của dự án là lan tỏa vẻ đẹp văn hóa, góp phần gìn giữ giá trị âm nhạc truyền thống – hướng đi cô theo đuổi nhiều năm qua.
Ca khúc “Chọn mặt gửi vàng” của Phương Mỹ Chi.
Thạc sĩ Hà Trung, Phó trưởng khoa Văn hóa Nghệ thuật, Trường Cao đẳng Lào Cai, cho rằng cách sử dụng khăn Piêu của êkíp Phương Mỹ Chi gây tranh luận vì khác với tập quán của người Thái – cộng đồng sinh sống đông tại các tỉnh như Lai Châu, Lào Cai, Sơn La, Điện Biên.
Theo chuyên gia, khăn Piêu là biểu tượng văn hóa của người Thái Đen, không đơn thuần là phụ kiện làm đẹp. Khăn thường được phụ nữ đội đầu, vừa che mưa nắng, vừa tôn vẻ duyên dáng. Ngoài ra, khăn còn gắn với nhiều phong tục, có thể là vật trao duyên, của hồi môn hoặc món quà cô dâu tặng gia đình chồng. Trong tang lễ, vật phẩm cũng mang ý nghĩa về tình cảm, gắn kết giữa người sống và người đã khuất.
Khăn được dệt từ sợi bông, nhuộm chàm, sau đó thêu các hoa văn nhiều màu sắc. Để hoàn thành một chiếc khăn Piêu với đầy đủ họa tiết, người phụ nữ Thái có thể mất từ hai đến bốn tuần. Khăn thường dài khoảng 140-150 cm, tương đương một sải tay của người con gái trưởng thành.
“Mục đích của êkíp ca sĩ là sáng tạo nhưng cách sử dụng này dễ tạo cảm giác phản cảm, khiến cộng đồng người Thái thấy không được tôn trọng”, ông Hà Trung nói.
Chuyên gia cho rằng khi khai thác chất liệu truyền thống, nghệ sĩ cần lưu ý ba yếu tố: hiểu đúng trước khi sáng tạo, tôn trọng ngữ cảnh văn hóa và tham vấn người am hiểu hoặc gắn bó trực tiếp với cộng đồng.
Trước đó, tại họp báo giới thiệu dự án vào ngày 25/8, Phương Mỹ Chi nói kết hợp âm nhạc đương đại với chất liệu truyền thống nhằm khơi gợi sự tò mò, từ đó giúp người trẻ chủ động tìm hiểu văn hóa. Cô cho rằng đổi mới cần đi cùng sự cẩn trọng, đồng thời chuẩn bị tâm lý đón nhận những ý kiến trái chiều khi thử nghiệm.
Phương Mỹ Chi nói về tinh thần làm mới dân ca trong dự án. Video: Tân Cao
Album mới của Phương Mỹ Chi khai thác tám loại hình, chất liệu nghệ thuật ở nhiều vùng miền như xòe Thái, hát xoan Phú Thọ, hát xẩm, dân ca Huế, dân ca Ê đê, cải lương – tuồng cổ, lý và nhạc Khmer Nam Bộ.
Phương Mỹ Chi, 23 tuổi, quê TP HCM, nổi tiếng trong làng nhạc từ năm 10 tuổi sau khi đoạt á quân cuộc thi Giọng hát Việt nhí 2013. Cô từng ra mắt nhiều MV, album gây tiếng vang. Năm 2025, Phương Mỹ Chi hoạt động năng nổ tại nhiều cuộc thi. Giữa năm, cô thi Sing! Asia – sân chơi âm nhạc ở khu vực châu Á – đoạt hạng 3. Tới tháng 8, cô đoạt quán quân Em xinh say hi. Ngoài ca hát, cô tham gia diễn xuất trong các dự án điện ảnh Hai lúa (2014), Nhà gia tiên (2025), web-drama Tiệm hoa dì ghẻ.
Tân Cao