Không gian nghệ thuật Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam trở nên lắng đọng và giàu chiều sâu trong lễ khai mạc triển lãm ‘Sắc sơn ta – Những sắc màu từ truyền thống’ tối 6/11.
Quy tụ 80 tác phẩm của 14 tác giả, sự kiện mang đến cho công chúng một góc nhìn toàn diện về sức sống của chất liệu sơn mài cổ truyền trong nhịp sống hiện đại.
Từ sơn ta, vóc, vàng, bạc, vỏ trứng cho đến những kỹ thuật mài thủ công công phu, các nghệ sĩ đã cùng nhau tạo nên một không gian đối thoại nghệ thuật đầy sắc thái, nơi di sản văn hóa truyền thống được tiếp nối và thăng hoa qua ngôn ngữ sáng tạo đương đại.
Điểm đặc biệt tại triển lãm lần này là sự hiện diện của những góc nhìn cá nhân vô cùng phong phú. Họa sĩ Tào Tuấn Linh mang đến bộ tranh thể hiện góc nhìn địa tầng đô thị, lấy cảm hứng từ sự thay đổi nhanh chóng của Thủ đô và không gian sống thân thuộc vùng Hà Đông.
Thông qua kỹ thuật cẩn vỏ trứng đặc trưng gợi nên cảm giác của những mảng tường cũ kỹ, tác giả đã tái hiện sự chồng xếp các lớp không gian sống và những khoảng trời bị cắt vụn trong đô thị hiện đại. Dù thể hiện một chủ đề mang tính thời sự, anh vẫn trung thành tuyệt đối với kỹ thuật sơn mài cổ truyền, từ việc tự đánh sơn chín, dán vàng bạc đến mài lộng tạo độ bóng bề mặt.
Ở một góc nhìn khác, họa sĩ Phùng Hoa Miên nhấn mạnh hành trình chuyển mình quan trọng của nghệ thuật sơn mài, từ nền tảng nghề sơn dân gian gắn với các đình chùa đến một chất liệu mỹ thuật hoàn chỉnh.
Họa sĩ chia sẻ về những gian truân của người thợ khi phải vượt qua thử thách dị ứng “sơn ăn” hay sự phụ thuộc chặt chẽ vào độ ẩm thời tiết. Chính quy trình phủ nhiều lớp màu và kỹ thuật mài thủ công bằng tay với bột than đã tạo nên độ sâu hun hút, sắc thái trầm ấm và hiệu ứng loang màu độc nhất vô nhị cho sơn mài Việt Nam mang đến sự khác biệt rõ rệt với sơn công nghiệp cũng như nghệ thuật sơn mài của các nước trong khu vực.
Dù đang đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nguồn nhựa sơn chất lượng, các họa sĩ trẻ vẫn không ngừng tìm tòi, thử nghiệm những kỹ thuật mới như đắp nổi hay tạo nhăn bề mặt để làm phong phú thêm ngôn ngữ biểu đạt.
Với họa sĩ Phạm Thị Tuyết, quá trình gắn bó với từng nhịp mài sơn mài lại giống như một liệu pháp thiền định và chữa lành tâm hồn, giúp người nghệ sĩ tôi luyện bản lĩnh và sự bao dung. Sự chuyển biến nội tâm ấy được thể hiện rõ nét qua tác phẩm Thu dạ lưu liên, khởi đầu từ nỗi buồn mùa thu tàn với đầm sen xơ xác nhưng được lật ngược cảm xúc nhờ hình ảnh cặp chuồn chuồn sinh động, mang đến thông điệp về sự bất tử của tình yêu và cốt cách. Thói quen lưu trữ phác thảo, ghi lại quy trình sáng tác và đi thực tế tại các làng cổ đã giúp nữ họa sĩ tích lũy nguồn chất liệu dồi dào để thổi hồn vào từng tác phẩm.
Với triển lãm Sắc sơn ta – Những sắc màu từ truyền thống, các họa sĩ hy vọng đây sẽ là cuộc gặp gỡ ý nghĩa giữa nghệ sĩ và công chúng, giữa những giá trị đã được bồi đắp qua thời gian và những cảm nhận mới của nghệ thuật đương đại.
Ảnh, video: T.Lê
