Sau các kênh Amazon, Shopee, Alibaba… hàng Việt sẽ được hỗ trợ xuất khẩu qua TikTok Shop, ban đầu tập trung thị trường Mỹ, Trung Quốc.
Kế hoạch được Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) và TikTok Shop công bố chiều 3/9. Hai bên đặt mục tiêu khoảng 500 doanh nghiệp tham gia đào tạo xuất khẩu trực tuyến qua kênh này.
Năm mươi doanh nghiệp có độ sẵn sàng xuất khẩu cao sẽ được hỗ trợ chuyên sâu 1:1, hướng đến tối thiểu 10 đơn vị đạt mốc 1.000 đơn hàng quốc tế đầu tiên. Giai đoạn đầu, chương trình xuất khẩu nhắm đến thị trường Mỹ và Trung Quốc, sau đó mở rộng sang các thị trường châu Á – Thái Bình Dương khác.
Tầm nhìn đến 2028, sáng kiến sẽ mở rộng đào tạo lên 2.000 doanh nghiệp, từng bước xây dựng nhóm doanh nghiệp Việt có khả năng xây dựng nội dung, hợp tác với nhà sáng tạo, vận hành và xây dựng thương hiệu tại thị trường bản địa.
Đến 2025, kim ngạch xuất khẩu trực tuyến của Việt Nam đạt khoảng 2 tỷ USD, chỉ chiếm 0,4% trong tổng kim ngạch xuất khẩu 475 tỷ USD. Trước khi đi bằng kênh TikTok Shop, hàng Việt chủ yếu tiếp cận quốc tế qua kênh bán lẻ (B2C) online như Amazon, Shopee và bán sỉ (B2B) qua Alibaba.
“Dư địa để doanh nghiệp Việt tận dụng thương mại điện tử nhằm tiếp cận người tiêu dùng quốc tế vẫn còn rất lớn”, bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, nhận định.
Ông Đỗ Quốc Hưng, Quyền Vụ trưởng Vụ Phát triển Thị trường Nước ngoài, nhìn nhận hai thị trường mục tiêu đầu tiên có nhiều triển vọng. Việt Nam mới chiếm khoảng 5% tổng kim ngạch nhập khẩu của Mỹ, thế mạnh cung cấp các mặt hàng vật dụng nhà cửa, nông sản thực phẩm và chăm sóc cá nhân.
Người tiêu dùng Mỹ còn có sức mua cao và thói quen mua sắm trực tuyến lớn. TikTok hiện có hơn 200 triệu người dùng Mỹ, với TikTok Shop ra mắt vào tháng 9/2023, lượng nhà bán tăng từ 4.450 lên 475.000 gian hàng chỉ trong 3 năm.
Với Trung Quốc, Việt Nam có lợi thế địa lý cạnh bên, giúp tối ưu hóa thời gian, chi phí vận chuyển và đẩy nhanh tốc độ quay vòng vốn. Hiệp định thương mại tự do giúp hơn 98% dòng thuế quan giữa hai nước về mức 0%, trong khi người dân nước này có thói quen mua sắm trực tuyến xuyên biên giới cao.
Trước khi chương trình chính thức công bố, vài doanh nghiệp đã tham gia thử nghiệm xuất khẩu online và có đơn hàng. Ví dụ, gian hàng trên TikTok Shop Mỹ của Vifon mở vào tháng 5, bán được hơn 25.700 gói mỳ, miến, phở ăn liền. Fado nhận 8.000 đơn từ Trung Quốc, xuất trực tuyến được hơn 143.000 quả dừa trọc và dừa kim cương từ tháng 11/2025 đến tháng 7/2026.
Ông Đỗ Quốc Hưng, Quyền Vụ trưởng Vụ Phát triển Thị trường Nước ngoài (Bộ Công Thương) tại buổi công bố sáng kiến “Beyond Vietnam – Hàng Việt Cất Cánh” chiều 3/9. Ảnh: TikTok Shop
Để xuất khẩu trực tuyến thành công qua các sàn thương mại điện tử, ông Đỗ Quốc Hưng cho rằng các doanh nghiệp Việt cần vượt qua các rào cản về năng lực số, tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật, bài toán quản trị logistics.
Theo ông, nhiều doanh nghiệp còn thiếu nhân lực am hiểu vận hành hệ thống xuất khẩu trực tuyến. Đó là chưa kể hàng hóa xuất khẩu online vẫn phải tuân thủ mọi tiêu chuẩn pháp lý và kỹ thuật của thị trường nhập khẩu như kênh truyền thống.
Xây dựng thương hiệu, tìm hiểu thị trường cũng cần đầu tư bài bản. Theo ông Phạm Tấn Đạt, Tổng giám đốc Fado, Việt Nam gần gũi về địa lý nhưng người tiêu dùng Trung Quốc còn “lạ lẫm” với hàng thương hiệu Việt, vì ít thấy xuất hiện.
Ngoài ra, đây cũng không còn là thị trường dễ tính, đòi hỏi đầu tư có chiều sâu và chiến lược tiếp cận bài bản. “Sản phẩm không chỉ tốt mà cần phù hợp, xác định rõ phân khúc và nghiên cứu kỹ hành vi mua sắm”, ông nêu kinh nghiệm.
Bà Trần Thị Đan Thanh, Tổng giám đốc MVOT, kể rằng khi tiếp cận, công ty đầu tư thiết kế bao bì nhận diện đặc điểm Việt Nam, minh bạch nguồn gốc vùng trồng, quy trình kiểm soát chất lượng chuẩn GACC. Nhờ vậy, công ty bán sang Trung Quốc được hơn 6.000 trái sầu riêng đông lạnh qua kênh trực tuyến, tương đương khoảng 15 tấn sầu riêng, trong vòng một tháng Tết vừa rồi.
Viễn Thông