Video mới công bố cho thấy sĩ quan Nga mang valy hạt nhân tháp tùng Tổng thống Putin tham dự hội nghị APEC ở Thâm Quyến.
Đài truyền hình nhà nước Nga Rossiya-1 ngày 18/11 công bố video ghi lại cảnh hai sĩ quan hải quân tháp tùng Tổng thống Vladimir Putin tham dự Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) tại thành phố Thâm Quyến, trong đó một người cầm theo valy đen.
Phóng viên Yevgeny Popov tiếp cận sĩ quan này và hỏi liệu đó có thật sự là valy hạt nhân của Tổng thống Nga hay không. “Đúng rồi, đồ thật đấy”, sĩ quan tháp tùng đáp lại.
Valy hạt nhân Cheget có màu đen, viền màu bạc, với kích thước lớn hơn đáng kể so với các valy mà những trợ lý khác của ông Putin mang theo. Thiết bị này luôn ở gần Tổng thống Nga trong mọi chuyến công tác, nhưng các sĩ quan cấp cao Nga hiếm khi để nó xuất hiện trước ống kính.
Sĩ quan hải quân Nga mang theo vali hạt nhân tháp tùng Tổng thống Putin tại APEC. Video: Rossiya-1
Valy hạt nhân Cheget được đặt theo tên một ngọn núi tại dãy Kavkaz. Nó nặng khoảng 11 kg, được phụ trách bởi một sĩ quan hải quân tháp tùng Tổng thống Nga. Đây là một thành phần quan trọng của hệ thống tự động hóa mệnh lệnh tối cao và kiểm soát lực lượng hạt nhân chiến lược, cũng là biểu tượng cho quyền lực của người đứng đầu nước Nga.
Về cơ bản, Cheget là thiết bị liên lạc đầu cuối, cung cấp thông tin cho người sử dụng về vụ tấn công có thể xảy ra. Bên trong mỗi valy là một thiết bị di động kết nối với mạng lưới chỉ huy và kiểm soát lực lượng hạt nhân chiến lược Nga.
Bản thân Cheget không chứa nút bấm để phát động tấn công hạt nhân, nó chỉ đóng vai trò là thiết bị truyền mệnh lệnh phóng tên lửa tới quân đội. Nếu Tổng thống Nga quyết định phát động đòn tấn công hạt nhân trả đũa, Cheget sẽ truyền thông điệp tới thiết bị nhận Bakan tại sở chỉ huy của Tổng tham mưu trưởng, lực lượng tên lửa, hải quân và không quân thông qua mạng lưới liên lạc Kazbek.
Khi nhận được tín hiệu, sĩ quan trực chiến của lực lượng hạt nhân chiến lược sẽ dùng mã riêng để xác nhận đó là quyết định do Tổng thống Nga đưa ra, đồng thời thiết lập đường dây nóng liên hệ với Tổng thống, Bộ trưởng Quốc phòng và Tổng tham mưu trưởng. Sau khi được xác nhận, mệnh lệnh khai hỏa vũ khí hạt nhân mới được thực thi.
Bên trong valy Cheget từng được cựu tổng thống Yeltsin sử dụng. Ảnh: Reuters
Truyền thông Nga cho biết người mang theo valy hạt nhân cho Tổng thống Putin thường thuộc biên chế Đơn vị Đặc biệt về Liên lạc Chiến lược, còn được gọi là “Đơn vị K”. Trong giai đoạn 2021-2025, tổng cộng 53 sĩ quan từng có liên hệ với đơn vị này, gồm một người mang hàm tướng, hàng chục người cấp tá và một vài sĩ quan hải quân.
“Dù được giao nhiệm vụ nhạy cảm, những sĩ quan này sống cuộc đời rất khiêm nhường, hầu hết ở ngoại ô Moskva”, trang tin điều tra Dosier Centers cho biết.
Theo SCMP, valy hạt nhân của Tổng thống Mỹ Donald Trump, thường được gọi là “bóng bầu dục hạt nhân”, chưa xuất hiện trước truyền thông tại Thâm Quyến. Thiết bị này có chức năng gần giống với Cheget, chứa các kế hoạch tác chiến và có thể được sử dụng để truyền lệnh hạt nhân tới Lầu Năm Góc.
Thanh Danh (Theo SCMP, First Post, EA Daily, Newsweek)
