Tàu vũ trụ Voyager 1 của NASA đạt khoảng cách một ngày ánh sáng từ Trái Đất vào ngày 18/11, củng cố danh hiệu vật thể nhân tạo bay xa nhất lịch sử.
CBS đưa tin tàu thăm dò Voyager 1 của NASA, phóng cách đây gần nửa thế kỷ để quan sát cận Sao Mộc, sao Thổ và các vệ tinh của chúng, đạt khoảng cách một ngày ánh sáng tính từ Trái Đất (khoảng 26 tỷ km), xa hơn bất kỳ vật thể nhân tạo nào từng phóng vào vũ trụ. Con tàu đạt cột mốc lớn này vào 5h16 ngày 18/11 giờ EST (17h16 cùng ngày giờ Hà Nội) khi di chuyển với tốc độ 299.338 km/h.
Dữ liệu từ tàu mất khoảng 24 giờ để truyền đến các nhà điều khiển bay tại Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực của NASA, có nghĩa cả đội 13 thành viên sẽ phải chờ đến ngày hôm sau để nhận tín hiệu và xác nhận thành tựu. Space cho biết Voyager sẽ liên lạc với trạm Madrid thuộc Mạng lưới Không gian sâu, hệ thống ăngten theo dõi mọi nhiệm vụ vũ trụ. Từ góc nhìn trên Trái Đất, tàu thăm dò đang di chuyển qua chòm sao Xà Phu, theo Jeffrey Hayes, một quan chức NASA phụ trách dự án Voyager 1.
CBS cho biết chưa có cơ quan vũ trụ nào trên thế giới đạt được kỳ tích tương tự Voyager. “Thật khó để diễn tả thành lời. Tôi cảm thấy đây này là một trong những điều tuyệt vời mà nhân loại từng làm được”, Kareem Badaruddin, quản lý nhiệm vụ liên sao Voyager thuộc nhóm ba thành viên toàn thời gian giữ cho hai tàu Voyager già cỗi hoạt động và ăngten của chúng hướng về Trái Đất, chia sẻ.
Voyager 1 là tàu vũ trụ bay xa nhất từ Trái Đất sau khi được phóng từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida vào ngày 5/9/1977, vài tuần sau tàu Voyager 2. Một ngày ánh sáng là khoảng cách ánh sáng di chuyển trong một ngày. Ở khoảng cách đó, tín hiệu sóng vô tuyến mất 24 giờ để truyền đến tàu vũ trụ. Phản hồi của Voyager 1 sau đó mất thêm một ngày để quay trở lại Trái Đất.
Ban đầu, bộ đôi tàu thăm dò chỉ được cấp kinh phí để khảo sát Sao Mộc và Sao Thổ. Tuy nhiên, NASA đã phóng chúng vào đúng thời điểm các hành tinh thẳng hàng, nhờ đó tàu Voyager 2 có thể bay ngang qua cả Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương. Trong khi đó, Voyager 1 rẽ tại Sao Thổ để quan sát vành đai của hành tinh và vệ tinh lớn nhất là Titan, thực hiện các thao tác đưa nó lên cao hơn trên mặt phẳng hệ Mặt Trời.
Mô phỏng tàu Voyager 1 bay trong không gian liên sao. Ảnh: NASA
Theo Hayes, có lẽ ban đầu đội ngũ thiết kế không lường trước nhiệm vụ sẽ kéo dài 50 năm dù hai tàu Voyager có nhiều hệ thống dự phòng. Tuy nhiên, JPL vẫn đang tìm cách tối đa hóa lượng dữ liệu khoa học thu được. Theo NASA, chi phí cho dự án từ lúc phóng đến khi bay qua Sao Hải Vương (kéo dài khoảng 12 năm từ 1977 đến 1989) là 865 triệu USD, cùng ngân sách bổ sung thêm 30 triệu USD cho giai đoạn mở rộng.
Cả hai tàu vũ trụ chạy bằng năng lượng hạt nhân vẫn đủ khỏe để liên lạc với Trái Đất và thực hiện đo lường từ không gian liên sao, dù nguồn cung cấp đang cạn kiệt dần buộc các kỹ sư phải tắt bớt một số thiết bị và áp dụng nhiều mẹo sáng tạo khác nhằm tận dụng tối đa thời gian hoạt động của chúng. Dù vậy, tuổi tác và môi trường không gian khắc nghiệt đang khiến hai cỗ máy trở nên “mong manh”.
Các tàu Voyager tiếp tục mất 4 watt năng lượng mỗi năm (năng lượng ban đầu là 470 watt mỗi chiếc). Thách thức không chỉ nằm ở năng lượng mà cả nhiên liệu đẩy hydrazine có khả năng bị đóng băng. Đích đến tiếp theo của Voyager 1 là gần một ngôi sao cách Trái Đất 17 năm ánh sáng, trong chòm sao Tiểu Hùng. Nhưng tàu vũ trụ chắc chắn sẽ hết năng lượng hạt nhân vào thời điểm đó.
An Khang tổng hợp