Đội thu hồi của SpaceX đưa tầng trên của tên lửa Starship lên tàu bán chìm để trở về Mỹ, khép lại hành trình lênh đênh hơn một tháng giữa Ấn Độ Dương.
SpaceX hôm 27/8 thông báo, công ty đã đưa tầng trên mang tên Ship 40 của tên lửa Starship lên một tàu bán chìm lớn ở Ấn Độ Dương ngoài khơi đảo Giáng sinh. Đội thu hồi tên lửa của SpaceX sẽ đưa bộ phận này trở về Starbase ở Nam Texas, Mỹ, qua quãng đường hơn 16.000 km. Ars Technica cho biết công ty phải vận chuyển bằng đường biển vì Starship quá lớn để đặt vừa bên trong bất kỳ máy bay nào mà không tháo dỡ. Thời gian di chuyển dự kiến kéo dài vài tháng.
Tàu Ship 40 hạ cánh thành công xuống biển Ấn Độ Dương trong chuyến bay thử nghiệm thứ 13 hôm 24/7. Trong gần một tháng sau đó, đội thu hồi của công ty thực hiện kéo bộ phận tên lửa cao 52 m và đường kính 9 m vào gần bờ, song điều kiện thời tiết đầy thách thức và biển động ngày càng mạnh.
Ngày 18/8, họ đã kéo Ship 40 tới gần đảo Giáng sinh (lãnh thổ của Australia, cách thị trấn Broome khoảng 1.900 km về phía tây bắc) và giữ tàu nổi bằng phao Yokohama chứa đầy khí nén để chờ kiểm tra. Các kỹ sư SpaceX sau đó đã kiểm tra phương tiện trong vài ngày và thu thập nhiều dữ liệu quý giá.
Chuyến bay 13 là lần phóng thứ hai của tên lửa Starship phiên bản V3. Tàu Ship 40 là tầng trên đầu tiên của Starship bay lên gần quỹ đạo và nguyên vẹn sau màn tiếp nước. Điều này mang lại cho SpaceX cơ hội chưa từng có để nghiên cứu, đánh giá và hoàn thiện thiết kế khí động học, hệ thống thủy lực, hiệu quả gạch chịu nhiệt và cấu trúc tổng thể. Các kỹ sư SpaceX đã thu thập nhiều dữ liệu từ tổng cộng 13 chuyến bay thử nghiệm của Starship nhưng không gì có thể sánh với kiểm tra phần cứng trở về từ không gian.
Tàu Ship 40 nổi trên vùng biển lặng gần đảo Giáng sinh. Ảnh: SpaceX
Việc kiểm tra kỹ lưỡng tàu Ship 40 sẽ giúp SpaceX đánh giá hiệu suất của tấm chắn nhiệt. Tấm chắn nhiệt của tên lửa Starship được làm từ khoảng 18.000 viên gạch gốm, là phần mấu chốt cho phép phương tiện có thể tái sử dụng hoàn toàn và nhanh chóng. Tàu con thoi của NASA từng sử dụng loại gạch tương tự để bảo vệ trong quá trình hồi quyển nhưng cần thay thế và bảo dưỡng kỹ lưỡng sau mỗi chuyến bay. SpaceX tìm cách loại bỏ nhu cầu thay gạch và kiểm tra chi tiết để tăng tốc độ xoay vòng đội tàu Starship trong tương lai.
Trong báo cáo quý đầu tiên của SpaceX vào ngày 4/8, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành Elon Musk cho biết, công ty đã giải quyết được vấn đề tấm chắn nhiệt. Nhưng những chuyên gia trong ngành không chắc chắn. Dù gạch gốm đưa tàu Ship trở về Trái Đất an toàn, chưa thể khẳng định chúng có thể chịu được tần suất bay mà SpaceX dự kiến để xây dựng và duy trì căn cứ trên Mặt Trăng hoặc Sao Hỏa cũng như chòm trung tâm dữ liệu ngoài không gian.
SpaceX đang chuẩn bị tàu Ship 41 và tầng đẩy Super Heavy cho chuyến bay thứ 14, dự kiến phóng đầu tháng 9. Trong chuyến bay đó, công ty sẽ đưa tàu Ship lên quỹ đạo và quay trở lại Starbase để thu hồi.
Sàn tàu bán chìm nâng tàu Starship trên boong lên để bắt đầu hành trình di chuyển. Ảnh: SpaceX
Starship được thiết kế để trở thành tên lửa mạnh nhất thế giới và tên lửa đầu tiên có khả năng tái sử dụng hoàn toàn. NASA ký hợp đồng với SpaceX để xây dựng một phiên bản khác của tên lửa Starship giúp chở phi hành gia hạ cánh xuống bề mặt Mặt Trăng trong nhiệm vụ Artemis IV vào năm 2028. Starship vẫn còn một số hạng mục cần kiểm tra để đáp ứng yêu cầu của NASA trước khi cấp phép chở phi hành gia.
Theo Stocktwits, Musk hướng tới biến Starship thành phương tiện đẩy hạng siêu nặng có thể cách mạng hóa hàng không vũ trụ thông qua chở 10 triệu tấn hàng lên quỹ đạo mỗi năm. Khả năng tái sử dụng nhanh chóng kết hợp tải trọng cực lớn của tên lửa này sẽ giúp nhân loại sống trên hành tinh khác như Sao Hỏa trong vòng 20 đến 30 năm, đồng thời hỗ trợ các căn cứ trên Mặt Trăng, mở rộng mạng Starlink và trung tâm dữ liệu AI trên quỹ đạo.
An Khang tổng hợp