Thị trường kim cương quốc tế chủ yếu định giá dựa trên chất lượng – Ảnh: Magnific
Tại Việt Nam, khi bước vào một trung tâm kim hoàn, một trong những câu hỏi khách hàng thường đặt ra là: “Viên kim cương này sau này bán lại thì trừ bao nhiêu phần trăm?”. Thói quen này phần nào phản ánh tâm lý xem kim cương không chỉ là món trang sức mà còn là một dạng tài sản có thể tích trữ.
Trong khi đó, tại nhiều thị trường trang sức phát triển, việc mua kim cương thường được nhìn nhận theo hướng khác. Khả năng bán lại vẫn là một yếu tố được quan tâm, nhưng giá trị chuyển nhượng không nhất thiết được gắn với một mức thu mua cố định từ nhà bán lẻ.
Kim cương không phải là tài sản thanh khoản nhanh
Kim cương có những đặc tính khác với vàng, ngoại tệ hay các tài sản tài chính được giao dịch rộng rãi. Giá trị của một viên kim cương phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kích thước, màu sắc, độ tinh khiết, giác cắt, chứng nhận, nguồn gốc và nhu cầu thị trường.
Vì vậy, việc xem kim cương như một tài sản có thể thanh khoản nhanh với một mức giá được xác định trước có thể dẫn đến cách nhìn chưa đầy đủ về sản phẩm này.
Trong cách tiếp cận của ngành hàng xa xỉ quốc tế, mua kim cương thường được nhìn nhận như một khoản chi cho giá trị thẩm mỹ, cảm xúc và dấu ấn cá nhân. Việc gắn “tỉ lệ phần trăm thu đổi” lên một viên kim cương có thể làm thay đổi cách người mua nhìn nhận giá trị của sản phẩm. Kim cương từ một món trang sức mang tính cá nhân thành một tài sản được kỳ vọng có mức thanh khoản xác định trước.
Giá bán lại được xác định như thế nào?
Vậy trên thế giới, khi giới thượng lưu muốn chuyển nhượng bộ sưu tập kim cương của mình, cơ chế nào sẽ được áp dụng?
Giao dịch có thể được thực hiện thông qua các sàn đấu giá, mạng lưới môi giới độc lập hoặc thị trường thứ cấp. Tại đó, viên kim cương được định giá dựa trên chất lượng, chứng nhận và diễn biến thực tế của thị trường tại thời điểm giao dịch.
Mức giá này không nhất thiết do một cửa hàng tự ấn định, mà có thể tham chiếu các bảng giá như Rapaport, tỷ lệ cung – cầu và đặc biệt là chứng nhận chất lượng từ các viện ngọc học uy tín như GIA, IGI hoặc AIGS.
Trên thị trường thứ cấp, giá bán lại một viên kim cương thường có thể thấp hơn đáng kể so với giá mua ban đầu tại cửa hàng. Giá bán lẻ bao gồm nhiều yếu tố như chi phí chế tác, thiết kế, thương hiệu, vận hành và dịch vụ. Vì vậy, giá chuyển nhượng về sau không nhất thiết phản ánh toàn bộ mức giá đã trả ban đầu.
Tôn trọng giá trị thực tại thời điểm giao dịch thay vì đưa ra một mức giá bán lại được xác định trước là một trong những cách tiếp cận được áp dụng trên nhiều thị trường trang sức quốc tế.
Thay đổi tư duy về giá trị sở hữu
Tại Việt Nam, một số chính sách bán lẻ đưa ra mức thu mua lại hoặc tỷ lệ thu hồi được xác định trước. Với người mua, đây có thể là một yếu tố tạo thêm sự yên tâm về khả năng thanh khoản trong tương lai.
Tuy nhiên, một chính sách thu mua cố định cũng đặt ra bài toán về chi phí và rủi ro cho doanh nghiệp. Để duy trì cam kết trong nhiều điều kiện thị trường khác nhau, doanh nghiệp có thể phải tính đến các khoản dự phòng hoặc chi phí liên quan trong cơ cấu giá bán và chính sách kinh doanh.
Điều đó có nghĩa mức độ “an tâm” về khả năng bán lại không nhất thiết là một lợi ích hoàn toàn miễn phí. Người mua vẫn cần xem xét tổng thể giá bán ban đầu, điều kiện áp dụng chính sách thu mua, chất lượng viên đá và khả năng thanh khoản thực tế thay vì chỉ nhìn vào một tỉ lệ phần trăm được cam kết.
Kim cương không phải tài sản để “lướt sóng” – Ảnh: Magnific
Năm 2026 đánh dấu một giai đoạn thị trường trang sức trong nước tiếp tục thay đổi với sự đa dạng hơn về sản phẩm, thương hiệu và cách tiếp cận người tiêu dùng. Câu hỏi đặt ra là liệu tư duy “tích trữ giữ vốn” có nên dần được đặt bên cạnh nhu cầu “sở hữu giá trị thực và phong cách cá nhân”.
Mua kim cương vì thế không nhất thiết chỉ là cuộc tính toán thiệt hơn vài phần trăm trên hóa đơn khi bán lại, mà còn liên quan đến phong cách sống, giá trị thẩm mỹ, dấu ấn cá nhân và ý nghĩa của viên đá quý.
Sự chuyển dịch này đòi hỏi người tiêu dùng quan tâm hơn đến những thương hiệu minh bạch về chất lượng, nguồn gốc, chứng nhận và chính sách thu đổi. Ở đó, giá trị của viên kim cương được đánh giá dựa trên những đặc tính thực tế của sản phẩm và điều kiện thị trường, thay vì chỉ dựa vào một cam kết thu mua tại một thời điểm.
Bắt nhịp với cách tiếp cận này có thể là một bước tiến trong quá trình thị trường trang sức Việt Nam tiệm cận hơn với những chuẩn mực đang được áp dụng trên thị trường quốc tế.