Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự Phiên họp hẹp của Hội nghị Cấp cao ASEAN, đưa ra những đề xuất nhằm định hình môi trường chiến lược khu vực.
Trong khuôn khổ phiên họp hẹp của Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 ở Philippine hôm nay, các lãnh đạo ASEAN đã thảo luận về tăng cường hợp tác bảo đảm an ninh năng lượng, trao đổi về tình hình thế giới, các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm, theo Bộ Ngoại giao.
Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh ASEAN cần chủ động hơn, tiên phong định hình môi trường chiến lược khu vực nhằm bảo đảm hòa bình, an ninh và phát triển, đồng thời đưa ra các đề xuất nhằm thực hiện mục tiêu này.
Thủ tướng Lê Minh Hưng dự phiên đối thoại của lãnh đạo cấp cao ASEAN với Hội đồng liên Nghị viện ASEAN (AIPA) ngày 15/11. Ảnh: TTXVN
Đầu tiên là củng cố lòng tin, xử lý khác biệt thông qua đối thoại. Về Biển Đông, Thủ tướng đề nghị các nước ASEAN phối hợp chặt chẽ, cùng Trung Quốc nỗ lực đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, góp phần xây dựng Biển Đông thành vùng biển hòa bình, ổn định và thịnh vượng.
Với vấn đề Myanmar, Thủ tướng đề nghị ASEAN tiếp tục duy trì, mở rộng hỗ trợ nhân đạo cho người dân, nghiên cứu điều chỉnh cách tiếp cận để can dự hiệu quả, thực chất hơn.
ASEAN cần chủ động phòng ngừa, quản lý khủng hoảng và ứng phó các thách thức chung. Thủ tướng ủng hộ ASEAN củng cố những cơ chế hiện có nhằm nâng cao khả năng phản ứng nhanh trước các tình huống khẩn cấp đe dọa hòa bình, an ninh khu vực.
Việt Nam sẵn sàng phối hợp với các nước ASEAN phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, trong đó có lừa đảo trực tuyến, tội phạm mạng và mua bán người, thúc đẩy quản trị AI theo hướng an toàn, có trách nhiệm.
ASEAN cần chủ động dẫn dắt hợp tác với các đối tác, chuyển từ tư duy giữ vai trò trung tâm sang kiến tạo vai trò trung tâm. ASEAN cần xây dựng bản đồ chiến lược hợp tác với đối tác, tập trung vào những lĩnh vực mang lại lợi ích thiết thực cho người dân như thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, hạ tầng chiến lược và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu duy trì quan hệ cân bằng với các đối tác, khuyến khích những nước lớn hành xử có trách nhiệm, đóng góp vào hòa bình và thịnh vượng chung của khu vực.
Các lãnh đạo ASEAN nhận định xung đột Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến nguồn cung và giá năng lượng, lương thực, tác động trực tiếp đến sản xuất và đời sống người dân. Các nước nhất trí tăng cường phối hợp ứng phó, đa dạng hóa nguồn cung và đẩy mạnh kết nối năng lượng khu vực.
Những ưu tiên được đề cập gồm sớm triển khai Hiệp định khung ASEAN về an ninh dầu mỏ (APSA) và thúc đẩy Lưới điện ASEAN (APG), nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định cho người dân và doanh nghiệp.
Thủ tướng Lê Minh Hưng dự phiên toàn thể Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 ở Philippines ngày 15/11. Ảnh: TTXVN
Các lãnh đạo khẳng định quyết tâm duy trì đoàn kết, thống nhất, tăng cường liên kết kinh tế, nâng cao khả năng tự cường và phối hợp ứng phó khủng hoảng, mở rộng quan hệ với các đối tác.
ASEAN cũng đề cao tuân thủ luật pháp quốc tế, Hiến chương ASEAN và Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC), kiên trì giải quyết bất đồng, tranh chấp bằng biện pháp hòa bình. Các nước tái khẳng định quyết tâm thực hiện đầy đủ, hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), thúc đẩy đàm phán COC phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982.
Về Myanmar, các lãnh đạo khẳng định ASEAN tiếp tục hỗ trợ tìm kiếm giải pháp hòa bình, bền vững do Myanmar làm chủ và dẫn dắt, trên cơ sở Đồng thuận 5 điểm. Các lãnh đạo hoan nghênh những tiến triển trong hỗ trợ nhân đạo cho người dân Myanmar, ghi nhận sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế đối với nỗ lực của ASEAN.
Bên lề Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 tại Manila, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã có cuộc trao đổi với Thủ tướng Lào Saleumxay Kommasith, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr., Thủ tướng Singapore Lawrence Wong và gặp song phương Thủ tướng Australia Anthony Albanese.
Tại cuộc gặp Thủ tướng Albanese, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị hai bên hướng tới mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 20 tỷ USD, tăng gấp đôi đầu tư hai chiều; mở rộng hợp tác về năng lượng, công nghệ cao, AI bán dẫn, công nghệ sinh học và hydrogen xanh.
Thủ tướng Lê Minh Hưng gặp Thủ tướng Australia Anthony Albanese. Ảnh: Báo Chính phủ
Ông cũng đề nghị Australia tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong gìn giữ hòa bình, chia sẻ thông tin, dữ liệu và kỷ vật liên quan đến bộ đội Việt Nam trong chiến tranh, phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Hai lãnh đạo nhất trí thúc đẩy hợp tác khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục, văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân, tăng cường tham vấn tại các cơ chế đa phương như ASEAN, Liên Hợp Quốc và APEC. Thủ tướng Albanese khẳng định Australia sẵn sàng phối hợp, ủng hộ Việt Nam đảm nhiệm thành công vai trò chủ nhà APEC 2027.
Tại các cuộc trao đổi với lãnh đạo Lào, Philippines và Singapore, hai bên chia sẻ về tình hình mỗi nước, ưu tiên phát triển, những vấn đề cùng quan tâm cũng như cơ hội và thách thức trong bối cảnh khu vực, thế giới có nhiều chuyển động.
Các lãnh đạo trao đổi định hướng tăng cường hợp tác trong kết nối hạ tầng, năng lượng, hợp tác điện, chuyển đổi số và những lĩnh vực tiềm năng khác, cũng như khó khăn, vướng mắc trong triển khai hợp tác, tìm kiếm giải pháp phù hợp để tháo gỡ và tạo thuận lợi cho các dự án.
Thanh Danh