Việc Nga dồn dập tập kích các cây cầu ở Kiev có thể làm gián đoạn tuyến hậu cần của Ukraine, bào mòn tâm lý người dân giữa chiến sự.
Một máy bay không người lái (UAV) Nga hôm 4/10 lao thẳng vào mặt đường cây cầu Bắc qua sông Dnipro ở Kiev, khiến hai người bị thương. Vitali Klitschko, Thị trưởng Kiev, cho biết vụ tấn công đã làm hỏng mặt cầu và đường dây trên cao cho xe điện, khiến giao thông bị đình trệ.
Khoảnh khắc UAV Nga lao xuống cầu Bắc ở Kiev ngày 4/10. Ảnh: KyivIndependent
Đây là ngày thứ 4 liên tiếp lực lượng Nga nhắm mục tiêu vào các cây cầu ở thủ đô Ukraine. Trước đó, Nga cũng tập kích dồn dập, buộc cầu Nam và 2 cây cầu khác bắc qua sông Dnipro phải đóng cửa toàn bộ hoặc một phần.
Bộ Quốc phòng Nga xác nhận đứng sau cuộc tập kích mới nhất nhằm vào cầu Bắc, tuyên bố nó được quân đội Ukraine sử dụng để “luân chuyển lực lượng và tiếp tế khí tài quân sự” ra tiền tuyến.
Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm 1/10 tuyên bố Nga tiến hành các cuộc tập kích vào cơ sở quan trọng với nền kinh tế của Ukraine nhằm đáp trả việc Kiev “cố tình tấn công các nhà máy lọc dầu và mục tiêu dân sự” của Moskva.
Quân đội Nga gần đây tăng cường nhắm vào các nhà máy sản xuất thép và chuỗi cung ứng của Ukraine, đặc biệt là đường sắt, hạ tầng cảng biển và các kho hậu cần lớn. Các cây cầu ở Kiev đang là mục tiêu tiếp theo trong những đòn không kích dồn dập.
“Thủ đô đang trong tình thế rất bi đát. Không thể tiếp tục giả vờ rằng chúng ta có thể sống như trong thời bình được nữa. Đối thủ đang xé nát Kiev”, Thị trưởng Klitschko đăng bài trên mạng xã hội ngày 2/10.
Khoảnh khắc UAV đánh trúng cầu Pivdenny (cầu Nam) tại Kiev, Ukraine ngày 1/10. Video: X/AMK Mapping
Lời cảnh báo của ông Klitschko đã xoáy sâu vào nỗi bất an đang bao trùm khắp thủ đô Ukraine thời gian qua, khi chuỗi ngày bình yên tương đối mà Kiev có được qua phần lớn cuộc xung đột nay đã khép lại.
Chính quyền Kiev đã phải phong tỏa cầu Bắc, cấm hoàn toàn ôtô qua cầu Nam, đồng thời siết chặt lưu thông trên một số cây cầu khác.
Ác mộng hậu cần
Theo giới chuyên gia, phá hủy hoàn toàn những cây cầu này không phải điều dễ dàng bởi chúng đều là những khối bê tông vô cùng kiên cố. Nếu muốn đánh sập, Nga cần dồn hỏa lực tập kích liên tiếp với cường độ cao.
Bản thân các đợt tập kích của Ukraine vào hệ thống cầu của Nga cũng chỉ gây thiệt hại hạn chế. Cầu Kerch, mạch máu nối Crimea, bán đảo thuộc Ukraine do Nga sáp nhập hồi năm 2014, nhiều lần phải dừng lưu thông sau các đòn tấn công của Ukraine, nhưng chưa từng sụp đổ.
“Những chiếc UAV gắn đầu đạn tối tân chuyên phá kết cấu thép cũng rất khó phá hủy một cây cầu bê tông cốt thép”, Kostiantyn Kryvolap, cựu kỹ sư thử nghiệm của tập đoàn công nghiệp hàng không Antonov, Ukraine, nhận định. “Với những công trình như vậy, các đòn tập kích vừa qua từ Nga chỉ như vết xước ngoài da”.
Dù vậy, các vụ nổ do UAV mang theo 50 kg thuốc nổ gây ra vẫn đủ sức làm rạn nứt kết cấu chịu lực, buộc giới chức Ukraine phải phong tỏa cầu, thay vì đánh cược với nguy cơ công trình sụp đổ, theo Kryvolap.
Khoảnh khắc cầu Bắc ở thủ đô Ukraine bị tập kích ngày 3/10. Video: X/AMK Mapping
Kịch bản trên sẽ khiến Ukraine rơi vào một cơn ác mộng hậu cần. Các cây cầu ở thủ đô là mạch máu vận chuyển đủ loại lương thực và khí tài qua sông Dnipro, dòng sông chảy dọc từ bắc xuống nam, chia đôi đất nước. Khi những cây cầu bị phong tỏa, các phương án thay thế gần như đi vào ngõ cụt.
Phía bắc Kiev chỉ có duy nhất một cầu đường bộ qua sông. Về phía nam, cây cầu gần nhất nằm cách thủ đô tới 90 km, mất khoảng 2,5 giờ lái xe. Mặc dù còn những cây cầu khác nằm xa hơn về phía hạ lưu, việc di chuyển qua đây đồng nghĩa với những chuyến đi vòng tốn thời gian, chưa kể vị trí sát dải chiến tuyến phía nam càng khiến chúng dễ trở thành mục tiêu trước hỏa lực Nga.
Chuyên gia quân sự Nga Vasily Dandykin cho biết tới 90% lượng hàng hóa của Ukraine, trong đó có cả viện trợ quân sự từ Ba Lan, phải lưu thông qua cầu Nam.
Ông lưu ý cầu Nam là một trong những mắt xích quan trọng nhất đối với mạng lưới hậu cần của quân đội Ukraine, giữ vai trò then chốt chi viện cho tuyến đầu.
UAV Nga lao trúng hệ thống dây cáp của cầu Pivdenny (cầu Nam) tại thủ đô Kiev trong cuộc tập kích ngày 2/10. Ảnh: Reuters
“Các đòn tập kích nhắm vào những cây cầu ở Kiev sẽ giáng đòn đặc biệt hiểm hóc vào quân đội”, Dandykin nói, thêm rằng việc chuỗi hậu cần bị đứt gãy còn ảnh hưởng đến cả nguồn cung cho các cơ sở sản xuất UAV, thứ vũ khí tối quan trọng vào lúc này đối với lực lượng vũ trang Ukraine.
Theo đánh giá của ông, hàng chi viện bị ách tắc có thể đẩy các lực lượng ở tiền tuyến vào tình trạng thiếu hụt đạn dược lẫn nhu yếu phẩm, từ đó suy giảm đáng kể sức chiến đấu.
Đòn tâm lý
Mỗi ngày có khoảng 500.000 lượt xe qua lại các cây cầu ở Kiev, trong khi phần lớn trong 3 triệu dân thành phố cũng phụ thuộc vào tàu hỏa và tàu điện ngầm để di chuyển qua sông. Một người dân Kiev mô tả việc đi lại giữa hai bờ thành phố trong bối cảnh giao thông hỗn loạn hiện nay không khác nào “đi qua địa ngục”.
Giới phân tích cho rằng tình trạng đứt gãy các tuyến giao thông vượt sông đang trực tiếp bào mòn sức chịu đựng về tâm lý của người dân Kiev. Việc đi lại hàng ngày biến thành những cuộc vật lộn, nỗi lo sợ bị mắc kẹt giữa hai bờ sông mỗi khi còi báo động vang lên cùng cảnh khan hiếm hàng hóa sinh hoạt khiến nhịp sống thêm căng thẳng.
Khi gánh nặng đời sống đè nặng lên từng gia đình, áp lực xã hội bắt đầu tích tụ, có thể phần nào làm suy giảm ý chí ở hậu phương.
Các cây cầu bắc qua sông Dnipro ở thủ đô Kiev, Ukraine. Đồ họa: BBC
Theo Kryvolap, người từng là đại tá lực lượng vũ trang Ukraine, đòn tâm lý này nhiều khả năng sẽ tác động trực tiếp tới chiến trường. Nỗi bất an ở hậu phương sẽ làm tăng áp lực, buộc chính quyền phải phân tán nguồn lực từ tiền tuyến về để duy trì trật tự và bảo đảm đời sống dân sinh. Khi niềm tin của người dân bị thử thách, làn sóng hoang mang có thể lan tới tận các chiến hào.
“Các đòn đánh phá đã gây hỗn loạn giao thông, làm gián đoạn mạng lưới hậu cần và rõ ràng đang chồng chất áp lực tâm lý lên người dân Kiev ở vào thời điểm nhạy cảm nhất”, Kryvolap nhấn mạnh.
Trước sức ép từ các cuộc tập kích của Nga, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho hay phòng không đang là “ưu tiên số một” và đã hối thúc các nước phương Tây tăng cường hỗ trợ.
Trong động thái bày tỏ sự đoàn kết với Ukraine, Thủ tướng Đức Friedrich Merz hôm 4/10 bất ngờ tới thăm Kiev và công bố gói viện trợ mới trị giá 1,5 tỷ USD, trong đó có kinh phí sản xuất UAV đánh chặn có khả năng đối phó vũ khí phản lực của Nga. Đức cũng sẽ cung cấp hàng nghìn tên lửa cho các hệ thống phòng không IRIS-T do nước này sản xuất, cùng việc bàn giao thêm các tổ hợp IRIS-T cho Ukraine.
“Gói viện trợ hết sức cần thiết này sẽ giúp củng cố hệ thống phòng không Ukraine một cách nhanh chóng và đáng kể”, ông Merz nói.
Vũ Hoàng (Theo AFP, Reuters, AP, Kyiv Independent)